I SA/Bk 387/06
WyrokWSA w Białymstoku2006-12-21
Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Józef Orzel, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku wspólnego wnoszenia odwołania przez małżonków, brak winy w uchybieniu terminu do jego wniesienia przez jednego z małżonków (żonę), może być uprawdopodobniony przez fakt niedostatecznej staranności przy jego wysyłce przez drugiego małżonka (męża), który był chory?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca I. P. nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Mimo wspólnego podpisywania odwołania z mężem, który był chory, skarżąca nie podjęła wystarczających działań, aby upewnić się, czy odwołanie zostało wysłane w terminie. Brak szczególnej staranności w tej sytuacji, nawet jeśli wynikał z zaufania do męża, stanowił lekkie niedbalstwo, które uniemożliwia przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Pełnomocnik I. P. i A. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającej wysokość podatku dochodowego. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu. WSA uchylił tę decyzję, wskazując na wadliwość oceny w stosunku do I. P., która nie była reprezentowana przez pełnomocnika. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej ponownie odmówił przywrócenia terminu, uznając I. P. za niedbalą. I. P. złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 162 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), Sędziowie sędzia NSA Józef Orzel, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Marcin Kojło, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi I. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok oddala skargę.
We wniosku z dnia 18 listopada 2005 r. pełnomocnik Pana A. P. - radcy prawnego I. M. i Pani I. P., zwrócili się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2005 r., dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 Panu A. P. i małżonce I. P. w wysokości 66.667,30 zł, w miejsce wykazanej straty w zeznaniu -
w wysokości 521.532,38 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podał, że odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu, w związku z tym pozostawił to odwołanie bez rozpoznania. W ocenie organu, zainteresowani nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Tym samym nie spełnione zostały wszystkie przesłanki wymienione w przepisach art. 162 § l i § 2 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, iż sam fakt choroby podatnika A. P., który udzielił pełnomocnictwa radcy prawnemu, nie mógł być równoznaczny z uprawdopodobnieniem braku zawinienia w uchybieniu terminu. Wskazane we wniosku okoliczności, nie usprawiedliwiały stwierdzonego uchybienia terminu przewidzianego na wniesienie odwołania i tym samym nie mogły być podstawą jego przywrócenia. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej pełnomocnik
i podatniczka podali jedynie przyczynę uchybienia, nie wskazali natomiast żadnego powodu uzasadniającego przywrócenie terminu, który mógłby być uznany za ważny.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B.
P. A. P. oraz P. I. P., złożyli w dniu 13 stycznia 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który wyrokiem 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Bk 63/06 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że Dyrektor Izby Skarbowej właściwie ocenił i wykazał, że Pan A. P. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Stwierdził jednocześnie, że organ podatkowy w sposób niedostateczny ustalił i ocenił, czy skarżąca I. P. uprawdopodobniła, czy też nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu tego terminu. Sąd zauważył, że Pani I. P. nie była reprezentowana przez pełnomocnika, stąd w stosunku do niej organ podatkowy nie może stosować tych samych reguł oceny co do braku winy przy uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jakie zastosował wobec Pana A. P. Uznał uzasadnienie postanowienia w części odnoszącej się do Pani I. P. za wadliwe.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku z 18.11.2005 r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznał, iż Pani I. P. nie dopełniła obowiązku szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, jaką było wniesienie odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej B. Nr [...] z [...].08.2005 r. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Doręczona jej decyzja zawierała pouczenie o możliwości wniesienia odwołania i terminie, w jakim mogła to uczynić. Posiadając te informacje oraz dbając należycie o swój interes winna wykazać zainteresowanie, czy sporządzone wspólnie z mężem odwołanie zostało wysłane do organu odwoławczego. Za niewiarygodny uznał też fakt niezauważenia choroby męża, skoro - jak podano we wniosku - po przyjęciu leków "nie funkcjonował normalnie". W ocenie organu odwoławczego Pani I. P. nie wykazała należytej staranności i dbałości w złożeniu odwołania w obowiązującym terminie. Zdając się na męża, nie upewniła się czy została załatwiona tak ważna sprawa zarówno dla męża, jak i dla niej, jaką było przesłanie odwołania w kończącym się terminie do jego wniesienia.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. mając powyższe na uwadze, postanowieniem z [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji.
Na postanowienie to Pani I. P. złożyła w dniu 25 września 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W złożonej skardze strona zarzuca, iż Dyrektor Izby Skarbowej w B. rozpatrując ponownie sprawę, po uchyleniu wyrokiem z 26.04.2006 r. sygn. akt I SA/Bk 63/06, postanowienia o odmowie przywróceniu terminu, nie uzupełnił materiału dowodowego i nie zażądał od strony innych wyjaśnień. Nie zostały więc zakwestionowane wyjaśnienia strony – I. P., a zatem strona - zgodnie z art. 162 § l Ordynacji podatkowej, uprawdopodobniła brak winy w niezachowaniu terminu. Skarżąca podkreśla, iż działała bez pełnomocnika i nie zauważyła stanu chorobowego swego męża, który miał wysłać odwołanie. Twierdzi też, iż trudno zarzucić jej brak staranności i dbałości, ponieważ odwołanie podpisała w terminie i powierzyła jego wysyłkę mężowi, nie wiedząc o jego zaburzeniach chorobowych. Wniosek o przywrócenie terminu jest, według niej zasadny, ponieważ strona dopełniła łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 162 Ordynacji podatkowej. Stawiając zarzut naruszenia art. 162 § l i 2 tej ustawy wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest nie zasadna.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07. 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zadaniem sądu administracyjnego, jest więc zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa oraz trafności przeprowadzonej wykładni tych przepisów w danej sprawie.
Stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270,
ze zm.), Sąd uwzględniając skargę między innymi na decyzję, uchyla decyzję (postanowienie) w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd również stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) w całości lub
w części w myśl przywołanej regulacji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (np. art. 247 Ordynacji podatkowej).
W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że nie nastąpiło naruszenie przepisów, które dawałoby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Stosownie do treści art. 162 Ordynacji podatkowej, dla przywrócenia terminu konieczne jest łączne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie:
1. uchybienie terminu,
2. złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu
o określonym terminie,
3. uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminu,
4. dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy Pani I. P., uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu (przesłanka wymieniona wyżej jako "3"), do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2005 r., dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 Panu A. P. i małżonce I. P. w wysokości 66.667,30 zł, w miejsce wykazanej straty w zeznaniu - w wysokości 521.532,38 zł. Poza sporem bowiem, pozostają trzy pozostałe powyżej powołane przesłanki (wymienione jako "1", "2" i "4").
W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, gdy wnioskująca strona "wykazała się" niedbalstwem (zob. wyrok
z 26.04.2001 r., sygn. akt I SA/Ka 483/00; wyrok z 18.12.2002 r., sygn. akt I SA/Ka 2173/01; wyrok z 23.09.2004 r., sygn. akt FSK 502/04; wyrok z 28.12.2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1781/99).
W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w B. właściwie ocenił
i wykazał, że Pani I. P. nie uprawdopodobniła braku swojej winy
w uchybieniu terminu, do wniesienia odwołania od wyżej opisanej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. Tym samym w sprawie nie została zachowana, przesłanka wymieniona wyżej jako "3". Jak podaje organ odwoławczy, Pani I. P. doręczono w dniu 31 sierpnia 2005 r. decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] sierpnia 2005 r., i po wspólnym z mężem podpisaniu odwołania w dniu 12 września 2005 r., skarżąca powinna była wykazać zainteresowanie, czy pismo to zostało wysłane przez męża P. A. P. Pani I. P. w okresie od 12 września 2005 r. do 12 listopada 2005 r. żyła w przeświadczeniu o dotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania, nie zwracała się do męża P. A. P. z pytaniem, czy wysłał na poczcie w terminie opisane wyżej odwołanie. Z pytaniem o wyjaśnienie tego faktu zwróciła się do męża P. A. P., dopiero po otrzymaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, tj. 12 listopada 2005 r. Słusznie zatem, w tej sytuacji podnosi organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że Pani I. P. nie dopełniła obowiązku szczególnej staranności, przy dokonywaniu czynności procesowej, jaką było wniesienie odwołania. Ten rodzaj braku staranności przy wnoszeniu odwołania, należy określić mianem lekkiego niedbalstwa.
Za lekkie niedbalstwo należy uznać takie zachowanie się żony, przy wspólnym wnoszeniu odwołania z mężem w sprawie podatkowej, która funkcjonując
w normalnych warunkach, nie podejmuje jakichkolwiek czynności, aby upewnić się (np. poprzez zadanie pytań, dociekanie), czy stosowne pismo (odwołanie) zostało przez męża wysłane na poczcie. Nawet zaistnienie lekkiego niedbalstwa, wskazuje na brak możliwości uznania, iż wnioskujący podatnik uprawdopodobnił brak winy
w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 162 § l Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, iż Dyrektor Izby Skarbowej
w B. w sposób zgodny z przepisami prawa, przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie. Wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w ocenie Sądu, nie istniała potrzeba prowadzenia dodatkowych ustaleń w niniejszej sprawie.
Z uwagi na powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151, przywoływanej wyżej ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło