II SA/Ke 477/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi L.B. na postanowienie Wojewody z dnia [...] znak [...] w przedmiocie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie p o s t a n a w i a odrzucić skargę. W dniu [...] L.B. wniósł do Wojewody zażalenie na bezczynność Starosty polegającą na niepodjęciu czynności zmierzających do załatwienia sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Po rozpoznaniu zażalenia Wojewoda, postanowieniem z dnia [...]. uznał je za nieuzasadnione. Organ pouczył skarżącego, że postanowienie to jest ostateczne, a stronom przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia. W dniu 17 sierpnia 2006 r. L.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, za pośrednictwem Wojewody, skargę na powyższe postanowienie. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenie bezczynności Starosty, względnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę ( w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Według art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36, stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W przypadku skargi na bezczynność organu polegającą na niewydaniu decyzji, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 kpa, to znaczy złożyła zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Zażalenie o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest tu ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 u.p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący stosownie do dyspozycji art. 37 § 1 kpa złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Starostę, do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Ponieważ sprawa dotyczyła zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, organem tym był Wojewoda (art. 9a w zw. z art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity, Dz. U. Nr 261/04 poz. 2603 ze zm.). Zażalenie o którym mowa we wskazanym przepisie, równoznaczne jest tu ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium wyczerpania środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 u.p.p.s.a., ale w sprawie, której przedmiotem było niezałatwienie w terminie przez właściwy organ administracji publicznej, tj. Starostę, sprawy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Skarżącemu przysługiwało zatem prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ale na bezczynność Starosty jako organu I instancji, a nie na postanowienie wydane przez Wojewodę w trybie art. 37 § 1 kpa. (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2001 r. IV SAB 177/00 nie publ.). Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko organu administracji publicznej wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę bądź postanowienia (na które stronie nie przysługuje ani zażalenie, ani też skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego), bądź - według innych poglądów - czynności nadzorczej (która również nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego). Brak możliwości zaskarżenia takiego postanowienia bądź czynności wynika z art. 3 § 2 u.p.p.s.a., który nie wymienia tego rodzaju przedmiotu zaskarżenia (postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2001 r. IV SAB 177/00 nie publ.). Jak wynika bowiem z art. 3 § 2 pkt 1-4 u.p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, ale na te, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Zaskarżone postanowienie nie kończy natomiast postępowania w sprawie, nie rozstrzyga sprawy co do istoty, ani też nie służy na nie zażalenie. Błędne pouczenie strony o przysługującej jej skardze do sądu administracyjnego nie ma wpływu na możliwość zaskarżenia postanowienia wojewody, skoro obowiązujące przepisy takiej możliwości nie przewidują. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 u.p.p.s.a. postanowił odrzucić skargę jako niedopuszczalną.