II SA/Bd 719/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi I. i R. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz I. i R. F. kwotę 100 zł ( sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta T. postanowieniem z dnia [...] 2006r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. ) oraz w oparciu o art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanym dalej Kpa pozytywnie zaopiniował projekt decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych, dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego z garażem i infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w miejscowości S., gm. C., których właścicielami są I. i R. F. Uzgodnienie dotyczyło spełnienia wymogów ustawy z 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz.1266 ze zm. ) i nastąpiło w trybie określonym wart. 53 ust. 4 pkt 6 cytowanej powyżej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ przywołał stan faktyczny i wskazał, że działka, na której ma powstać budowa domu jednorodzinnego, w ewidencji gruntów oznaczona jest jako użytek rolny R (klasy III a ) o powierzchni 0,1165 ha i rola R (klasy III b) o powierzchni 0,0028 ha, co łącznie stanowi powierzchnię 1193 m2. Organ wskazał, iż ze względu na łączną powierzchnię gruntów, nieprzekraczającą 0,5 ha, zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie jest wymagana zgoda na ich przeznaczenie na cele nierolnicze. Ponadto organ wskazał, iż działka ta ma dobry dostęp do drogi powiatowej, wodociągu wiejskiego i energii elektrycznej. Organ zwrócił uwagę, iż na terenie wsi S. brak jest terenów o niskich klasach, które można by przeznaczyć pod budownictwo, gdyż takie grunty wchodzą w skład kompleksów rolniczych i są położone poza zwartą zabudową. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli H. i W. Ś., mieszkańcy wsi S., właściciele sąsiednich działek, którzy powołując się na przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oświadczyli, iż nie wyrażają zgody na wyłączenie przedmiotowej działki nr [...] z produkcji rolnej. Według wnoszących zażalenie w sprawie należy brać pod uwagę wielkość działki rolnej oznaczonej numerem [...], z której wydzielono przedmiotową działkę i której powierzchnia przed podziałem przekraczała 0,5 ha. Składający zażalenie wsparli się postanowieniem Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] 2005r. GZ.tr. [...] uchylającym postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] 2005r. ze względu na niedostateczne zdaniem Ministra uzasadnienie merytoryczne wydanego postanowienia. Dodatkowo H. Ś. w zażaleniu podniósł, iż zabudowa tej części sołectwa jest niezgodna z opracowanym dla gminy Studium Uwarunkowań Zagospodarowania Przestrzennego i wskazał, że budownictwo winno rozwijać się przy drodze powiatowej, gdzie w tym celu tworzone są działki budowlane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., postanowieniem z dnia [...] 2006r. Nr [...], na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz na podstawie art. 138 § 2 ,w związku z art. 144 kpa, po rozpoznaniu zażalenia W. i H. Ś., uchyliło zaskarżone postanowienie Starosty T. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wprawdzie działka o numerze ewidencyjnym [...] ze względu na powierzchnię, pomimo klasy III, nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, to jednak z uwagi na wydzielenie jej z działki, której powierzchnia pierwotnie przekraczała 0,5 - taka zgoda zdaniem organu winna być w sprawie uzyskana. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli właściciele działki [...] podnosząc, iż postanowienie I instancji było dla nich korzystne. Wskazali, ze działkę [...] kupili w dobrej wierze i na tej działce zamierzali wybudować dom. Wnieśli o uchylenie postanowienia II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wskazali, iż od 1 stycznia 2004r. nie obowiązują plany zagospodarowania przestrzennego. Warunki zagospodarowania terenu i zabudowy, na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w sytuacji, gdy nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa się decyzją. Warunki zabudowy natomiast określa art. 61 ust. 1, które należy spełnić łącznie. Zdaniem skarżących spełnili wszystkie warunki. Ich działka ma 1193 m2 a więc mniej niż 0,5 ha i zgoda Ministra ich nie obowiązuje. Skarżący ponadto wskazali, iż podział działki [...] był dokonywany przed dwoma laty, w sierpniu 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości dokonując kontroli działania organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod kątem legalności, co oznacza, że do Sądu należy ocena czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu jest zgodne z prawem. Przy czym Sąd dokonuje kontroli wg stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem przy rozstrzyganiu sprawy doszło do naruszenia prawa. Ocena Sądu podlega postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006r. Nr [...], uchylające postanowienie Starosty Powiatowego w T. w sprawie pozytywnego zaopiniowania projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych, dla inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego z garażem i infrastrukturą techniczną na działce nr [...] w miejscowości S., gm. C., której właścicielami są skarżący I. i R. F. Zatem przedmiotem sporu nie jest wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, (przeciwko czemu złożyli zażalenie H. i W. Ś.) a pozytywne zaopiniowanie projektu decyzji o warunkach zabudowy. Organ I instancji przystępując do załatwienia sprawy tj. określenia sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu dokonał wstępnej oceny stanu faktycznego i prawnego i wskazał, że przedmiotowa działka ma powierzchnię 1193 m2 i w rejestrze gruntów oznaczona jest jako grunt orny o klasie III a i III b. Z tej przyczyny organ zwrócił się w trybie art. 106 § 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) do organu właściwego o dokonanie uzgodnienia. Organem właściwym w rozumieniu ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. ) na podstawie art. 53 ust. 3 pkt 6 cytowanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne.. Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.): "ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego", co oznacza, iż ustawodawca przyjął założenie, iż podstawowym instrumentem zagospodarowania przestrzeni jest tworzenie planów miejscowych. Co jednak się dzieje gdy takich planów brak? Jak wiadomo z dniem 1 stycznia 2004 r. przestały obowiązywać miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Ustawodawca wart. 4 ust. 2 cyt. ustawy postanowił, iż w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub decyzji o warunkach zabudowy. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowa działka jest gruntem ornym klasy III a i III b organ postawił pytanie, czy w sprawie ma zastosowanie ustawa z dnia 3 lutego 1 995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 - j.t. ) Przepis art. 7 w ust. 2 tejże ustawy wskazuje, iż w przypadku gruntu rolnego klasy I III wymagalna jest zgoda Ministra Rolnictwa, gdy zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowa działka ma powierzchnię 1193 m2, a więc mniej niż 0,5 ha a zatem organ I instancji prawidłowo uznał, iż w sprawie nie ma zastosowania powyższa ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Ponadto organ wskazał, iż należy zauważyć, iż wydzielenie przedmiotowej działki z działki 90/8 miał miejsce w roku 2004r. gdy plany miejscowe zagospodarowania przestrzennego już nie obowiązywały. W tej sytuacji organ po dokonanej analizie stanu prawnego prawidłowo zastosował art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazującym warunki dopuszczające wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z treścią wskazanego art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków, a mianowicie: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa wart. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi. Art. 61 ust. 1 pkt 1-5 cyt. ustawy wskazuje pięć warunków, których łączne spełnienie się warunkuje możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do danego terenu. W ust. 1 pkt 1 wskazanego wyżej artykułu wskazuje się, iż co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Należy zauważyć, iż sposób ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego powierzył ustawodawca ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej (art. 61 ust. 6 ustawy), wskazując, iż organ ten wyda w tym zakresie stosowne rozporządzenie. Wykonując powyższą delegację Minister Infrastruktury wydał rozporządzenie z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Jak wynika z akt sprawy wszystkie wymagania wynikające z obowiązywania cyt. przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1-5 zostały przez skarżących spełnione, gdyż: . na sąsiedniej działce o numerze ewidencyjnym [...] realizowana jest budowa, na podstawie pozwolenia na budowę - decyzja Starosty Powiatowego w T. z [...] 2004r. Nr [...]; . działka ma dostęp do drogi publicznej - powiatowej Nr [...] poprzez działki o numerach [...], na których ustanowiono służebność przejazdu; . działka ma dostęp do uzbrojenia terenu; . teren ten, ze względu na powierzchnię nie przekraczającą 0,5 ha nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. W związku z powyższym organ I instancji nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia jak uzgodnić projekt decyzji o warunkach zabudowy. Odmienne rozstrzygnięcie nie miałoby podstaw prawnych. Wbrew stanowisku organu odwoławczego ocenie winna podlegać wyłącznie działka o numerze [...] o powierzchni 1193 m2 należąca do inwestorów a nie działka pierwotna [...], z której w roku 2004 wyodrębniono przedmiotową działkę. Przeciwne rozumowanie doprowadziło by do sytuacji, w której skarżący doznali by naruszenia ich słusznego interesu (art. 7 Kpa) ,gdyż odpowiadali by w tym postępowaniu za prawidłowość podziału działki pierwotnej. Należy zauważyć, iż postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło wyłącznie projektu decyzji o warunkach zabudowy co do wskazanej i oznaczonej indywidualnie działki. Celem tego postępowania było zaopiniowanie projektu decyzji o warunkach zabudowy a nie wyłączenie gruntów rolnych z produkcji, jak wywodzili składający zażalenie na postanowienie I instancji W. i H. Ś. Na tę kwestię nie zwrócił uwagi organ odwoławczy. W tej sytuacji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2006r. [...] uchylające postanowienie Starosty Powiatowego w T. z dnia [...] 2006r. należało uznać za nieprawidłowe. W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 cyt. ustawy.