I FSK 8/07

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2007-02-05

Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka - Medek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy przesyłka zawierająca decyzję administracyjną została zwrócona z adnotacją "adresat wyprowadził się", a następnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został prawomocnie oddalony, sąd może odrzucić skargę kasacyjną jako spóźnioną, powołując się na prawomocne ustalenia dotyczące uchybienia terminu?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna jest bezzasadna, ponieważ zarzuty w niej podniesione były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w toku postępowania wpadkowego dotyczącego przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Prawomocne orzeczenie wiąże inne sądy i organy, co oznacza obowiązek przyjęcia, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W związku z tym, polemika strony z ustaleniami faktycznymi i prawnymi poczynionymi w prawomocnym postanowieniu jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Krzysztofa O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, które odrzuciło jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Przesyłka z decyzją została zwrócona z adnotacją "adresat wyprowadził się". Skarżący wniósł skargę z wnioskiem o przywrócenie terminu, który został oddalony, a następnie zażalenie na to postanowienie również oddalono prawomocnym postanowieniem NSA. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących doręczeń i procedury pocztowej, twierdząc, że skarga została wniesiona w terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Małgorzata Niezgódka - Medek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Krzysztofa O. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 października 2006 r. sygn. akt I SA/Bd 394/06 w przedmiocie odrzucenia skargi Krzysztofa O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 11 kwietnia 2005 r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 października 2006 r., I SA/Bd 394/06, mocą którego odrzucono skargę Krzysztofa O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu Sąd opisał przebieg postępowania. Wskazał, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została przesłana na adres pełnomocnika strony, jednakże zwrócono ją do Sądu z adnotacją z dnia 15 kwietnia 2005 r. o treści "adresat wyprowadził się". W dniu 24 maja 2005 r. skarżący wniósł skargę na decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wniosek ten oddalono mocą postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 czerwca 2006 r., następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie. W oparciu o powyższe fakty Sąd stwierdził, że skarga została wniesiona z uchybieniem 30-dniowemu terminowi wskazanemu w art. 53 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - zwana dalej p.p.s.a. Skoro bowiem skutek doręczenia wywołany został z dniem 15 kwietnia 2005 r., co zostało stwierdzone w prawomocnym postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął 16 maja 2005 r. Na tej podstawie Sąd w oparciu o art. 58 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę jako spóźnioną odrzucił. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia skarżący zarzucił naruszenie art. 58 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie wynikające z: błędnej wykładni art. 150 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 146 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /t.j. Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./ poprzez przyjęcie, że terminem doręczenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. jest dzień umieszczenia na kopercie adnotacji "adresat wyprowadził się", a także z niezastosowania art. 27 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe /Dz.U. nr 130 poz. 1188 ze zm./ oraz przepisu par. 38 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych /Dz.U. nr 5 poz. 34 ze zm./ - zwane dalej rozporządzeniem z 9 stycznia 2004 r. - w zw. z art. 150 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że obowiązek pozostawienia zawiadomienia o próbie doręczenia listu poleconego nie dotyczy sytuacji, gdy adresat wyprowadził się. Na tej podstawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że organ podatkowy w dniu nadania przesyłki zawierającej zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję dysponował właściwym adresem pełnomocnika /na dowód przedstawiono kopię pisma z dnia 28 lutego 2005 r. ze sprawy (...)/. W dalszej kolejności powołano się na art. 146 Ordynacji podatkowej i stwierdzono, że przepis ten nie wskazuje terminu, który należy uznać za datę doręczenia przesyłki. Dlatego też posiłkowo należy zastosować przepisy Prawa pocztowego, tj. art. 27 tej ustawy i par. 14 rozporządzenia z 9 stycznia 2004 r. Według tych przepisów skutkiem nieobecności adresata lub innych osób uprawnionych do odbioru przesyłki poleconej w chwili próby jej doręczenia jest pozostawienie stosownego zawiadomienia o próbie doręczenia. Nie wynika z nich natomiast, by w przypadku doręczeń dokonywanych na podstawie Ordynacji podatkowej pracownik poczty mógł umieścić wzmiankę "adresat wyprowadził się" i nie zastosować procedury awizowania. Z powyższych przepisów wynika więc, że także w przypadku niepowiadomienia organu o zmianie adresu należy pozostawić awizo w skrzynce oddawczej strony lub pełnomocnika, co pozwoli odebrać przesyłkę w ciągu 14 dni. W ocenie skarżącego z przepisów prawa wynika bezwzględny obowiązek awizowania przesyłek rejestrowych w każdej sytuacji i brak jest podstaw do dokonywania przez pracownika poczty oceny, czy awizowanie winno mieć miejsce, czy nie. Ponadto z art. 146 Ordynacji podatkowej nie wynika, że brak zawiadomienia organu o zmianie adresu w każdym przypadku powoduje pozostawienie pism w aktach sprawy. W ocenie autora skargi kasacyjnej skutek ten nie ma miejsca, gdy adres jest organowi administracyjnemu znany z jakiegokolwiek innego źródła, co miało miejsce w tej sprawie. Dodał, że wykładnia językowa wskazanego przepisu nakazuje zawiadomienie organu o zmianie adresu w toku trwającego postępowania, bez względu na to, ile spraw toczy się przed danym organem. Pełnomocnik skarżącego nadmienił, że pomimo przeniesienia kancelarii odbierał on także przesyłki pod starym adresem i niezrozumiałym jest dlań, że w tej sprawie listonosz nie pozostawił w jego skrzynce stosownego awizo, lecz postanowił od razu zwrócić przesyłkę do nadawcy. Powyższe fakty prowadzą zaś do wniosku, że termin odbioru przesyłki minął 29 kwietnia 2005 r., a więc skarga wniesiona 24 maja 2005 r. jest złożoną w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest bezzasadna. Wynika to z faktu, że zarzuty w niej podniesione były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w toku postępowania wpadkowego w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Jak stanowi art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca orzeczenia oznacza obowiązek przyjęcia, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W postanowieniu z dnia 6 września 2006 r., I FZ 317/06, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Krzysztofa O. na postanowienie WSA w Bydgoszczy oddalające jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., w skutek czego postanowienie Sądu pierwszej instancji stało się prawomocne. W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego podzielono ocenę stanu faktycznego sprawy przedstawioną przez Sąd pierwszej instancji, a więc potwierdzono, że strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Powyższa ocena została oparta na przedstawionej interpretacji przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu oraz możliwości zastosowania regulacji dotyczącej doręczenia zastępczego w przypadku niewypełnienia obowiązku wskazanego w art. 146 par. 1 Ordynacji podatkowej. Interpretacja ta była odmienna od tej przedstawionej w zażaleniu /oraz w skardze kasacyjnej/, co skutkowało jego oddaleniem. W oparciu o art. 170 p.p.s.a. należy stwierdzić, że polemika strony z powyższą oceną na obecnym etapie postępowania jest niedopuszczalna, podobnie jak ewentualna jej weryfikacja przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nadmienić ponadto należy, że przywołane w zarzutach skargi kasacyjnej przepisy Ordynacji podatkowej nie były w zaskarżonym postanowieniu o odrzuceniu skargi zastosowane. Wynika to z faktu, że Sąd pierwszej instancji oparł się w zakresie stwierdzenia uchybienia terminowi na prawomocnym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z uwagi na brak podstaw do odmiennej oceny stanu faktycznego zaistniałego w tej sprawie nie było potrzeby ponownej wykładni stosownych regulacji ani subsumcji okoliczności sprawy do tychże regulacji. Dlatego też za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 58 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. wynikającego z błędnej wykładni art. 150 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 146 par. 2 Ordynacji podatkowej, a także art. 27 ustawy Prawo pocztowe oraz przepisu par. 14 i par. 38 Rozporządzenia z 9 stycznia 2004 r. w zw. z art. 150 Ordynacji podatkowej. Ponieważ według ustalonych faktów strona spóźniła się z wniesieniem skargi, Sąd pierwszej instancji postąpił zgodnie z prawem odrzucając ją w oparciu o art. 58 par. 1 pkt 2 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe skarga kasacyjna podlega oddaleniu w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło