VII SA/Wa 1929/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-19
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając nieważność postanowienia nakładającego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, naruszył zasadę związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając nieważność postanowienia nakładającego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, naruszył zasadę związaną oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego (art. 153 PPSA). Naczelny Sąd Administracyjny dwukrotnie kontrolował decyzje dotyczące pozwolenia na użytkowanie budynku wybudowanego z odstępstwami i nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa przy wydaniu postanowienia nakładającego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Organ odwoławczy nie mógł formułować nowych ocen prawnych kwestionujących prawidłowość tego postanowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającego nieważność postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które z kolei stwierdziło nieważność postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego nakładającego na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego wybudowanego z odstępstwami od pozwolenia na budowę. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonego postanowienia GINB. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie skargi J. M. (reprezentowanej przez rodziców) na postanowienie GINB.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia nakładającego obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 roku znak: [...], II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VII SA/Wa 1929/06
U Z A S A D N I E N I E
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1997r nakładającego na R. i S. R. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...], postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r znak: [...] działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność kontrolowanego postanowienia.
W uzasadnieniu podał, iż inwestorzy R. i S. R. wybudowali w [...] budynek gospodarczy z odstępstwami od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1994r udzielającej pozwolenia na budowę.
Odstępstwa od warunków pozwolenia na budowę polegały na zwiększeniu kubatury budynku, wybudowaniu poddasza użytkowego oraz zmianie wymiarów zewnętrznych. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] po stwierdzeniu, iż budynek gospodarczy wykonany został z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę, działając na podstawie art. 55 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane wydał postanowienie, nakładające na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego i przedstawienia wymienionych w postanowieniu dokumentów.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w przypadku odstępstw od warunków pozwolenia na budowę należało na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego nałożyć na inwestorów obowiązek wykonania określonych czynności doprowadzających wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem.
Po stwierdzeniu wykonania nałożonych obowiązków, organ powinien wydać inwestorowi pozwolenie na użytkowanie. W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrolowane postanowienie zostało wydane bez podstawy prawnej, co wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i stanowi podstawę do stwierdzenia jego nieważności. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia M. i S. M. działających w imieniu małoletniej córki J. M., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006r znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, iż art. 55 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanego postanowienia, nie mógł być podstawą do nałożenia na stronę obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku i przedstawienia określonych dokumentów. Natomiast po zgłoszeniu przez inwestora wykonania budynku, rola organu ogranicza się tylko do ewentualnego stwierdzenia naruszenia warunków określonych w pozwoleniu na budowę i rozstrzygnięcia czy wydanie zezwolenia na użytkowanie jest możliwe. Odnosząc się do podnoszonego w odwołaniu zarzutu, iż sprawa była wielokrotnie rozpatrywana przez sąd, który nie stwierdził nieważności kontrolowanego postanowienia, [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż wyroki sądu dotyczyły naruszeń prawa dokonanych przy wydawaniu innych decyzji w tej sprawie, które nie miały bezpośredniego związku z kwestionowanym postanowieniem
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli M. i S. M. działający w imieniu małoletniej córki J. M..
Skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonego postanowienia domagając się merytorycznego załatwienia sprawy.
Jako uzasadnienie skargi wnoszą o potraktowanie ich pisma z dnia [...] września 2006r skierowanego do Prezesa Rady Ministrów oraz pisma z dnia [...] sierpnia 2006r skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].
W odpowiedzi na skargę, [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podkreślając konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1997r pozostającego w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawa i obowiązującego systemu prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Z akt sprawy wynika, iż Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie dwukrotnie kontrolował decyzje udzielające inwestorom R. i S. R. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego, wybudowanego z odstępstwami od pozwolenia na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 czerwca 1999r zapadłego w w sprawie S.A./Rz 1975/97 jak i w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 lutego 2002r w sprawie S.A./Rz 1081/00 nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa dokonanego przy wydaniu na podstawie art. 55 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane postanowienia, nakładającego na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego i przedstawienia wymienionych w postanowieniu dokumentów.
Nie można zgodzić się z poglądem [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż wyroki sądu dotyczyły naruszeń prawa dokonanych przy wydawaniu innych decyzji w tej sprawie, które nie miały bezpośredniego związku z kwestionowanym postanowieniem.
Przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie w sprawie, sygn. akt. S.A./Rz 1975/97 była decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1997r w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego natomiast w sprawie, sygn. akt. S.A./Rz 1081/00 była decyzja Wojewody [...] udzielająca pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego.
Z uzasadnienia wyroku z dnia [...] czerwca 1999r, w sprawie, sygn. akt. S.A./Rz 1975/97 wynika, iż kontrolowana przez sąd decyzja jest konsekwencją wykonania przez inwestorów obowiązków nałożonych postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1997r .
W uzasadnieniu w/w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdza, iż " inwestorzy wykonali nałożone na nich postanowieniem z [...] .VI. 1997r Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] obowiązki, a to zgodnie z art. 55 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego".
Uchylenie zaskarżonej decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego nastąpiło wyłącznie z powodu braku rozważenia przez organ " czy zrealizowany obiekt nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust 2 prawa budowlanego".
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wydając w dniu 13 lutego 2002r wyrok w sprawie S.A./Rz 1081/00 był już związany oceną prawną wynikającą z uzasadnienia wyroku z dnia 17 czerwca 1999r, w sprawie, sygn.akt. S.A./Rz 1975/97 dlatego ograniczył się do rozpoznania sprawy pod kątem zbadania ochrony uzasadnionych interesów właściciela nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością zabudowaną przedmiotowym budynkiem gospodarczym.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm ) ocena prawna i wskazania co dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Użyty zwrot normatywny "w sprawie" dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualnie określonego podmiotu oraz administracji publicznej podlegają kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego.
Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w trybie przewidzianym. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądowym ( wyrok NSA z 07.12.1999r, I S.A. 1089/99, LEX nr 48019 ).
Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie nie stwierdził nieważności postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1997r nakładającego na podstawie art. 55 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego.
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne.
Z tych względów [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nie może formułować nowych ocen prawnych kwestionujących prawidłowość postanowienia Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 1997.
Uznając zatem, iż zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm ) co miało istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pk 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz 1270 ze zm ) orzekł jak w sentencji.
Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło