III SA/Kr 168/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi "S" Spółka Akcyjna na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 16 grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] 2004 r. oraz z dnia [...] 2004 r., II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł (słownie [...] złotych). W dniu [...] .2004 r skarżąca S S.A zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci oleju napędowego o zawartości siarki do 0,005% w ilości 451.150 kg według dokumentu SAD nr [...] Towar przewożony był w ośmiu cysternach i został zaklasyfikowany do kodu [...] ze stawką celną 0%. Po przyjęciu zgłoszenia celnego organ celny przystąpił do jego weryfikacji polegającej na ustaleniu ilości towaru. Na stacji PKP w [...] dokonano przeważenia ośmiu cystern na nieautomatycznej wadze wagonowej z towarem, a następnie dokonano ważenia pustych wagonów na tej samej wadze . Od wagi brutto towaru odjęto wagę pustych wagonów , a następnie od różnicy odjęto dopuszczalny błąd wagi dla ośmiu wagonów tj.800 kg. Za nadwyżkę towaru uznano 6.230 kg towaru . Czynności ważenia zostały udokumentowane kwitami wagowymi. Naczelnik Urzędu Celnego przyjął , że ujawniona nadwyżka towaru nie została przedstawiona organowi celnemu i w świetle art.9 § 1 Kodeksu celnego oznacza to nielegalne wprowadzenie towaru . Zgodnie z art.210 § 1 pkt.1 Kodeksu celnego towar taki podlega należnościom celnym . W związku z powyższym w dniu [...] .2004 r organ celny wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru , a następnie decyzja z dnia [...] 2004 r nr [...] określił wartość celną ujawnionego towaru , którą ustalono w oparciu o załączoną do zgłoszenia celnego fakturę , natomiast dług celny określono przy zastosowaniu mieszanej stawki celnej w wysokości 35% min.[...] -/Tonę . Pismem z dnia [...].2004 r skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji , a następnie w dniu [...].2004 r złożyła wniosek o uznanie m.in. przedmiotowego zgłoszenia celnego ( jednego z 18 ) za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług , w związku z podwyższeniem ceny zaimportowanego oleju napędowego przez kontrahenta zagranicznego. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...].2004 r nr [...] uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz wykazanego w zgłoszeniu celnym podatku od towarów i usług z tytułu importu i orzekł w tym zakresie . Postanowieniem z dnia [...].2004 r Dyrektor Izby Celnej zwrócił sprawę organowi I instancji w celu dokonania wymiaru uzupełniającego poprzez zmianę decyzji z dnia [...].2004 r nr [...] W jego uzasadnieniu organ celny stwierdził , że dostarczenie przez skarżącą nowych danych dotyczących ceny towaru ma wpływ na ustalenie wartości celnej towaru wprowadzonego nielegalnie na polski obszar celny oraz obliczenie kwoty wynikającej z długu celnego od tego towaru. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...].2004 r zmienił swoją pierwotną decyzję z dnia [...].2004 r nr [...] w części dotyczącej kwoty długu celnego i dokonał wymiaru uzupełniającego w wysokości [...] zł. Od decyzji tej skarżąca nie wniosła odwołania. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej z dnia [...].2004 r , decyzją z dnia [...].2004 r nr [...] uchylił rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].2004 r nr [...] , zmienione decyzją tego samego organu z dnia [...].2004 r o tym samym numerze - w części dotyczącej podstawy prawnej i orzekł w tym zakresie ,a w pozostałej części - utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy stwierdził , że organ celny pierwszej instancji wszczął i prowadził postępowanie celne w sprawie nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny towaru , a następnie zaskarżoną decyzją określił kwotę długu celnego powstałego także z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny . W związku z tym nie uznano przedmiotowego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe , gdyż zgłoszenie to nie obejmowało ujawnionej nadwyżki towaru. Wbrew zarzutom odwołania ustalenie wagi pustych wagonów - w ocenie organu celnego - odbyło się przy uwzględnieniu warunków atmosferycznych poprzez odliczenie dopuszczalnego błędu pomiarów. Ważenie odbyło się na zalegalizowanym urządzeniu pomiarowym stosowanym także wobec innych stron i nie zawsze wyniku ważenia kończyły się stwierdzeniem nadwyżki towaru. W związku z tym organ celny nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów , a podstawą rozstrzygnięć w rozpatrywanej sprawie była ocena całego materiału dowodowego . Skarżąca do odwołania załączyła protokół ważenia na wadze znajdującej się w Bazie Paliw nr 9 w [...] i dowód składowy tj. dokumenty potwierdzające - jej zdaniem - prawidłowość danych zawartych w zgłoszeniu celnym co do ilości towaru . Odnosząc się do przedstawionych dowodów organ odwoławczy stwierdził , że dokumenty te stanowią dowód w sprawie , jednak ważenie odbyło się u odbiorcy towaru i brak jest wskazania , na jakiej wadze odbyło się ważenie i czy urządzenie to posiada świadectwo legalizacji , dlatego dowody te nie zostały uznane. Odpowiadając na zarzut niedopuszczalności zastosowania wobec ujawnionej nadwyżki towaru mieszanej stawki celnej, z uwagi na fakt, że wniosek o zastosowanie środka taryfowego dotyczył całej przesyłki , Dyrektor Izby Celnej stwierdził , że zgłoszenie odnosiło skutek tylko i wyłącznie do towaru objętego tym zgłoszeniem , a nie do stwierdzonej nadwyżki . W odniesieniu do towaru nielegalnie wprowadzonego na polski obszar celny nie ma zastosowania procedura dokonania zgłoszenia celnego , a tym samym nie było możliwe zastosowanie zawieszonej stawki celnej. W ocenie organu odwoławczego, prawidłowe były obliczenia Naczelnika Urzędu Celnego dotyczące wartości celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego , wynikające z decyzji z dnia [...].2004 r zmieniającej decyzję z dnia [...].2004 r . Uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej podstawy prawnej nastąpiło z uwagi na błędne powołanie art.209§1 Kodeksu celnego , który nie ma zastosowania do długu celnego powstałego w związku z nielegalnym wprowadzeniem towaru na polski obszar celny. W dniu [...] 2005 r na ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej wpłynęła skarga , w której skarżąca zarzuciła naruszenie art.187 i 191 Ordynacji podatkowej w związku z art.262 Kodeksu celnego. Skarżąca podniosła , że różnice wagowe wykazane przez organ celny są niewielkie i wynoszą zaledwie 1,0% ustalonej wagi brutto . W ocenie skarżącej było to wynikiem błędów wskazań zastosowanych wag i warunków atmosferycznych w czasie wykonywania pomiaru i stanu wagonów. Ustalenie nadwyżki w sposób , w jaki dokonał to organ celny , zawsze jest obarczone błędem . Za niedopuszczalne skarżąca uznała założenie Dyrektora Izby Celnej , iż czynniki pogodowe zostały uwzględnione w ramach dopuszczalnego błędu wagi , gdyż założenie to jest w oderwaniu od stanu wagonów i dynamicznych czynników atmosferycznych. Taka argumentacja, zdaniem skarżącej , potwierdza fakt, że wyniki ważenia nie zostały poddane ocenie . Okoliczności powodujące różnice w wadze tak dużych ładunków mogą być różne , a graniczne dopuszczalne błędy urządzeń pomiarowych nie uwzględniają ich wszystkich , w szczególności zaś stanu ważonego ładunku. Wbrew zasadom doświadczenia życiowego jest przyjęcie , że masa ustalona w oparciu o wyniki ważenia przeprowadzonego w toku rewizji celnej jest rzeczywistą masą wprowadzonego towaru i nie jest obarczona błędem innym , niż uwzględniony błąd urządzeń pomiarowych. Ponadto skarżąca podniosła , że stwierdzona nadwyżka stanowiła część całej przesyłki masowej , dlatego jej zdaniem należało zastosować środek taryfowy również w odniesieniu do ujawnionej nadwyżki . W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji . Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy , gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania , że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei art.134 § 1 w/w ustawy stanowi , że sąd nie jest związany granicami skargi. Oznacza to , że Sąd ma prawo , a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa , a także wszystkie przepisy , które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji , nawet , gdy dany zarzut nie został podniesiony ( wyrok WSA w Warszawie , z dnia 25.02.2004 r , syg.akt III S.A. 1456/02 , Lex nr 113588 ). Dla celów postępowania celnego decydujące znaczenie ma ilość towaru w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego . Przyjęcie odmiennego stanowiska jest nie zgodne z obowiązującymi przepisami i podstawową zasadą wyrażoną w art. 85 §1 Kodeksu celnego , zgodnie z którą należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących . Wszystko to , co dzieje się z towarem przed i po przyjęciu zgłoszenia celnego , nie jest wiążące dla organów celnych. Jeżeli zatem organ celny jako jedyny uprawniony do przeprowadzenia rewizji celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym dokonuje pomiaru na urządzeniu zalegalizowanym , to wynik tego pomiaru jest wiążący dla postępowania celnego . Z tego powodu nie mogła odnieść skutku argumentacja skarżącej odwołująca się do protokołów ważenia dokonanych w bazie paliwowej , w momencie rozładunku towaru. W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie kwestionowała , że pomiaru paliwa w cysternach dokonano na wadze wagonowej posiadającej ważne świadectwo legalizacji i czynności te zostały udokumentowane stosownymi kwitami wagowymi .Ważenie wagonów jest czynnością techniczną , a potwierdzające te czynności kwity stanowią dowody w sprawie . Sąd podzielił stanowisko organów celnych co do wiążących wyników pomiarów dokonanych w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego , natomiast nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach stanowisko tych organów , że w zaistniałym stanie faktycznym sprawy ujawniona nadwyżka towaru została wprowadzona na polski obszar celny nielegalnie. Nielegalnym wprowadzeniem towaru , zgodnie z art.9 Kodeksu celnego , jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art.35 § 2 , art.36 , art.37, art.39 i art.180 § 2 ww. ustawy. W niniejszej sprawie towar został wprowadzony przez otwarte przejście graniczne (art.35 § 2 ) , drogą celną został dostarczony do granicznego urzędu celnego (art.36 ) , w sprawie nie wystąpiły okoliczności lub działania siły wyższej ( art.37 ) , towar ten został przedstawiony przez osobę , która przejęła odpowiedzialność za niego ( art.39 ) i towar nie był wyprowadzony z wolnego obszaru celnego , a zatem w sprawie nie miał zastosowania art.180 § 2 Kodeksu celnego . Skarżąca - wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Celnej -nie dokonała naruszenia art.9 Kodeksu celnego ,a w konsekwencji nie powstał dług na podstawie art.210 Kodeksu celnego tj. z tytułu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny . Jeżeli została ujawniona nadwyżka towaru w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego , to dług celny powstaje na mocy art.209 § 1 pkt.1 Kodeksu celnego tj. z tytułu dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym. Podkreślić należy , że fakt przyjęcia zgłoszenia celnego i dokonanie jego weryfikacji w trybie art.70 § 1 Kodeksu celnego , jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie , obliguje ten organ do stosowania ww. art.65 § 4 tej ustawy , co wprost wynika z art.70 § 2 Kodeksu celnego. Artykuł ten stanowi , że jeżeli organ celny po weryfikacji uzna zgłoszenie celne za nieprawidłowe ( w niniejszej sprawie - w zakresie ilości towaru ) , stosuje się art.65 § 4 pkt.2. Ustawodawca nakazał określony tryb postępowania i nie ma tu dowolności w wyborze procedury , ani przepisów innych niż wskazane. W rozpatrywanej sprawie organ celny przyjął zgłoszenie celne z dnia [...].2004 r SAD nr [...] , dokonał jego weryfikacji i stwierdził nadwyżkę towaru . W związku z tym organ celny miał obowiązek zachować się w sposób określony w art.65 § 4 pkt.2 Kodeksu celnego tj. uznać zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej ilości towaru , jego wartości celnej i określenia długu celnego i orzec w tym zakresie. Wszystkie zmiany wynikające z ujawnienia nadwyżki towaru ( ilość , wartość celna i dług celny ) mieściły się w treści zgłoszenia celnego i mogły być dokonane wyłącznie w trybie wynikającym z art.65 § 4 pkt.2 Kodeksu celnego. Oznacza to , że sentencja decyzji organu I instancji powinna być zgodna z treścią ww. artykułu tj. stwierdzać , że zgłoszenie celne uznaje się za nieprawidłowe z dalszymi tego konsekwencjami . Mając powyższe na uwadze , wobec towaru ujawnionego w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego dotyczącego towarów masowych , jednorodnych , należało zastosować stawkę celną zawieszoną ( wniosek dotyczył całości przedstawionego towaru , nawet jeśli stwierdzono jego nadwyżkę ) . Konsekwencją nieprawidłowego zgłoszenia co do ilości towaru jest opłata manipulacyjna dodatkowa , pobierana obligatoryjnie w takich sytuacjach i wymierzana w wysokości wartości towaru odpowiadającej różnicy między towarem przedstawionym a ujawnionym w wyniku rewizji towaru . Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...].2004 r oraz z dnia [...].2004 r powoduje , że w obrocie prawnym pozostaje postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] .2004 r wszczynające postępowanie celne z urzędu w sprawie nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny ujawnionej nadwyżki towaru. Przy ponownym orzekaniu w niniejszej sprawie organy celne muszą mieć na względzie prawomocną decyzję z dnia [...] 2004 r wydaną na podstawie art.65 § 4 Kodeksu celnego w odniesieniu do zgłoszenia celnego nr SAD [...] z dnia [...] 2004 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) - orzekł jak w sentencji. Na podstawie art.152 w/w ustawy Sąd orzekł , że uchylone rozstrzygnięcia organów celnych nie podlegają wykonaniu , co oznacza , iż rozstrzygnięcia te nie wywołują skutków prawnych od chwili wydania wyroku , mimo że wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 tej ustawy.