II SA/Bk 716/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. Z. W. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za grunt przejęty pod ulicę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca jej wydanie decyzję Starosty Powiatowego w B. z dnia [...] 08.2006r. nr [...], 2. stwierdza, że powyższe decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody P. na rzecz skarżącej M. Z. W. kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta Powiatowy w B. rozpoznając sprawę w przedmiocie ustalenia odszkodowania na rzecz Pani M. Z. W. za działki oznaczone numerami geodezyjnymi [...] o łącznej powierzchni 0,0882 ha położone w P., gm. Ch. – przejęte na własność przez Państwo pod drogi publiczne na podstawie ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, na podstawie art. 105 kpa w zw. z art. 98 ust. 3 i art. 129 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, orzekł o odmowie ustalenia odszkodowania decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek skarżącej o wypłatę odszkodowania wpłynął do Urzędu Miejskiego w Ch. w dniu 2 stycznia 2006 r., to jest po upływie 15 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna. W związku z tym roszczenie o odszkodowanie uległo przedawnieniu na podstawie art. 117-127 kc. Odwołanie od decyzji powyższej Pani M. Z. W., podnosząc błędne zastosowanie przepisów o przedawnieniu roszczenia. Wojewoda P. decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z uwagi na przedawnienie roszczeń odszkodowawczych z tytułu wywłaszczenia nieruchomości brak było podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. Dlatego też postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wywiodła Pani M. Z. W.. W treści skargi podniosła te same argumenty, które zamieściła też w odwołaniu. Dodatkowo wskazała, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w swojej decyzji, dlaczego zastosowano przepisy Kodeksu cywilnego, dotyczące przedawnienia roszczeń. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji należało uchylić, albowiem zostały one wydane z naruszeniem przepisów regulujących instytucję przedawnienia roszczeń (art. 117 Kodeksu cywilnego), co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego umorzenia postępowania administracyjnego (naruszenie art. 105 § 1 k.p.a.). Co się tyczy kwestii przedawnienia roszczeń odszkodowawczych za przejęte nieruchomości, to obecnie zarówno doktryna (T. Woś: Wywłaszczenie i zwrot nieruchomości, W-wa 1998, s. 149), jak i orzecznictwo sądowe (wyrok WSA w B. z 15 stycznia 2004 r., SA/Bk 1132/03, ONSA i WSA Nr 3 (6) /2005, poz. 61) przyjmują, iż do przedawnienia tych roszczeń mają zastosowanie ogólne reguły prawa cywilnego (art. 117 i n.k.c.) Z materiału procesowego sprawy wynika, iż wniosek skarżącej o wypłatę odszkodowania w niniejszej sprawie wpłynął do Urzędu Miejskiego w C. w dniu 2 stycznia 2006 r., to jest po upływie 15 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna. Upłynął zatem termin przedawnienia określony przepisem art. 118 k.c. Co jednak istotne, organ odwoławczy oni też organ I instancji nie uwzględniły faktu, iż Sąd (a zatem i organ rozpoznający sprawę) bierze pod uwagę upływ terminu przedawnienia wyłącznie na zarzut dłużnika, przeciwko któremu przysługuje przedawnione roszczenie (Kodeks cywilny – Komentarz, tom I, pod red. K. Pietrzykowskiego, W-wa 1997, s. 277). W aktach administracyjnych sprawy nie ma wszakże dowodu, aby Gmina Ch. podnosiła zarzut przedawnienia roszczenia w toku postępowania przed organem I instancji lub w toku postępowania odwoławczego. A zatem, wobec braku zarzutu dłużnika, organy bezpodstawnie przyjęły fakt przedawnienia roszczenia jako podstawę rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonych decyzjach. Co więcej, błędne jest mniemanie organów, że skoro w niniejszej sprawie nastąpiło przedawnienie roszczeń, to "nie było podstaw do merytorycznego jej załatwienia" i postępowanie o ustalenie i wypłacenie odszkodowania należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Uwzględnienie zarzutu przedawnienia roszczenia w procesie cywilnym prowadzi do wyroku oddalającego powództwo. Analogicznie, w postępowaniu administracyjnym uwzględnienie zarzutu przedawnienia prowadzić powinno do odmowy przyznania odszkodowania. Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego jako "bezprzedmiotowego" na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Reasumując, stwierdzić należy, iż brak było podstaw do wydania przez organ decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć – zdaniem Sądu – istotny wpływ na wynik sprawy; dlatego też Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/.w ustawy.-