VII SA/Wa 1896/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant Monika Sosna - Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T. F. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania T. F. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006r odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1997r zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej oraz budowę garażu wolnostojącego na parceli nr [...] przy ul. [...] w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody [...] odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1997r z przyczyn podmiotowych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż z wnioskiem o wszczęcie postępowania wystąpił M. F., który nie posiada żadnego tytułu prawnego do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] Ponadto z wniosku nie wynikało, iż M. F. działa jako pełnomocnik żony T. F. posiadającej spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Dopiero w trakcie postępowania odwoławczego M. F. i T. F. oświadczyli, iż M. F. działa jako pełnomocnik żony T. F.. Organ odwoławczy ponownie rozpatrując i rozstrzygając sprawę uznał, iż T. F. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1997r udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] pozwolenia na budowę Z ustaleń organu wynika, iż T. F. jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] posiadającym spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przy ul. [...]. T. F. nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1997r. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, T. F. nie udowodniła posiadania interesu prawnego dającego możliwość uznania jej za stronę postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, iż budynek skarżącej T. F. znajduje się w odległości 15 m od działki na której znajduje się sporna inwestycja. Budynek skarżącej nie znajduje się zatem w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, która nie powoduje żadnych ograniczeń, zagrożeń lub uciążliwości w korzystaniu z budynku mieszkalnego należącego do skarżącej. Zdaniem organu odwoławczego, pomimo, iż T. F. jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej [...] nie może być stroną postępowania mogącą skutecznie wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Uprawnionym do złożenia takiego wniosku jest bowiem zarząd spółdzielni, który zgodnie z art. 48 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982r – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003r, Nr 188, poz. 1848 ze zm.) kieruje działalnością spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła T. F. Skarżąca podnosi, iż posiada indywidualny interes prawny wywodzący się z faktu bycia członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej [...], która to spółdzielnia jest w stanie likwidacji. Zdaniem skarżącej w czasie trwania likwidowania spółdzielni "członek spółdzielni mieszkaniowej może legitymować się przymiotem strony, co jest równoznaczne z interesem prawnym". Świadczy o tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2006r, sygn. akt II SA/Gl 445/04 w uzasadnieniu którego przyznano członkom spółdzielni mieszkaniowej przymiot strony w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości. Ponadto, skarżąca uważa za nieuprawnione powoływanie się na obszar oddziaływania obiektu z uwagi na brak odrębnych przepisów jednoznacznie regulujących ten problem. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest nieuzasadniona Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z przepisem art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Organ zobligowany jest zatem w pierwszej kolejności zbadać czy wniosek w przedmiocie wszczęcia postępowania nieważnościowego pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony tj. od osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 kpa. O tym czy jest się stroną postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji zindywidualizowanego podmiotu prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się, zatem do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że zastosowanie tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy wskazać co następuje. Przedmiotem sprawy poddanej kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę z powodu uznania, iż wniosek o stwierdzenie nieważności pozwolenia złożył podmiot nie będący stroną postępowania administracyjnego zakończonego wymienioną decyzją, który nie wykazał swego indywidualnego, własnego interesu prawnego. Skarżąca jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] i jak słusznie podniósł organ uprawnionym do złożenia takiego wniosku jest zarząd spółdzielni, który zgodnie z art. 48 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982r – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2003r, Nr 188, poz. 1848 ze zm.) kieruje działalnością spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz. Zauważyć jednakże należy, iż nie we wszystkich sytuacjach za członków Spółdzielni Mieszkaniowej działa wyłącznie jej zarząd. Jeśli członek Spółdzielni Mieszkaniowej wykaże swój indywidualny, własny interes prawny, to istnieje podstawa, aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie w której może wystąpić Spółdzielnia Mieszkaniowa. Z akt sprawy wynika, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] lipca 2006r wezwał skarżącą do wykazania interesu prawnego legitymującego do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi skarżąca przedstawiła przydział własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...] wyjaśniając, iż zajmuje segment który znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Ponadto, skarżąca podniosła, iż do chwili obecnej jest członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej [...], która znajduje się w likwidacji. Skarżąca wskazała również, iż z uwagi na błędnie przeprowadzony podział nieruchomości będącej w wieczystym użytkowaniu Spółdzielni nie nabyła własności segmentu oraz użytkowania wieczystego gruntu znajdującego się pod nim. Zdaniem skarżącej prawidłowo przeprowadzony podział działki umożliwi członkom likwidowanej spółdzielni nabycie własności segmentu oraz użytkowania wieczystego gruntu i "jest to ta szczególna okoliczność związana z własnym zindywidualizowanym i skonkretyzowanym interesem, który pozwala na wszczęcie postępowania w sprawie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1997r". Skarżąca wykazuje zatem swój interes prawny w sprawie dotyczącej podziału nieruchomości zabudowanej segmentowymi budynkami mieszkalnymi. Skarżąca nie wykazuje natomiast na czym polega jej interes prawny w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1997r udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] pozwolenia na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób prawidłowy wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r, Nr 207, poz. 2016 ze zm.) stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji stronami mogą być nie tylko te podmioty które brały udział w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę ale również inne podmioty, o ile wykażą swój interes prawny w unieważnieniu takiej decyzji. W sprawie bezspornym jest, iż skarżąca nie była stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Skarżąca winna więc wskazać konkretny przepis prawa materialnego, którego złamanie przez inwestora narusza jej uprawnienia. Tylko wówczas można mówić o posiadaniu interesu prawnego skarżącej we wszczęciu postępowania nadzorczego, którego celem będzie wykazanie, że powołany przez nią przepis rzeczywiście został przy wydawaniu pozwolenia budowlanego naruszony i to w sposób określony przez jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Skarżąca zgłaszając żądanie eliminacji z obrotu prawnego ostatecznego pozwolenia na budowę nie wskazała takiego przepisu. W szczególności takiego przepisu nie może stanowić uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2006r, sygn. akt II SA/Gl 445/04 w którym przyznano członkom spółdzielni mieszkaniowej przymiot strony w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości. Za prawidłowe należy przyjąć ustalenie dokonane przez organ odwoławczy na podstawie projektu zagospodarowania terenu z którego wynika, iż budynek skarżącej nie sąsiaduje z inwestycją zatwierdzoną decyzją o pozwoleniu na budowę. W związku z czym należy podzielić ocenę Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż przedmiotowa inwestycja nie powoduje żadnych ograniczeń, zagrożeń ani uciążliwości w korzystaniu z budynku mieszkalnego skarżącej który nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Nie można zgodzić się z zarzutem skargi dotyczącym nieuprawnionego powoływania się na obszar oddziaływania obiektu z uwagi na brak odrębnych przepisów jednoznacznie regulujących ten problem. Zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Celem art. 28 ust 2 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jedynie do wymienionych tam podmiotów dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to wynikając z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. Czyni to stroną postępowania budowlanego jedynie tego, komu oddziaływanie zamierzonej inwestycji może ograniczyć prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania jego nieruchomości. Błędne jest stanowisko skarżącej wywodzącej indywidualny interes prawny z faktu bycia członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej będącej w likwidacji. Przeprowadzana likwidacja Spółdzielni Mieszkaniowej nie stanowi wbrew stanowisku skarżącej "szczególnej okoliczności gdzie członek spółdzielni mieszkaniowej może legitymować się przymiotem strony, co jest równoznaczne z interesem prawnym". Z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 lutego 2006r, sygn. akt II SA/Gl 445/04 na który powołuje się skarżąca wynika, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa posiada ustanowione osoby będące likwidatorami i one są uprawnione do reprezentowania Spółdzielni przed organami Państwa. Wobec powyższego zasadnie organy administracji uznały, iż skarżącej nie służy przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 1997r zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w [...] pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej oraz budowę garażu wolnostojącego. Zasadnie orzeczono zatem o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji. Uznając, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.