I SA/Ol 480/06
WyrokWSA w Olsztynie2006-12-21
Skład orzekający: Wiesława Pierechod, Zofia Skrzynecka, Wojciech Czajkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty będące w zarządzie jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych, oznaczone w ewidencji jako tereny różne i zabudowane, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, mimo że jednostka ta twierdzi, iż prowadzi działalność leśną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty oznaczone w ewidencji jako tereny różne i zabudowane, będące w zarządzie jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Sąd stwierdził, że nawet jeśli działalność leśna jest wyłączona z definicji działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to nie dotyczy to gruntów innych niż lasy lub użytki rolne. Jednostka ta, prowadząc działalność usługową i handlową, działała na zasadzie samofinansowania i była odrębnym podatnikiem, co uzasadniało zastosowanie wyższych stawek podatkowych.Stan faktyczny
Zakład Transportu i Spedycji Lasów Państwowych posiadał grunty Skarbu Państwa o powierzchni 82.601 m2, oznaczone w ewidencji jako tereny różne i zabudowane. Organ podatkowy uznał, że grunty te są związane z działalnością gospodarczą i obciążył je podatkiem od nieruchomości według najwyższej stawki. Zakład kwestionował to, twierdząc, że prowadzi działalność leśną, która nie jest działalnością gospodarczą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając Zakład za przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka Asesor WSA Wojciech Czajkowski (spr.) Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006r. sprawy ze skargi Zakładu Transportu i Spedycji Lasów Państwowych na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. o nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta P. z dnia "[...]" r. w sprawie określenia Zakładowi Transportu i Spedycji Lasów Państwowych w G. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2005 r. w kwocie 42.630 zł od związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą gruntów o powierzchni 82.601 m2.
Z akt sprawy wynika, że wymieniony zakład, będący państwową jednostką organizacyjną wchodzącą w skład Lasów Państwowych, złożył w dniu 7 lutego 2006 r. deklarację podatkową na podatek od nieruchomości za 2002r., stosując do posiadanych gruntów o powierzchni 82.601 m2 stawkę podatkową przewidzianą dla gruntów pozostałych. W złożonym w Urzędzie Miasta w P. piśmie z dnia 18.01.2006r. Zakład ten wyjaśnił natomiast, że na będącej przedmiotem opodatkowania działce nr "[...]" w P. przy ul. O., posadowiona jest składnica drewna służąca prowadzeniu działalności leśnej, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.o.l. Działalności takiej nie uznaje się zaś za działalność gospodarczą, stosownie do art. 1a ust. 2 powołanej ustawy. Strona podała w toku postępowania, że prowadzona działalność na nieruchomości przy ul. "[...]" polega na m. in. na prowadzeniu skupu drewna, gromadzeniu drewna na składnicach, jego transporcie i sprzedaży. Zakład jako jednostka Lasów Państwowych, sprzedaje drewno w stanie nieprzerobionym. Fakt przekazania przedmiotowej działki w posiadanie nie był jej znany. Zakład wykorzystywał jedynie ok. 2 ha powierzchni nieruchomości. Organ podatkowy obciążył natomiast jednostkę podatkiem jak za działalność gospodarczą od całej posiadanej powierzchni gruntów. Strona zwróciła też uwagę, że przekazane jej przez nadleśnictwa i sprzedawane w stanie nieprzerobionym drewno cały czas pozostawało własnością Skarbu Państwa.
Jeżeli zatem działalność tego rodzaju mieściła się w zakresie działalności leśnej zdefiniowanej w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to jej zdaniem, podatek od nieruchomości dla gruntów o powierzchni 8,2601 ha może być liczony wyłącznie jak od gruntów pozostałych.
Nie podzielając tego stanowiska, w decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż w świetle przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży m. in. na jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu.
Jak wskazał organ II instancji, z dołączonego do akt sprawy wypisu z rejestru gruntów z dnia 9 stycznia 2006 r. wynika, że Zakład Transportu i Spedycji Lasów Państwowych w G. (wcześniej Zespół Składnic Lasów Państwowych) sprawuje zarząd sporną działką, stanowiącą własność Skarbu Państwa, od 1990r.. Podmiot ten jest zatem podatnikiem podatku od nieruchomości i ciąży na nim obowiązek składania deklaracji podatkowych oraz opłacania należnych gminie podatków.
Organ zwrócił też uwagę, że stopień obciążeń podatkiem od nieruchomości związany jest z dopasowaniem właściwej stawki podatkowej do gruntów lub budynków, a ta uzależniona jest od funkcji i sposobu wykorzystywania gruntów lub budynków. Najbardziej dolegliwe stawki finansowe stosuje się do budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się zgodnie z art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W ocenie SKO, Zakład Transportu i Spedycji Lasów Państwowych w G. jest przedsiębiorcą, skoro posiada numer REGON oraz przymiot podatnika podatku VAT, jak też prowadzi rozrachunek gospodarczy. Działalność podmiotu nastawiona jest przy tym na osiąganie zysku. Nie ma znaczenia dla zakwalifikowania Zakładu do kręgu przedsiębiorców, to że będące przedmiotem obrotu drewno pozostaje własnością Skarbu Państwa. Nie jest bowiem istotne, czy przedsiębiorca zawiera umowy sprzedaży, czy w inny sposób kształtuje stosunki zobowiązaniowe. Ważne jest, że prowadzi działalność w celu osiągnięcia zysku, a tym charakteryzuje się działalność Zakładu Transportu i Spedycji Lasów Państwowych w G.
Jak podał organ II instancji, wbrew zarzutom odwołania działalność podatnika nie wypełnia definicji działalności leśnej określonej w art. 1a ust.1 pkt 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w myśl którego za działalność leśną uważa się działalność właścicieli posiadaczy i zarządców lasów w zakresie w zakresie zarządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym.
Strona nie jest ani posiadaczem, ani zarządcą lasów. Grunty, którymi dysponuje, w ewidencji gruntów posiadają symbole Tr i Bi, co oznacza, że są to tereny różne i inne tereny zabudowane. Dla lasów natomiast właściwe jest oznaczenie Ls.
Z punktu widzenia obowiązku podatkowego nie jest też zdaniem SKO istotne, czy podatnik wykorzystuje do działalności całą nieruchomość, czy tylko jej część oraz to czy świadomy jest tego, że w jego władaniu znajdują się przedmioty opodatkowania
podatkiem od nieruchomości.
W złożonej skardze Zakład Transportu i Spedycji Lasów Państwowych w G. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zarzucił jej naruszenie prawa materialnego wyrażające się błędną wykładnią art.1a ust.1 pkt 3,4, 7 i ust.2 ustawy o podatkach opłatach lokalnych, a także art. 6 i art. 32 ustawy o lasach ( Dz.U.nr 9 z 1991 r., poz.31) i art.32 ust. 1 Konstytucji RP.
Podnosząc, że orzeczenie organu II instancji nie jest słuszne strona skarżąca wskazała w uzasadnieniu, iż stosownie do art. 1a ust.1 pkt 4 w związku z art. 1a ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, do której ustawodawca nie zalicza jednak działalności leśnej. Nie jest zaś prawdą twierdzenie SKO, że Zakład nie prowadzi działalności leśnej.
Jak zauważyła strona skarżąca, stosownie do art. 1a ust.1 pkt 7 w/w ustawy za działalność leśną uważa się m. in. pozyskiwanie drewna, z wyjątkiem skupu, oraz sprzedaż drewna w stanie nieprzerobionym. Podobną definicję zawiera art. 6 ustawy o lasach. Skarżący zajmuje się właśnie taką działalnością. Pozyskuje bowiem drewno od nadleśnictw, składuje je i ponownie i sprzedaje w stanie nieprzerobionym.
Dlatego też, zdaniem strony, nie może być obciążony podatkiem od nieruchomości z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.
Skarżący Zakład zwrócił uwagę, iż jego statutowe zadania określone zostały, jako ściśle związane z realizacją zadań lasów. Ma on bowiem obowiązek:
- gromadzić surowiec ze względu na czynniki ochrony lasu,
- składować drewno poza lasem ze względu na czynniki ochrony lasów,
- składować drewno ze względu na sezonowość prac leśnych,
- likwidować i składować drewno z powodu klęsk naturalnych,
- gromadzić drewno i zagospodarowywać je,
- realizować zadania wyznaczone na szczeblach dyrekcji lasów państwowych,
- wykonywać inne usługi na rzecz nadleśnictw w zakresie gospodarki leśnej.
W skardze wskazano ponadto, iż Zakład Transportu i Spedycji Lasów Państwowych w G. jest jednostką organizacyjną lasów państwowych, która reprezentuje Skarb Państwa. SKO błędnie podało przy tym, że Zakład skupuje drewno od nadleśnictw. Skarżący nie realizuje sprzedaży, gdyż cały czas drewno pozostaje własnością tego samego właściciela, tj. Skarbu Państwa. Działalność w ramach jednej jednostki organizacyjnej nie jest zaś skupem, co potwierdza stanowisko dyrektora generalnego lasów państwowych zawarte w zarządzeniu nr 64 z 2000r. Stanowisko takie poparte jest również orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w związku z czym dołączono do skargi kopię wyroku tego Sądu z dnia 17 lutego 2000r.
W tej sytuacji, zastosowanie niekorzystnej interpretacji w stosunku do
Skarżącego i obciążenie Zakładu najwyższą z możliwych stawek podatku od
nieruchomości narusza, zdaniem Strony, równość podatników wobec prawa i jest sprzeczne z art. 32 ust.1 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało zajęte stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Zauważyło jednocześnie, że z treści wyroku NSA z dnia 17 lutego 2000r. nie wynika, jakiego rodzaju gruntami dysponował podmiot uznany przez organy podatkowe za podatnika. Tymczasem okoliczność ta istotnie wpływa na ocenę prawną rozpatrywanej sprawy. Zaskarżona decyzja wiąże możliwość stosowania art. 1a ust.1 pkt 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych tylko w stosunku do działalności posiadaczy i zarządców lasów. Skarżącego natomiast do tego rodzaju podmiotów zaliczyć nie sposób, gdyż jest on zarządcą gruntów o innym charakterze. Skoro w sprawie zakończonej powołanym wyrokiem okoliczność ta nie była w ogóle analizowana, to jak podniosło SKO przypuszczać należy, że stan faktyczny tej sprawy różnił się w omawianym zakresie od stanu sprawy, w którym wydana została zaskarżona decyzja. Wbrew twierdzeniom strony materiał dowodowy sprawy zawiera przy tym dowody wskazujące na to, iż zawierane były przez Zakład umowy kupna-sprzedaży drewna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem dokonując na podstawie art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269 ze zm.) kontroli decyzji organu II instancji Sąd stwierdził, iż w związku z jej wydaniem nie nastąpiło naruszenie przepisów prawa. To zaś przesądziło o konieczności stwierdzenia braku podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie zauważyć należy, iż z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej, będące właścicielami bądź posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz użytkownikami wieczystymi gruntów. Dla powstania obowiązku podatkowego istotnym jest zatem tylko fakt pozostawania podmiotem prawa własności lub innej formy prawnego władztwa nad rzeczą. Podatek od nieruchomości ma tym samym charakter majątkowy, w takim znaczeniu, że obowiązek podatkowy powstaje przez sam fakt posiadania nieruchomości.
Analiza art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pozwala wyciągnąć wniosek, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają wszystkie grunty (poza wyłączonymi i zwolnionymi z podatku na mocy ustawy), bez względu na to, czy są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Niemniej istnienie takiego związku przesądza o wysokości podatku.
Dla oceny, czy rację miały organy podatkowe twierdząc, iż w okolicznościach niniejszej sprawy sporny grunt związany był z prowadzeniem działalności gospodarczej podstawowe znaczenie miało rozstrzygnięcie, czy grunt ten był w posiadaniu przedsiębiorcy, stosownie do definicji zawartej w art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l..
Istotnym dla rozstrzygnięcia sporu wobec zarzutów strony skarżącej było również to, czy działalność Zakładu Transportu i Spedycji Lasów Państwowych w G. była działalnością leśną w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 7 wymienionej ustawy. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają bowiem grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż leśna.
Analizując akta sprawy Sąd w składzie orzekającym stwierdził, iż poczynione przez organy obu instancji ustalenia faktyczne i wysnuta z nich ocena całokształtu jej okoliczności, na gruncie wymienionych regulacji prawnych, nie budzi zastrzeżeń.
Prawidłowo zatem oceny, iż Zakład ten był posiadaczem spornych gruntów, organy podatkowe dokonały zgodnie z aktualnym stanem prawnym wynikającym z ewidencji gruntów i budynków, stosownie do treści art. 21 ust. l ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000r. nr 100 poz .1086). Zauważyć należy, iż ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym organ podatkowy miał obowiązek uwzględnić te dane w postępowaniu podatkowym. Podatnik kwestionujący zapisy w ewidencji powinien zaś wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym rejestr (starosta) (p. Komentarz do art. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U.02.9.84), L. Etel, S. Presnarowicz, Podatki i opłaty samorządowe. Dom Wydawniczy ABC, 2003.
Jak podkreślano już w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego (por. wyrok NSA w Katowicach z 15.11.1994. o sygn. SA/Ka 2592/05 M.Podat. 1995/6/179) organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości będąc związanymi zapisami w ewidencji gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Ujawnione w ewidencji dane są bowiem dla tych organów wiążące. Ich kwestionowanie może natomiast nastąpić jedynie w przepisanym w/w ustawą z dnia 17.05.1989 r. trybie i nie należy do organów podatkowych. W sytuacji więc gdy, jak podnosiła strona skarżąca w postępowaniu podatkowym, fakt "przypisania" działki w P. nie był jej znany, zasadnicze znaczenie dla ustalenia podatnika podatku od gruntów objętych zaskarżoną decyzją miały dokumenty znajdujące się w operacie ewidencyjnym spornych gruntów.
Mając na uwadze twierdzenia skarżącego podnoszone w toku postępowania podatkowego (a także na rozprawie), iż nie wiedział on o przypisaniu mu posiadania spornej nieruchomości, Sąd skorzystał z przewidzianej w art. 106 § 3 p.p.s.a. możliwości przeprowadzenia z urzędu dowodu z dokumentów urzędowych, tj. wypisów z rejestru gruntów i budynków w/g stanu na dzień 1 stycznia 2004r. W świetle bowiem dowodów znajdujących się w aktach sprawy tj. decyzji z dnia 29 marca 1973r. wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. o przekazaniu, na podstawie art. 8 ustawy z dnia 14.07.1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1969r. nr 22, poz. 159 ze zm.) w użytkowanie bezterminowe Zespołowi Składnic Lasów Państwowych w S. gruntu o powierzchni 82692 m2 położonego przy ul. "[...]" w P.; wypisu z rejestru gruntów na dzień 5.09.1990r., którego posiadaczem nieruchomości w dalszym ciągu był Zespół Składnic oraz wypisu z rejestru gruntów na dzień 9.01.2006r., gdzie jako posiadacza wskazano Zakład Transportu i Spedycji Lasów Państwowych w G., powziął wątpliwości co do trafności stanowiska organu podatkowego II instancji, iż posiadanie owej nieruchomości przez ZTiSLP w G. trwa co najmniej od 1990 roku. Stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego budziło wątpliwości w świetle twierdzeń Zakładu Transportu i Spedycji Lasów Państwowych, że powstał on w trakcie roku 1991r.
Po przeprowadzeniu dowodu z wypisu z rejestru gruntów i budynków, mając na uwadze treść art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej oraz to, że skarżący w toku postępowania nie dostarczył żadnych dowodów (w szczególności, mimo żądania organu I instancji, nie przedstawił dokumentacji dotyczącej utworzenia Zakładu), które świadczyłyby przeciwko prawdziwości zapisów w ewidencji gruntów i budynków Sąd przyjął za prawidłowe ustalenie organów podatkowych obu instancji, że w 2004r. był on posiadaczem częściowo zabudowanej nieruchomości o powierzchni 82.601 m2. Tytułem prawnym władania jest zaś zarząd (trwały zarząd w/g przepisów ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami) w który przekształciło się prawo użytkowania nabyte przez Zespół Składnic LP w marcu 1973r., zgodnie z art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (j.t. Dz.U. z 1991r. nr 30, poz. 127). Wedle przepisów tej ustawy możliwe było nabycie zarządu na podstawie zawartej, za zezwoleniem właściwego organu, umowy o przekazaniu zarządu między państwowymi jednostkami organizacyjnymi (art. 33 ust. 2), co zapewne nastąpiło przy tworzeniu Zakładu Transportu i Spedycji Lasów Państwowych w roku 1991r.
Odnosząc się do argumentacji skargi oraz argumentacji podnoszonej w toku postępowania w kwestii statusu prawnego skarżącego należy stwierdzić, że skoro Zakład Transportu i Spedycji Lasów Państwowych został utworzony w trakcie 1991r., to nie nastąpiło to na podstawie ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (Dz.U. nr 101, poz. 444), weszła ona bowiem w życie z dniem 1 stycznia 1992r. Natomiast z mocy art. 75 ust. 3 wymienionej ustawy, jako zakład produkcyjno-usługowy Okręgowego Zarządu Lasów Państwowych stał się inną jednostką organizacyjną Lasów Państwowych o której mowa była w art. 32 ust. 4 ustawy o lasach (w brzmieniu pierwotnym). Art. 32 ust. 4 ustawy o lasach (który aktualnie nie obowiązuje) stanowił, iż w Lasach Państwowych mogą również działać inne jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej (poza wymienionymi w art. 32 ust. 2 tj. GDLP, RDLP i nadleśnictwami) w zakresie: produkcji, transportu, handlu i usług niezbędnych do realizacji zadań Lasów Państwowych.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (j.t. Dz.U. z 2005r. nr 45, poz. 435 ze zm.) Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe sprawuje zarząd nad lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, a w ramach tego zarządu prowadzi gospodarkę leśną, gospodaruje gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną, a także prowadzi ewidencję majątku Skarbu Państwa i ustala jego wartość.
W art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy zdefiniowano pojęcie gospodarki leśnej jako działalności w zakresie urządzania ochrony i zagospodarowaniu lasu, utrzymania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania, z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów oraz realizację pozaprodukcyjnych funkcji lasu. Z powyższej definicji wynika, że w pojęciu gospodarki leśnej mieszczą się działania, które odpowiadają pojęciu "zwykłej" działalności gospodarczej, tj. pozyskiwanie i sprzedaż produktów leśnych, jak i inne. Urządzanie, ochrona, utrzymanie i powiększanie upraw leśnych służy celom szerszym (ekologicznym i ogólno-społecznym). Znajduje to potwierdzenie w treści art. 7 ust.1, gdzie w punkcie 5) wskazano (jako jeden z celów gospodarki leśnej) produkcję, na zasadzie racjonalnej gospodarki drewna oraz surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu.
Według art. 50 ustawy Lasy Państwowe prowadzą działalność na zasadzie samodzielności finansowej i pokrywają koszty działalności z własnych przychodów.
Mając na uwadze określony przepisami ustawy o lasach status skarżącego Sąd stwierdza, że nieuzasadnione są zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz.U. z 2002r. nr 9, poz. 84 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2005r.
Przedmiotem opodatkowania – według art. 2 ust. 1 ustawy są: 1) grunty, 2) budynki lub ich części, 3) budowle lub ich części związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. W myśl art. 2 ust. 2 ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Określony wyżej przedmiotowy zakres obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości wskazuje, że podatkowi temu podlegają wszystkie grunty nie będące lasami, użytkami rolnymi, bądź gruntami zadrzewionymi i zakrzewionymi na użytkach rolnych oraz, że o rodzaju gruntów przesądza ich oznaczenie w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. z 2000r. Dz.U. nr 100, poz. 1086 ze zm.).
Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są m. innymi obok osób fizycznych i prawnych jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, które są posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego. Według ust. 2 art. 3 obowiązek podatkowy dotyczy przedmiotów opodatkowania będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe – ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi.
Oznacza to, że każda nie posiadająca osobowości prawnej jednostka organizacyjna niezależnie od tego, czy wchodzi w skład określonej szerszej struktury czy też nie, jest odrębnym podatnikiem podatku od nieruchomości. O zakresie opodatkowania decydują zatem kryteria charakterystyczne dla tej jednostki a nie dla całego, nie mającego osobowości prawnej przedsiębiorstwa w ramach którego funkcjonuje.
Podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadania majątku, jednak jego wysokość zależy od sposobu wykorzystywania majątku na co wskazują zróżnicowane górne granice stawek podatkowych określone w art. 5 ust. 1 ustawy, na podstawie których Rady gmin ustalają stawki obowiązujące na terenie danej gminy. Najwyższe stawki przewidziane zostały dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Dla celów prawidłowego wywiązywania się podatników z obowiązku podatkowego (i ustalania zobowiązań decyzją – osobom fizycznym) ustawa w art. 1a ust. 1 pkt 3 stanowi, że gruntami, budynkami i budowlami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą ... chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności ze względów technicznych.
W myśl art. 1a ust. 2 pkt 1 – za działalność gospodarczą ustawa nie uważa działalności leśnej, definiując w art. 1a ust. 1 pkt 7 działalność leśną jako działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i uprawa leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania – z wyjątkiem skupu – drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym.
Zakład Transportu i Spedycji Lasów Państwowych w 2005r. posiadał grunty Skarbu Państwa o powierzchni 82.601 m2 oznaczone w ewidencji gruntów i budynków jako tereny różne (Tr) oraz zabudowane (Bi). Podstawą prawną władania był zarząd ustanowiony decyzją, a nie zarząd przysługujący Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe z mocy art. 4 ust. 1 ustawy o lasach. W złożonej na żądanie organu podatkowego I instancji deklaracji na podatek od nieruchomości za 2004r. skarżący wykazał i uiścił podatek od budynku o powierzchni 272 m2 wyliczony według stawek właściwych dla budynków związanych z działalnością gospodarczą – art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b ustawy. Zauważyć więc należy pewną niekonsekwencję w stanowisku skarżącego, gdy w odniesieniu do posiadanych gruntów stanowiących jedną nieruchomość (częściowo zabudowaną wymienionym wyżej budynkiem) kwestionuje ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą i opodatkowanie wg stawek ustalonych przez Radę Miasta właściwych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – art. 5 ust. 1 pkt1 lit.a ustawy.
Ze znajdującego się w aktach podatkowych zaświadczenia o nadaniu numeru statystycznego w systemie podmiotów gospodarki narodowej REGON wynika, iż podstawowym rodzajem działalności Zakładu jest działalność usługowa, pokrewna dla leśnictwa i pozyskiwania drewna. Za wykonywane na rzecz nadleśnictw usługi Zakład otrzymuje stosowne wynagrodzenie, z własnych przychodów pokrywa wydatki i działa na zasadzie samofinansowania (jak całe, nie posiadające osobowości prawnej Państwowe Przedsiębiorstwo Lasy Państwowe). Szczególna forma organizacyjna Lasów Państwowych powoduje, że na gruncie prawa cywilnego każda, nie posiadająca osobowości prawnej jednostka organizacyjna tego przedsiębiorstwa działa w zakresie swej cząstkowej zdolności prawnej w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Nie stoi to na przeszkodzie uznaniu, że w zakresie tej cząstkowej zdolności prawnej jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą gdy utworzona została celem prowadzenia działalności wytwórczej, usługowej bądź handlowej. Stąd fakt, że między nadleśnictwami a skarżącym nie mogło dochodzić do zawierania umów sprzedaży ze względu na brak cywilnoprawnej podmiotowości tych jednostek nie miał znaczenia w sprawie. Na okoliczność prowadzenia skupu drewna wskazał organ I instancji, natomiast stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zasadności opodatkowania posiadanych przez skarżącego gruntów wg najwyższych stawek wywiedzione zostało z braku możliwości przypisania mu przymiotu zarządcy lasu. Trzeba wskazać, że działalność leśna jest też rodzajem działalności gospodarczej. Nie uznanie jej za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy regulującej opodatkowanie nieruchomości oznacza preferencje dla podatników, którzy prowadząc działalność leśną posiadają inne grunty niż lasy, bądź grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, a zatem podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Niezasadny wobec powyższego jest zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez niekorzystną dla skarżącego interpretację przepisów ustawy podatkowej. Skoro nie mogła mieć do niego zastosowania przedmiotowo-podmiotowa definicja działalności leśnej, to konstytucyjna zasada równości wobec prawa nakazuje traktowanie go jak każdego innego podatnika prowadzącego działalność gospodarczą.
Nie stwierdzając by zaskarżona decyzja naruszała prawo materialne bądź procedurę podatkową w stopniu uzasadniającym jej uchylenie Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło