I OSK 282/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 października 2005 r. sygn. akt II SA/Go 167/05 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 20.10.2005 r. sygn. akt II SA/Go 167/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., po rozpoznaniu skargi A. S., uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Rzepinie z dnia [...] nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] nr [...]. Decyzjami tymi wymierzono A. S. karę pieniężną w wysokości 3000 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, co stwierdzono w czasie kontroli dokonanej dnia 29.01.2004 r. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd stwierdził, że nie jest trafny zarzut pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu, gdyż, biorąc pod uwagę specyfikę tego konkretnego postępowania, skarżący, po otrzymaniu decyzji o karze organu I instancji, brał czynny udział w postępowaniu, natomiast uznał, że postępowanie w sprawie wymierzenia kary naruszało art. 7, 8, 10 § 1, 77, 78 kpa, a nadto, że decyzja organu I instancji narusza art. 107 § 1 i § 3 kpa, naruszenia te miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Kara została wymierzona, gdyż w czasie pomiaru stwierdzono przekroczenie nacisku osi – nacisk na drugą oś 123,25 kN, na trzecią, odległą od drugiej o 1,36 m – 7,88 kN, na czwartą, piątą i szóstą, odpowiednio 60, 86, 60,86 kN i taki wynik ważenia powinien, w ocenie Wojewódzkiego Sądu, stanowić podstawę do rozważenia przez organ z urzędu dokonania ustaleń mających na celu wyjaśnienie tak dużych różnic nacisku na blisko sąsiadujące osie, biorąc pod uwagę, że nacisk pozostałych był równomierny i wobec tego konieczne było wyjaśnienie czy wskazania te wynikają z nieprawidłowo dokonanego ważenia (błąd kierowcy przy wjeździe na wagę), gdyż wyjaśnienie organu, że urządzenie sygnalizowałoby nieprawidłowość jest nieprzekonywujące. Nadto decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia faktycznego, nie wynika z niej sposób wyliczenia wysokości kary, a z materiału dowodowego wynika, że pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie nacisku na oś i przekroczenie długości pojazdu, ale ustalenia nie mają odzwierciedlenia w decyzji organu I instancji, a protokół nie może zastępować obligatoryjnych elementów decyzji – podkreślił Sąd, dodając, że organy nie dążyły do wyjaśnienia prawdy obiektywnej, co jest wadą postępowania skutkującą uchyleniem decyzji. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Dyrektor Izby Celnej w Rzepinie, zastępowany przez radcę prawnego, domagając się uchylenia wyroku i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania i stawiając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne twierdzenie, że organ w prowadzonym postępowaniu naruszył podstawową zasadę postępowania administracyjnego – zasadę prawdy obiektywnej, realizowaną przez art. 7, 8. 10 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 1 i § 3 kpa, gdy w rzeczywistości do naruszenia tych przepisów w postępowaniu administracyjnym nie doszło. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Wojewódzki Sąd dokonał niewłaściwej oceny postępowania prowadzonego przez organy celne, którego istotą było ustalenie całkowitej masy oraz nacisków na poszczególne osie pojazdu, a czego nie da się ustalić inaczej niż na podstawie ważenia pojazdu na wadze dynamicznej w ruchu i na wadze stacjonarnej i jest to jedyny dowód w sprawie. Podczas ważenia oprzyrządowanie elektroniczne wagi nie wykazało żadnych nieprawidłowości, co Sąd podniósł, ale doszedł do błędnego wniosku, że organ miał obowiązek powołać biegłego do stwierdzenia okoliczności prawidłowości i poprawności pomiaru – stwierdzono, nadto podnosząc, że decyzja organu I instancji zawiera wszystkie wymagane w art. 107 § 1 i 3 kpa elementy, a także uzasadnienie prawne. A. S. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej podkreślając, że uzasadnienie skargi nie wyjaśnia podstaw, a jedynie wskazuje na specyfikę ważenia pojazdów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodzić należy się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp., że postępowanie przeprowadzone przez organy, zakończone wymierzeniem kary A. S., nie wyjaśniło wszystkich wątpliwości, jakie nasuwają się przy lekturze akt administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny również zwrócił uwagę na to, że wyniki pomiarów nacisku na osie budzą wątpliwość, czy możliwa jest tak istotnie ogromna różnica między naciskiem drugiej i trzeciej osi, oddalonych od siebie o 1,36 m przy równomiernym nacisku na pozostałe. Postępowanie w sprawie wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia ma rzeczywiście swoistą specyfikę, gdyż dowód stanowiący w istocie podstawę do nałożenia kary jest uzyskiwany poprzez ważenie pojazdu, które to ważenie odbywa się niejednokrotnie bez udziału strony (pojazd kierowany przez pracownika). Nie oznacza to jednak, że należy eliminować inne środki dowodowe. Brak sygnalizacji przyrządów co do nieprawidłowości w ważeniu, czy brak uwag do protokółu kierującego pojazdem, nie może wykluczać możliwości przeprowadzenia innych dowodów w sytuacji, gdy strona w postępowaniu podważa ważenie. Gdyby przyjąć, że tylko protokół ważenia jest jedynym dowodem, na podstawie którego wymierza się karę, to postępowanie byłoby w istocie jednoinstancyjne, gdyż ewentualnie odwołanie i decyzja organu odwoławczego byłyby tylko formalnością. Zachowanie zasad procesu administracyjnego ma na celu wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie, zatem wątpliwości jakie nasuwają się w związku z zebranym materiałem dowodowym. W niniejszej sprawie takie wątpliwości powstały i nie zostały one wyjaśnione, przy czym nie chodzi o przyczynę przekroczenia normy nacisku osi, ale czy możliwy jest taki wynik. Postępowanie w sprawie wymierzenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym wcale nie wyklucza powołania biegłego i sugestie Wojewódzkiego Sądu są zasadne. Stwierdzić należy, że ocena Wojewódzkiego Sądu co do niewyjaśnienia wszechstronnego okoliczności sprawy jest trafna, a zaskarżony wyrok nie narusza prawa i wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).