II GSK 366/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 2 października 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2908/06 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 2 października 2006 r. odrzucił skargę B. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jako złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 maja 2006 r. została doręczona skarżącemu 23 maja 2006 r., zaś termin do wniesienia skargi upływa 22 czerwca 2006 r. Skargę złożono 24 czerwca 2006 r. a więc z przekroczeniem terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W skardze kasacyjnej zarzucono postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 p.p.s.a., przez brak poinformowania skarżącego o treści przepisów regulujących kwestię przywracania terminów procesowych, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik B. W. eksponował nieznajomość przez skarżącego prawa. Ponadto podniósł, że obowiązkiem Sądu I instancji było w takiej sytuacji, stosownie do art. 6 p.p.s.a., poinformowanie strony o uchybieniu terminu do wniesienia skargi i wezwanie do oświadczenia się, czy podnoszone w skardze okoliczności co do stanu faktycznego, w tym stanu zdrowia dziecka i konieczności sprawowania nad nim szczególnej opieki - mają uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Nie ulega wątpliwości, że skarżący w ustawowym terminie nie wniósł skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 maja 2006 r. Wobec naruszenia terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. skarga prawidłowo została odrzucona, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został odrzucony prawomocnym postanowieniem z dnia 25 czerwca 2007 r. W skardze kasacyjnej sformułowano jedynie zarzut naruszenia art. 6 p.p.s.a. polegający na braku pouczenia skarżącego przez Sąd pierwszej instancji o możliwości ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zarzut ten nie jest zasadny. Zgodnie z art. 6 p.p.s.a. sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Przewidziany w powołanym przepisie obowiązek udzielania stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego wskazówek i pouczeń ma charakter zasady ogólnej - zasady udzielania pomocy stronom. Wspomniana zasada została skonkretyzowana w wielu przepisach szczególnych np. art. 49 § 1, art. 70 § 2, art. 140, art. 163 § 2 i art. 210 § 1 p.p.s.a. Z żadnego przepisu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wynika jednak obowiązek sądu pouczania strony działającej bez adwokata lub radcy prawnego o czynnościach jakie strona powinna podjąć w wypadku naruszenia terminu do wniesienia skargi. Zauważyć przy tym należy, że skarżący został prawidłowo pouczony w decyzji o terminie i sposobie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wyrażony w art. 6 p.p.s.a. obowiązek udzielania stronie pomocy nie oznacza, że sąd jest zobowiązany do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich jej możliwych zachowań ani też do przestrzegania strony przed lekkomyślnym nietroszczeniem się o jej własne interesy i zalecania takich działań, które każdy dorosły i zapobiegliwy człowiek podejmuje z własnej inicjatywy w swoich życiowych sprawach, na podstawie własnych doświadczeń życiowych (por. wyrok SN z 13 lipca 2000 r. II UKN 639/99, OSNAPiUS 2002 r., nr 3, poz. 78 oraz postanowienie SN z 23 czerwca 1981 r., IV PZ 35/81-niepubl.). Skoro skarżący został prawidłowo pouczony o terminie wniesienia skargi, to jego uchybienia nie sposób tłumaczyć nieznajomością prawa. Wywody skargi kasacyjnej dotyczące obowiązku informowania skarżącego o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako nie mające umocowania w przepisach prawa nie mogą odnieść zamierzonego skutku. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.