IV SA/Wa 1559/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T. G., A. G., B. M., Z. P., S. L. na postanowienie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia [...] września 1997 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 1997 r., znak [...] Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, zwany dalej "organem odwoławczym", utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997 r., znak [...], uzgadniające pozytywnie projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie stacji paliw płynnych (4 zbiorniki o pojemności 32 m. sześć.) wraz z barem, planowanej na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] położonych w D. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał, co następuje. Postanowieniem z dnia [...] maja 1997 r. Wojewoda [...] pozytywnie uzgodnił projekt decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Strony wniosły o uchylenie tego postanowienia, gdyż ich zdaniem zostało ono wydane po przeprowadzeniu przez Wojewodę postępowania bez wiedzy i udziału wszystkich zainteresowanych. Ponadto S. O. poinformował, że w Urzędzie Miejskim w D. nie udostępniono mu do wglądu "Oceny oddziaływania na środowisko" planowanej inwestycji. Rozpatrzywszy wniesione zażalenia, organ odwoławczy stwierdził, iż podniesione w nich zarzuty są niesłuszne. Procedura uzgadniania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu została określona w art.40 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 89, poz.415 z późn.zm.). Zgodnie z art.40 ust.3 tej ustawy decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaje organ gminy, po uzyskaniu uzgodnień wymaganych przepisami szczególnymi. W przypadku inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska, do jakich zalicza się stacje paliw, decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu podlega m.in. uzgodnieniu z wojewodą w zakresie ochrony środowiska (art.40 ust.4 pkt 2 ustawy). W powyższej sprawie organ gminy przekazał konkretny projekt decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu planowanej stacji paliw w D., a Wojewoda w trybie przepisów ochrony środowiska zaopiniował ten projekt, wyrażając swoją opinię w formie postanowienia, na które służy zażalenie (art.106 k.p.a.). O fakcie tym zostali poinformowani wszyscy zainteresowani, mogąc zapoznać się z całością dokumentów dotyczących sprawy w siedzibie organu I instancji. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż zarzuty stron są bezzasadne. Lokalizacja projektowanej inwestycji jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego D., dopuszczającymi na wskazanym terenie usługi dla obsługi komunikacji i turystyki. Dla przedmiotowej stacji została sporządzona przez rzeczoznawców z listy organu odwoławczego "Ocena oddziaływania na środowisko". Z opracowania tego wynika, że lokalizacja stacji paliw przy zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technicznych i technologicznych nie wpłynie negatywnie na stan środowiska w rejonie planowanej inwestycji. Przy spełnieniu wszystkich warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego dla przedmiotowej stacji, określonych w ocenie i w zaskarżonym postanowieniu, inwestycja ta nie będzie oddziaływała szkodliwie na środowisko. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli T. i A. G., B. M., Z. P. oraz S. L., podnosząc co następuje. Skarżący wielokrotnie nie wyrażali zgody na lokalizowanie w sąsiedztwie ich budynków mieszkalnych oraz gruntu przekwalifikowanego na teren zabudowy mieszkaniowej stacji paliw. Fakt ten nie został w ocenie skarżących dostrzeżony przez organ odwoławczy. Wadliwie Burmistrz D. kontynuował postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania dla planowanej inwestycji w sytuacji, w której wniosek inwestora, wszczynający postępowanie był niekompletny a jego braki nie zostały w terminie usunięte. Stronom nie umożliwiono wglądu do oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 – zwanej dalej "p.p.s.a."). Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji należało uchylić, albowiem wydano je z naruszeniem przepisów prawa procesowego (art.10§1 k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art.10§1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Cytowany przepis ustanawia zasadę ogólną czynnego udziału strony w postępowaniu. Strona ma prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania, a zatem od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia orzeczeniem. Czynny udział strony przejawia się w szczególności w postępowaniu wyjaśniającym, co dla ochrony praw strony ma istotne znaczenie. Zapewnia jej bowiem wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a przez to wpływ na stosowanie normy prawa materialnego lub procesowego. Z akt sprawy wynika, iż skarżącym przysługiwał status stron w rozumieniu art.28 k.p.a. postępowania o uzgodnienie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Interes prawny skarżących wynika bowiem z tego, iż są oni właścicielami nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji. Prawo skarżących do czynnego uczestniczenia w postępowaniu zostało jednakże naruszone przez organy orzekające w sprawie. Należy wskazać, iż z przyczyn od siebie niezawinionych skarżący nie uczestniczyli w jakiejkolwiek formie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Ich udział w postępowaniu odwoławczym ograniczył się natomiast wyłącznie do otrzymania zapadłego w nim rozstrzygnięcia. Z akt wynika, iż wbrew dyspozycji art.10§1 k.p.a. żaden z organów nie umożliwił skarżącym zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy oraz wypowiedzenia się na jego temat. Zaniedbania tego obowiązku przez organy nie może sanować podniesiona w rozstrzygnięciu odwoławczym okoliczność, iż skarżący mogli zapoznać się z całością dokumentacji sprawy w siedzibie organu I instancji. Możliwość taką należało im bowiem wyraźnie wskazać. W tej sytuacji uznać należy, iż skarżącym nie zagwarantowano należytego wpływu na przebieg postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia wpływu planowanej inwestycji na środowisko, w tym na ich nieruchomości. Uchybienie takie należy uznać za daleko idące zwłaszcza w sytuacji, w której planowana inwestycja jest inwestycją mogącą pogorszyć stan środowiska. Z powyższych przyczyn oba postanowienia należało wyeliminować z obrotu prawnego. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c oraz art.152 p.p.s.a.