IV SA/Gl 857/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.-B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r., wydaną z upoważnienia Burmistrza Ż., po rozpatrzeniu wniosku A.Ż. z dnia [...] r. odmówiono przyznania stronie dodatku mieszkaniowego. W podstawie prawnej decyzji organu I Instancji wskazano art. 5 i art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że powierzchnia użytkowa zajmowanego przez stronę mieszkania (tj. [...]m 2) przekracza powierzchnię normatywną, która dla jednoosobowej rodziny wynosi [...] m2 o więcej niż [...] %. W odwołaniu od tej decyzji A. Ż. podniosła, że w [...] r. przedłożyła organowi I instancji dowody, które uprawniały stronę – osobę niepełnosprawną, w myśl obowiązujących wówczas przepisów, do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Uprawnienie to, jako prawo nabyte nie może być, zdaniem odwołującej się, zakwestionowane w związku z nowelizacją przepisów dotyczących dodatków mieszkaniowych. Art. 5 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych dotyczy bowiem tylko tych osób, które po dniu [...] r. złożą po raz pierwszy wniosek o wydanie orzeczenia o konieczności zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i związanego z tym prawa zwiększenia powierzchni normatywnej zajmowanego mieszkania o [...] m 2. W odwołaniu wskazano także, iż - zgodnie z art. 2 ustawy o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych - osoby niepełnosprawne legitymujące się orzeczeniami, o których mowa w art. 5 i art. 62 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, czyli orzeczeniami lekarza orzecznika ZUS, konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju mogą udokumentować w szczególności zaświadczeniami lekarskimi i opinią biegłego. Wymienione dokumenty mają moc wiążącą zarówno przed dniem [...] r., jak i po tej dacie, a zatem odmowa przyznania stronie dodatku mieszkaniowego jest bezpodstawna. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że jedną z przesłanek ustawowych przyznania dodatku mieszkaniowego jest powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu, która nie może przekraczać ustawowych granic określonych w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie może przekraczać 35 m 2 dla jednej osoby (art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza powierzchni normatywnej o 30 % albo o 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej budynku nie przekracza 60 %. Dalej organ II instancji przywołał treść art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, (zmienionego z dniem 23 listopada 2004 r. przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2004 r., Nr 240, poz. 2406), zgodnie z którym normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze. zm.). Wskazano także, iż na mocy art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych do osób niepełnosprawnych, które legitymują się orzeczeniem zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wydanym przed dniem wejścia w życie art. 1 pkt 4 niniejszej ustawy oraz osób legitymujących się orzeczeniami, o których mowa w art. 5 i art. 62 ustawy powołanej w tym artykule, konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju może być udokumentowana w szczególności zaświadczeniem lekarskim lub opinią biegłego. Zgodnie natomiast z powołanym w przepisie przejściowym art. 5 pkt 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o częściowej niezdolności do pracy, ustalone na podstawie art. 12 ust. 3, oraz celowości przekwalifikowania, o którym mowa w art. 119 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. nr 162, poz. 1118 ze zm.) jest traktowane na równi z orzeczeniem o lekkim stopniu niepełnosprawności. W myśl natomiast art. 62 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy zostały zaliczone do jednej z grup inwalidów, są osobami niepełnosprawnymi w rozumieniu ustawy, jeżeli przed tą datą orzeczenie o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów nie utraciło mocy. W świetle przytoczonych powyżej regulacji prawnych organ odwoławczy uznał, że przedłożone przez A.Ż. orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r., zgodnie z którym uznano stronę (z uwagi na [...]) za osobę [...] oraz (wydana w dniu [...] r.) legitymacja osoby niepełnosprawnej w stopniu [...] nie mogą być podstawą przyjęcia że strona posiada zaświadczenie lekarskie lub opinię biegłego stwierdzającą konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, że znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie Komisji Lekarskiej Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ż. z dnia [...] r. przyznaje stronie dodatkową powierzchnię mieszkaniową z uwagi na [...] i konieczność stałego przyjmowania leków, co zdaniem komisji wymagało "oddzielnego pomieszczenia, a zatem większego mieszkania". Wobec powyższego Komisja wnioskowała o przyznanie dodatkowej powierzchni mieszkaniowej dla strony i jej [...]-letniego wówczas syna, przy czym w dacie uzyskania tego orzeczenia strona wraz z dzieckiem zamieszkiwała w lokalu o powierzchni [...] m 2 w W. G.przy ul. [...] (tj. w innym lokalu niż mieszkanie, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego). W oparciu o opisane orzeczenie Naczelnik Gminy w W. G. decyzją z dnia [...] r. przyznał stronie prawo do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. stwierdziło, że strona nie spełnia przesłanek powiększenia powierzchni normatywnej mieszkania na zasadach określonych w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż nie legitymuje się stosowną opinią biegłego ani zaświadczeniem lekarskim stwierdzającym konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju z powodu niepełnosprawności. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy skonstatował, że skoro powierzchnia użytkowa lokalu zajmowanego przez A. Ż. (tj. [...] m2) przekracza powierzchnię ustanowioną dla jednoosobowego gospodarstwa domowego, a strona nie spełnia przesłanek, od których uzależnione jest zwiększenie powierzchni normatywnej lokalu o 15 m 2 to zasadna jest odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ II instancji zauważył także, iż za słusznością takiego rozstrzygnięcia przemawia również językowa wykładnia określenia "oddzielny" (tj. oddzielony od czegoś, osobny, odrębny, nie połączony z czymś), która wskazuje, że powiększenie powierzchni normatywnej o którym mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych odnosi się wyłącznie do sytuacji, w których osoba niepełnosprawna zamieszkuje z co najmniej jedną osobą. W terminowo wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona podniosła zarzut naruszenia art. 4, art. 5 ust. 1, 3 i 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 2 ustawy o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez nierozpoznanie sprawy co do istoty w tej części i wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przyznanie dodatku mieszkaniowego, zgodnie z wnioskiem, względnie uchylenie wskazanych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz rozpoznanie sprawy w obecności strony. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca zaakcentowała, że orzeczenie Komisji Lekarskiej Zespołu Opieki Zdrowotnej w Ż. z [...] r. stanowi, iż strona pozostaje w [...]. Potwierdzeniem, że ten stan rzeczy trwa nadal jest prawomocna decyzja organu administracji państwowej, która przyznaje stronie uprawnienie do zajmowania oddzielnego pokoju na czas nieokreślony. Zakwestionować zatem należy, w ocenie strony, twierdzenie organu odwoławczego, że wspomniane zaświadczenie uzyskano wyłącznie, aby zapewnić skarżącej większe mieszkanie (tym bardziej, że zrealizowanie uprawnienia do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju mogło być zapewnione wyłącznie poprzez otrzymanie większego lokalu) i podnieść, że porównanie metrażu w lokalu zajmowanym przez A.Ż. w [...] r. z metrażem jej obecnego mieszkania pozostaje bez znaczenia dla kwestii uprawnienia skarżącej do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Nieistotna jest również, wbrew twierdzeniom organu II instancji, okoliczność, że choroba wymieniona w orzeczeniu Komisji Lekarskiej ZOZ z [...] r. jest odmienna od schorzenia wskazanego w orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS, zgodnie z którym stwierdzono niepełnosprawność badanej ze względu na jej ogólny stan zdrowia. Reasumując swoje stanowisko w sprawie skarżąca wskazała, że art. 2 ustawy o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie zawiera żadnego ograniczenia, które wykluczałoby stwierdzenie, że osoba legitymująca się orzeczeniem orzecznika ZUS o [...] oraz inne (potwierdzone w obszernej dokumentacji medycznej) schorzenia jest osobą uprawnioną do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju [...]. Wobec powyższej argumentacji strona wskazała, że dla jednoosobowego gospodarstwa domowego w przypadku zamieszkiwania w nim osoby, której przysługuje prawo do dodatkowej powierzchni mieszkaniowej kryterium normatywne wynosi [...] m2, o czym informuje się opinię publiczną na tablicach informacyjnych umieszczonych w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (do skargi dołączono kserokopię takiej informacji). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.-B. podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych. Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art.156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Przedmiotom sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest zasadność odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na ustalenie, że powierzchnia lokalu zajmowanego samodzielnie przez skarżącą (tj. [...]m 2) nie spełnia kryteriów określonych w art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, Nr 734 ze zm.). Bezsporne jest, że A. Ż. zajmuje lokal o powierzchni [...]m 2 i zamieszkuje w nim sama (co strona, pouczona o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, potwierdziła w oświadczeniu z dnia [...] r.), a zatem powierzchnia lokalu, którego dotyczy wniosek o dodatek mieszkaniowy nie spełnia kryteriów określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust.5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Rozpoznanie skargi sprowadza się do rozstrzygnięcia czy strona spełnia kryteria do zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.). Powołany przepis stanowi, że zwiększenie powierzchni normatywnej lokalu mieszkalnego dotyczy przypadków, w których w gospodarstwie domowym wnioskującego o dodatek mieszkaniowym zamieszkuje osoba poruszająca się na wózku lub też osoba, która ze względu na niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Redakcja omawianego przepisu nakazuje przyjąć, że dopuszczalność zwiększenia powierzchni normatywnej lokalu przysługuje osobie poruszającej się na wózku, niezależnie od tego czy ma ona zamieszkiwać w odrębnym pokoju, co oznacza, że uprzywilejowanie to obejmuje także osoby, które zamieszkują w lokalu samodzielnie. Natomiast "osoba wymagająca ze względu na niepełnosprawność zamieszkiwania w odrębnym pokoju" to osoba, której stan zdrowia (skutkujący niepełnosprawnością) wymaga dysponowania pokojem dla własnych potrzeb. Opisana przesłanka może zatem zaistnieć jedynie w przypadku osób niepełnosprawnych, które nie zamieszkują samodzielnie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skoro skarżąca – osoba, która nie porusza się na wózku - zamieszkuje w lokalu, którego dotyczy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego samodzielnie, to nie może być objęta dyspozycją art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Bezpodstawny jest zatem podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 4 i art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a także zarzut naruszenia art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 240, poz. 2406). W tym stanie rzeczy za bezprzedmiotowe uznać należy rozważania dotyczące kwestii czy decyzja Naczelnika Gminy w W.G. z dnia [...] r., wydana w oparciu o orzeczenie Komisji Lekarskiej ZOZ w Ż. z dnia [...] r. przyznająca stronie prawo do korzystania z dodatkowej powierzchni mieszkalnej ze względu na stan zdrowia, a także orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] r. stwierdzające u A.Ż. [...] są orzeczeniami, o których mowa w art. 5 i 62 ustawy o z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.) oraz czy strona udokumentowała konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju zgodnie z wymogami określonymi w art. 2 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 240, poz. 2406). Wobec powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co nakazuje oddalić skargę w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.