IV SA/Wa 1795/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Stopczyński, asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2006 roku sprawy ze skargi Powszechnej S. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. orzeka, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r., znak [...], Główny Inspektor Sanitarny uchylił postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., znak [...], uzgadniające w zakresie oddziaływania na środowisko, na etapie przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację, przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] Nr [...] "[...]", zlokalizowanej na terenie działki nr [...], na dachu budynku usługowego przy ulicy [...] w [...] i uzgodnił pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przedsięwzięcie polegające na rozbudowie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...]l Nr [...] "[...]" zlokalizowanej na terenie działki nr [...] na dachu budynku usługowego przy ulicy [...] w [...] z następującym zastrzeżeniem: każdorazowa zmiana zabudowy wokół stacji powinna uwzględniać istniejące źródła promieniowania elektromagnetycznego, a w przypadku występowania pól o przekroczonej gęstości mocy mikrofalowej (powyżej 0,1 W/metr kwadratowy) w miejscach dostępnych dla ludzi, konieczna będzie zmiana parametrów stacji lub jej likwidacja. Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał co następuje. Pismem z dnia 15 lutego 2006 r. Urząd Miejski w [...], w związku z wnioskiem [...] z siedzibą w [...], wystąpił do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] o uzgodnienie inwestycji na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz.627zpóźn.zm.), zwanej dalej "POŚ". W oparciu o przedłożoną dokumentację, w tym projekt decyzji określający środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, opracowany przez Prezydenta Miasta G. oraz raport o oddziaływaniu na środowisko, opracowany we wrześniu 2005 r., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. uzgodnił w zakresie oddziaływania na środowisko, na etapie przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowane przedsięwzięcie pod warunkiem zamieszczenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zobowiązania 1 inwestora do zastosowania takich rozwiązań technicznych, aby promieniowanie elektromagnetyczne o wartościach większych niż 0,1 W/metr kwadratowy nie występowało w miejscach dostępnych dla ludności. Na postanowienie to zażalenie do Głównego Inspektora Sanitarnego, zwanego dalej GIS, złożyła Powszechna S. w [...]. Rozpoznawszy wniesione zażalenie, GIS stwierdził, co następuje. Z załączonej dokumentacji oraz z raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, iż anteny są zainstalowane na stalowym maszcie kratowym posadowionym na dachu budynku usługowego. Wysokość budynku wynosi 14,6 metra, wysokość masztu to około 6,5 metra nad poziomem dachu. Istniejące anteny sektorowe znajdują się na wysokości 21 metrów nad poziomem terenu (środek elektryczny). Z raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, iż pole elektromagnetyczne o wartościach przekraczających wartość dopuszczalną 0,1 W/metr kwadratowy określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz.1883) wystąpi na wysokości powyżej 14,4 m nad powierzchnią terenu, 2,1 metrów nad powierzchnią dachu budynku bazowego i 6,4 metra nad powierzchnią dachu sąsiedniego budynku oraz w zasięgu maksymalnym do 62 metrów od anten na kierunku promieniowania, a więc w wolnej przestrzeni w miejscach niedostępnych dla ludności. Zatem projektowana stacja bazowa nie będzie stwarzała zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi zamieszkujących i przebywających w jej otoczeniu. Jednocześnie każdorazowa zmiana zabudowy wokół stacji bazowej powinna uwzględniać istniejące źródła promieniowania elektromagnetycznego, a w przypadku występowania pól o mocy mikrofalowej przekraczającej 0,1 W/metr kwadratowy w miejscach czy przestrzeniach dostępnych dla ludzi niezbędna będzie zmiana parametrów stacji bazowej lub nawet jej likwidacja. Skargę na powyższe postanowienie wniosła Powszechna S. w [...], podnosząc, co następuje. Planowana inwestycja zaprojektowana została na dachu budynku przy ulicy [...] odległym o 75 metrów od najbliżej położonego budynku wielomieszkaniowego o wysokości 11 kondygnacji oraz w odległości 50 metrów od spółdzielczego pawilonu usługowo - handlowego. W obu budynkach przebywają ludzie zatrudnieni na czas stały lub przebywają całodobowo. W tej sytuacji zachodzi niebezpieczeństwo oddziaływania pól elektromagnetycznych na ludność. Raport podaje jedynie obszary o przekroczonej gęstości strumienia mocy promieniowania mikrofalowego, tj. 0,1 W/metr kwadratowy, traktując mieszkańców tak jak pracowników, co nie jest właściwe, zważywszy na to, iż na co dzień przebywają oni w swoich mieszkaniach dłużej niż osiem godzin. Strefa oddziaływania planowanej inwestycji przekracza granice działki, na której ma być zrealizowana i obejmuje także działki sąsiednie. Zastrzeżenie poczynione przez GIS nie zapewnia skarżącemu uzyskania zgody na rozbudowę istniejącego pawilonu przy ulicy [...], jak również inwestowania w zabudowę kubaturową na działce [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie GIS na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.l§l i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżone postanowienie GIS wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa zarówno procesowego jak i materialnego, obowiązujących w dacie ich wydania. Postanowienie GIS zapadło w postępowaniu administracyjnym, o charakterze wpadkowym, stanowiącym jeden z elementów postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia (decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Tryb postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach regulują przepisy art.46-57 POŚ (Rozdział 2 Postępowanie m> sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć). Zgodnie z art.46 ust.l pkt 1 POŚ realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art.51 ust.l pkt 1 i 2 POŚ jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Zgodnie z art.46 ust.2 POŚ przez przedsięwzięcie rozumieć należy zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin, wymagającą decyzji, o której mowa w ust. 4 pkt 2-9, lub zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4a. Planowana inwestycja jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w art.51 ust.l pkt 1 POŚ (wymagającym obowiązkowego sporządzenia raportu oceny oddziaływania na środowisko). Wynika to z §2 ust.l pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczególnych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz.2573 ze zmianami). Planowana inwestycja spełnia także kryteria z przywołanego art.46 ust.2 POŚ (definicja przedsięwzięcia), albowiem jej realizacja wymaga pozwolenia na budowę (planowana inwestycja jest bowiem obiektem budowlanym w rozumieniu art.3 pkt 1 w związku z pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz.l 118 z późn.zm.- w związku z czym jej budowa stanowi roboty budowlane w rozumieniu art.3 pkt 7 ustawy, wymagające pozwolenia na budowę zgodnie z art.28 ust.l ustawy) Zgodnie z art.48 ust.2 pkt la POŚ w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art.46 ust.4 (a zatem także w przypadku przedsięwzięć wymagających pozwolenia na budowę) zachodzi wymóg przeprowadzenia uzgodnień z organem inspekcji sanitarnej (w I instancji z państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym - art.57 ust.l POŚ). Zgodnie z art.l ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz.851 z późn. zm.) Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru m.in. nad warunkami higieny radiacyjnej (pkt 3) w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Stosownie do powyższego uznać należy, iż obowiązkiem organów orzekających na podstawie art.48 ust.2 pkt la POŚ w postępowaniu o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia jest zbadanie, w oparciu o dane pochodzące z raportu oddziaływania na środowisko, jaki wpływ przedsięwzięcie to będzie miało na zdrowie ludzi przebywających zarówno na terenie, gdzie przedsięwzięcie będzie lokalizowane (teren inwestycji), jak i ludzi przebywających w otoczeniu terenu inwestycji. Stwierdzenie przez organy inspekcji sanitarnej, iż w planowanym kształcie inwestycja zagrażałaby zdrowiu ludzi obliguje organ do odmowy pozytywnego uzgodnienia inwestycji, ewentualnie do uzgodnienia jej z konkretnymi zastrzeżeniami (organ stwierdza zatem, iż inwestycję akceptuje z punktu widzenia wymagań sanitarnych, niemniej pod warunkiem, iż np. inwestor zastosuje konkretne rozwiązania techniczne zmniejszające negatywne oddziaływanie). Podkreślić należy wyraźnie, iż zastrzeżenia te mogą dotyczyć wyłącznie tego inwestora, czy też terenu tej inwestycji, której dotyczy postępowanie o wydanie uwarunkowań środowiskowych. Oznacza to, iż to planowane przedsięwzięcie musi dostosować się do istniejącego otoczenia (zabudowy sąsiedniej) nie zaś na odwrót. Rezultatem uzgodnień planowanego przedsięwzięcia z organami sanitarnymi nie może być zatem nałożenie bezpośrednich obowiązków na podmioty inwestujące lub mające zamiar inwestować w przyszłości na nieruchomościach sąsiadujących z terenem inwestycji, której dotyczy postępowanie. W ocenie Sądu w sprzeczności z tym nakazem pozostaje zaskarżone rozstrzygnięcie GIS. GIS uzgodnił bowiem przedsięwzięcie z zastrzeżeniem, iż: "każdorazowa zmiana zabudowy wokół stacji powinna uwzględniać istniejące źródła promieniowania elektromagnetycznego, a w przypadku występowania pól o przekroczonej gęstości mocy mikrofalowej (powyżej 0,1 W/m ) w miejscach dostępnych dla ludzi, konieczna będzie zmiana parametrów stacji lub jej likwidacja ". W nawiązaniu do wcześniejszych uwag należy wskazać, iż sformułowanie, aby każdorazowa zmiana zabudowy wokół stacji uwzględniała istniejące źródła promieniowania elektromagnetycznego może sugerować, iż to na osoby inwestujące w sąsiedztwie terenu inwestycji nakłada się obowiązek dostosowania przyszłej zabudowy do inwestycji planowanej obecnie. Jak wskazano wyżej rozwiązanie takie nie ma oparcia w przepisach prawa. Wprawdzie druga część zastrzeżenia ("w przypadku występowania pól o przekroczonej gęstości mocy mikrofalowej w miejscach dostępnych dla ludzi konieczna będzie zmiana parametrów stacji lub jej likwidacja") może sugerować, iż to na obecnym inwestorze ciąży obowiązek dostosowania się do zmian w zabudowie otoczenia, niemniej pewności w tym zakresie mieć nie można. W ocenie Sądu oprócz wadliwości merytorycznej (nieoparciu na przepisie prawa), cytowany zapis jest niejasny i stwarza ryzyko istotnych trudności w jego interpretacji i zastosowaniu w praktyce. Jednocześnie wbrew art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie postanowienia nie wyjaśnia w wyczerpujący sposób powodów takiego ukształtowania rozstrzygnięcia. Zaskarżone postanowienie wydano zatem z naruszeniem zarówno art. 48 ust. 2 pkt la) POŚ, jak i art. 7, 8, 11 i 107 § 3 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a.