I SA/Bd 708/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 07 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Bd 708/06 w sprawie ze skargi A. G. i T. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. oddala skargę o wznowienie postępowania Decyzją z dnia 1[...] 2005r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. A. i T. G. w kwocie [...] zł. Od powyższej decyzji została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z wnioskiem o uchylenie decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 68 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa a ponadto nieuprawnioną nadinterpretację zaistniałych zdarzeń gospodarczych oraz całkowicie nieprawidłową interpretację zawartej umowy darowizny z dnia 28 stycznia 2001r. pomiędzy K. a P.H. A. i T. G. w wysokości [...] zł. Zawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 07 czerwca 2006r. skarżący odebrali 05 maja 2006r. Pismem z dnia 31 maja 2006r. (wpływ do sądu 01 czerwca 2006r.) radca prawny T. J. W. przedłożył pełnomocnictwo do reprezentowania skarżących w niniejszej sprawie. Następnie pismem z dnia 02 czerwca 2006r. (wpływ do sądu 05 czerwca) pełnomocnik wniósł o zniesienie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 07 czerwca 2006r. z uwagi na chorobę. Do pisma załączono zwolnienie lekarskie wystawione za okres od 02 czerwca do 12 czerwca 2006r. Na rozprawie w dniu 07 czerwca 2006r. postanowieniem wpisanym do protokołu rozprawy Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżących w przedmiocie zniesienia terminu rozprawy oraz jej odroczenia. Wyrokiem z tego samego dnia o sygn. I SA/Bd 664/05 skarga została oddalona. Orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 08 lipca 2006r. o czym zawiadomiono pełnomocnika. Pismem z dnia 09 sierpnia 2006r. (wpływ do sądu 16 sierpnia) pełnomocnik zwrócił się o doręczenie odpisu wyroku i wydanie kserokopii protokołu rozprawy. Następnie pismem z dnia 07 października 2006r. (wpływ do sądu 09 października) pełnomocnik wniósł skargę o wznowienie postępowania. W skardze postawiono zarzut nieważności postępowania z uwagi na naruszenie przepisów prawa , wskutek czego strona była pozbawiona możności działania. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i ponowne rozpoznanie skargi wniesionej w sprawie oznaczonej sygnaturą SA/Bd 664/05 i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, iż skarżący zostali pozbawienie możności działania z uwagi na to, iż Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika o zniesienie rozprawy wyznaczonej na dzień 07 czerwca 2006r. co było uzasadnione nagłą chorobą pełnomocnika, o czym Sąd został powiadomiony. Naruszenie przepisów postępowania, na które wskazuje podstawa wznowienia z art. 271 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przejawiło się w naruszeniu bezwzględnie obowiązujących przepisów postępowania o posiedzeniach sądowych tj. art. 109 cyt. ustawy. Pełnomocnik podkreśla, iż zgodnie ze stanowiskiem doktryny wykazana zaświadczeniem lekarskim choroba strony lub jej pełnomocnika, uniemożliwiająca stawienie się w sądzie jest znaną sądowi przeszkodą w rozumieniu art. 109 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołano się także na orzecznictwo sądów na gruncie prawa cywilnego m.in. na wyrok sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2005r. w którym Sąd wskazał, że o nieważności postępowania decyduje waga uchybień procesowych a nie skutki, które wynikają lub mogą z nich wynikać. Oznacza to, że pozbawienie możności działania należy oceniać przez pryzmat wyłączenia konkretnych okoliczności sprawy i nie można go wiązać wyłącznie z sytuacją całkowitego wyłączenia strony od udziału w sprawie. Jeżeli strona na skutek wadliwości procesowych Sądu nie mogła uczestniczyć i nie uczestniczyła w rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku , to należy przyjąć, że została pozbawiona możliwości działania. Pełnomocnik podkreślił również , iż w sprawie nie zachodzą okoliczności o których mowa w zdaniu drugim art. 271 pkt 2 cyt. ustawy, ponieważ przed uprawomocnieniem się wyroku Sądu z dnia 07 czerwca 2006r. (co nastąpiło w dniu 08 lipca 2006r.) niemożność działania skarżącego nie ustała. Skarżący o wyroku dowiedział się dopiero z zawiadomienia doręczonego w dniu 08 sierpnia 2006r. , kiedy wyrok był już prawomocny. Powołując się na treść art. 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik wywodzi, że skoro Sąd w zawiadomieniu o terminie rozprawy informuje stronę, że jej obecność nie jest obowiązkowa , to konsekwentnie powinien pouczyć ją , że na rozprawie może zapaść wyrok , który nie podlega doręczeniu stronie a którego zaskarżenie będzie możliwe po uprzednim złożeniu wniosku o jego uzasadnienie w terminie 7 dni od ogłoszenia tego wyroku. Takiego pouczenia zawiadomienie Sądu nie zawierało. Z powyższych względów, w ocenie pełnomocnika, przeprowadzenie rozprawy w dniu 07 czerwca 2006r. nastąpiło z naruszeniem art. 109 cyt. ustawy , co sprawiło, że przedmiotowe postępowanie dotknięte było wadą powodującą jego nieważność. W kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wskazano, iż o fakcie odbycia rozprawy w dniu 07 czerwca 2006r. skarżący powzięli wiadomość dopiero na skutek zawiadomienia Sądu doręczonego w dniu 08 sierpnia 2006r. Od tej daty rozpoczął się bieg trzymiesięcznego terminu wskazany w art. 277 cyt. ustawy. Termin ten został zachowany. W dniu 10 listopada 2006r. wpłynęło do sądu pismo procesowe Dyrektora Izby Skarbowej w B., w którym ustosunkowano się do treści skargi o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać , iż stosownie do art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – nazywana dalej p.p.s.a.- na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuci wniosek , jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Dokonując powyższej oceny , na podstawie twierdzeń przytoczonych w skardze o wznowienie, Sąd uznał, iż zachowane zostały warunki , które umożliwiają rozpatrywanie skargi. Podkreślić należy, iż zgodnie ze stanowiskiem doktryny wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania powinno być obwarowane ostrzejszymi restrykcjami aniżeli wzruszenie nieprawomocnego orzeczenia. Strona zatem musi wykazać spełnienie przesłanek warunkujących wznowienie postępowania. Strona powołała się na art. 271 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Oceniając okoliczności stanu faktycznego w świetle treści art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uznał, iż skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy dnia 07 czerwca 2006r. sygn. akt I SA/Bd 664/05, nie może być uwzględniona. Pełnomocnik podnosi, iż pismem z dnia 05 czerwca 2006r. wniósł o zniesienie terminu rozprawy w dniu 07 czerwca 2006r. z powodu choroby. Podkreślić jednak należy, iż z treści załączonego do przedmiotowego pisma zwolnienia lekarskiego wynika, ze niezdolność do pracy trwała od 02 czerwca 2006r. do 12 czerwca 2006r. (k-89-90 akt sądowych). Przyjąć zatem należy, iż z upływem 12 czerwca 2006r. niemożność działania ustała. Rozprawa odbyła w się w dniu 07 czerwca 2006r. , termin do złożenia wniosku o uzasadnienie upływał z dniem 14 czerwca 2006r. W ocenie Sądu z dniem ustania niemożności działania , nic nie stało na przeszkodzie aby pełnomocnik podjął działania w celu uzyskania informacji (choćby telefonicznie) o tym czy rozprawa się odbyła a jeśli tak to jakie było rozstrzygnięcie. W tym miejscu podkreślić należy okoliczność, iż skarżący świadczy profesjonalną obsługę prawną w ramach prowadzonej w miejscu zamieszkania kancelarii a zatem nie tylko był reprezentowany przez profesjonalistę ale i sam posiada wiedzę prawniczą. W tej sytuacji z samej już ostrożności procesowej uzasadnione byłoby z dniem ustania niemożności działania pełnomocnika wystąpienie nawet o sporządzenie uzasadnienia wyroku (termin upływał dopiero z dniem 14 czerwca 2006r.). Jedyną bowiem konsekwencją takiego wniosku, w przypadku gdyby rozprawa była odroczona, byłoby uzyskanie informacji o tym fakcie. W świetle okoliczności stanu faktycznego sprawy brak racjonalnego uzasadnienia dla zupełnego braku zainteresowania sprawą w okresie dwóch miesięcy (od dnia 07 czerwca do 08 sierpnia 2006r.) i to zarówno po stronie skarżących jak i pełnomocnika. Mając zatem na uwadze fakt, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka , o której mowa w art. 271 pkt 2 zdanie drugie (przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała) za drugorzędną Sąd uznał kwestię czy nastąpiło naruszenie art. 109 p.p.s.a. w taki sposób , że strona została pozbawiona możności działania. Nawet bowiem pozytywne przesądzenie tej okoliczności nie zmienia faktu, iż niemożność działania ustała z dniem 12 czerwca 2006r. tj. przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Zgodnie z art. 282 § 1 p.p.s.a. Sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach jakie zakreśla podstawa wznowienia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie , albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza (§ 2 art. 282). Oddalenie skargi o wznowienie postępowania stanowi wyraz negatywnej oceny zasadności zgłoszonej podstawy wznowienia. Z tych przyczyn na podstawie art. 282 § 1 i 2 Sąd orzekł jak w sentencji.