II SAB/Bd 54/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Asesor WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Bydgoszczy na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006r. sprawy ze skargi I. W. i W. W. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie nie wydania decyzji w sprawie nabycia prawa własności do działki postanawia odrzucić skargę II SAB/Bd 54/06 UZASADNIENIE W. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę "na Urząd Miasta we W., który dopuścił się świadomej bezczynności (zaniechania) w wykonaniu ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego..." W dalszej części pisma skarżący wskazał, że 11 kwietnia 2003 r. nastąpiła zmiana ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. z 2001 r. Nr 113, poz. 1209 ze zm.). Zmiana ustawy weszła w życie 3 miesiące po jej ogłoszeniu. Zgodnie z przepisami tej ustawy, osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne, nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w dalszej części ustawy, stanie się prawomocna. Ponieważ ustawa nakazuje przekształcenie własności z mocy prawa a nie reguluje ustalenia odpłatności, nie daje podstaw do jej określenia, to żeby wywiązać się z jej nakazu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, trzeba to przekształcenie zrealizować nieodpłatnie. Nie można narzucić komuś z mocy prawa, kto przypadkiem spełnił wymogi ustawy zapłacenia jakiejkolwiek kwoty na przekazanie " z urzędu" prawa własności. W dalszej części pisma wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Skarbu Państwa z 25 listopada 2003 r. (Dz. U. Nr 205, poz. 1991) w siedzibie Urzędu Miasta Włocławek został wyłożony do wglądu wykaz nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe będące w użytkowaniu lub współużytkowaniu wieczystym osób fizycznych w dniu 26 maja 1990 r. oraz z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 24 października 2001r.. Z wykazem tym skarżący zapoznał się i nie wniósł żadnych uwag. Otrzymał także zawiadomienie o wszczęciu postępowania. Sprawa winna być załatwiona w terminie 30 dni od daty złożenia oświadczenia w sprawie niewnoszenia uwag. Przez okres 18 i pół miesiąca Urząd Miasta we W. dopuścił się bezczynności (zaniechania) w realizowaniu obowiązującej ustawy. Zdaniem skarżącego przekształcenie jest nieodpłatne. W dalszym ciągu pisma skarżący polemizuje z treścią odpowiedzi jaką otrzymał od Prezydenta Miasta W. W końcowej treści pisma wnosi o zobowiązanie Urzędu Miasta we W. do naprawienia szkody i wystawienia decyzji z datą z kwietnia 2004 r. o nabyciu prawa własności do działki położonej przy ul. Z., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 768 m ². Wnosi także o zobowiązanie Urzędu Miasta W. do zwrotu opłaty z tytułu wieczystej dzierżawy za rok 2005 i 2006 oraz pokrycia kosztów, o których mowa w art. 1 ust. 5 i 6 ustawy. Prezydent Miasta W. wniósł o odrzucenie skargi. Wskazał, że w dniu 30 marca 2006 r. I. i W. W. zostali poinformowani przez Urząd Miasta W. o aktualnym stanie prawnym. Zostało zlecone oszacowanie wartości nieruchomości położonej przy ul. Z., a mając na względnie art. 37 K.p.a. zażalenie skarżącego zostało przekazane do Wojewody [...]. Zażalenie to nie zostało dotychczas rozpoznane, a zatem skarga jest przedwczesna. Nadto wskazano, że Urząd Miasta nie jest organem. W odpowiedzi na to pismo W. i I. W., w piśmie z dnia 4 listopada 2006 r. podnieśli, że nie otrzymali pisma z 30 marca 2006 r., które miało informować o stanie sprawy. Obecnie otrzymali kopię tego pisma. Zdaniem skarżących Prezydent Włocławka powinien niezwłocznie przekazać ich "zażalenie" do organu wyższego stopnia. Tymczasem po upływie 3 tygodni otrzymali odpowiedź od Prezydenta Włocławka z 2 sierpnia 2006 r. Po złożeniu skargi i po 50 dniach od chwili złożenia "zażalenia" Prezydent Miasta W. poinformował ich o przekazaniu pisma do organu II instancji Wojewody [...]. Pismo to zostało zarejestrowane dopiero 11 września 2006 r.. Zażalenie zostało przekazane wg właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w dniu [...] 2006 r. Skarżący wskazali na treść art. 52 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i na to, że ich zażalenie nie zostało jeszcze rozpoznane przez SKO. W ocenie skarżących fakt zignorowania "zażalenia" przez okres 2 miesięcy można uznać za wyczerpanie środka zaskarżenia. Zarzut, że skarga do WSA została złożona na Urząd Miasta we W., a nie na Prezydenta W. wynika z ich nieznajomości ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić z przyczyn formalnych. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach bezczynności organów w sytuacji gdy organ zobowiązany jest wydać decyzję, postanowienie (wskazane w art. 3 § 2 pkt 2 i 1 cytowanej ustawy) albo też podjąć inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy Prawo przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 37 § 1 możliwość wniesienia przez stronę postępowania zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracyjnego wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Zażalenie, o jakim stanowi art. 37 § 1 K.p.a., jest środkiem zaskarżenia o jaki mowa w art. 52 § 2 prawo postępowania przed sądami administracyjnymi, który skarżący musi wyczerpać aby skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego. Przedkładając te ogólne uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wyczerpali środków zaskarżenia, co powoduje konieczność odrzucenia skargi. Za wyczerpanie środków zaskarżenia nie można bowiem uznać pisma skarżących z dnia 10 lipca 2006 r.. Pismo to bowiem skierowane jest do Prezydenta Miasta W. i Prezydent na to pismo odpowiedział. Organem właściwym, do którego należało skierować zażalenie było Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. Zażalenia do tego organu nie skierowano, co nie pozwala uznać, że w sprawie wyczerpano środki zaskarżenia. Uzasadnia to, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1230 ze zm.) odrzucenie skargi. W nawiązaniu do twierdzeń skarżących należy podnieść, że sąd administracyjny nie ma uprawnień do wydania decyzji merytorycznych, w tym zobowiązania Urzędu Miasta W. do naprawienia szkody i wystawienia decyzji z datą 2004 r. o nabyciu prawa własności działki. Na marginesie należy jednak zauważyć, że powyższa sprawa jest rażącym przykładem naruszenia ustawowych terminów załatwienia spraw. Zgodnie z art. 35 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki. Działanie "bez zbędnej zwłoki" należy rozumieć jako zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im biegu oraz obowiązek przeprowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w działaniu (wyrok NSA z 21 kwietnia 2005 r. VII SAB/Wa 3/05, Lex nr 169400).