IV SA/Wa 1291/06

WyrokWSA w Warszawie2006-12-19

Skład orzekający: sędzia WSA Alina Balicka, asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkiem przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przez nabywcę w wyniku umowy darowizny jest przejęcie przez niego całego gospodarstwa rolnego, czy też wystarczające jest przejęcie części działek rolnych objętych pierwotnym wnioskiem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały przepis art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, przyjmując, że warunkiem przejęcia praw do płatności przez nabywcę jest przejęcie całego gospodarstwa rolnego. Przepis ten nie zawiera takiego wymogu, a jedynie wymaga złożenia wniosku w terminie 14 dni od przeniesienia posiadania. Ponadto, organy nie odniosły się do istotnych okoliczności faktycznych podniesionych w odwołaniu, naruszając tym samym zasadę przekonywania.
Stan faktyczny
K. L. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych po otrzymaniu w drodze darowizny gospodarstwa rolnego od swojego ojca W. L. Organ administracji odmówił przyznania płatności, uznając, że K. L. nie przejął całego gospodarstwa rolnego, a jedynie jego część, w tym nie wykazał prawa posiadania do jednej z działek. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów i brak wyjaśnienia istotnych okoliczności, w tym dotyczących dzierżawionej działki.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2006 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] marca 2006 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska (spr.), asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych - uchyla zaskarżoną decyzję - Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. po rozpatrzeniu odwołania K. L. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z tytułu przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przedstawił następujący stan sprawy. W. L. w dniu 9 maja 2005 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004 r, nr 6, poz.40). Powyższy wniosek obejmował działki ewidencyjne Nr [...], [...], [...], [...], [...]. Następnie wnioskodawca wycofał wniosek w części przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, albowiem zgodnie z § 6 ust.4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 73, poz.657) wniosek może być wycofany w całości lub w części w każdym czasie do momentu poinformowania producenta rolnego o stwierdzonych nieprawidłowościach we wniosku. W dniu 17 stycznia 2006 r. wnioskodawca W. L. przekazał wraz z małżonką aktem notarialnym K. L. tytułem umowy darowizny gospodarstwo rolne – działki o Nr [...], [...], [...] położone w obrębie i gminie O. i o Nr [...] położoną w obrębie ewidencyjnym P.. W konsekwencji K. L. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. W dniu [...] lutego 2006r. została wydana decyzja o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych z tytułu przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego dla wnioskodawcy. K. L. zakwestionował słuszność w/w decyzji i złożył odwołanie. Organ drugiej instancji utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wskazał, że warunkiem przejęcia praw do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przez nabywcę jest przejęcie przez niego całego gospodarstwa rolnego, a jednym z elementów rozstrzygających w zakresie procesu przekazywania gospodarstwa rolnego jest pojęcie gospodarstwa rolnego użyte w art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych. Nadto jak wskazał organ drugiej instancji przyjmując stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r., Nr 10, poz. 76), że gospodarstwem rolnym są wszystkie nieruchomości będące w posiadaniu tego samego podmiotu. Natomiast przeniesienie gospodarstwa rolnego w trybie art. 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich dotyczy gospodarstwa rolnego rozumianego jako wszystkie działki rolne, a nie poszczególne działki składające się na to gospodarstwo rolne. Zdaniem organu drugiej instancji za poprawne przeniesienie gospodarstwa należy uznać takie, gdy producent rolny (przekazujący) przenosi na rzecz innego producenta rolnego (przejmującego) wszystkie działki wchodzące w skład jego gospodarstwa rolnego. Przeniesienie części działek nie jest wypełnieniem przesłanek ustawowych pozwalających na uzyskanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, których dotyczył pierwszy wniosek. Istnieje bowiem możliwość przejęcia dopłat bezpośrednich z tytułu przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego tylko w przypadku, gdy dotyczy ono przejęcia całości wniosku złożonego przez cendenta. Tymczasem K. L. wykazał prawo posiadania tylko do części działek, które ujęte zostały we wniosku złożonym przez W. L., nie wykazując prawa posiadania do działki ewidencyjnej nr [...]. Skargę na powyższą decyzję z dnia [...] maja 2006 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. L.. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że ojciec W. L. nie przekazał mu działki nr [...] z uwagi na to, że działka ta nie stanowiła jego własności tylko była dzierżawiona od A. L. ( córki W. L., a siostry K. L.) Zdaniem skarżącego składając wniosek wskazał działki, które użytkował ojciec, w tym również działkę nr [...], jednakże nikt z pracowników nie informował go, by zaznaczyć, że działka jest dzierżawiona przez ojca skarżącego. Zarzuca w skardze, że przed rozpoznaniem sprawy przez organ drugiej instancji nie został wezwany do ewentualnego dodatkowego wyjaśnienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zaś w uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, a właściwym miejscowo do rozpoznania w/w spraw jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji (art.134 § 2 w/w ustawy). W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji przyjęły, iż skarżący nie spełnił warunków przyznania mu pomocy finansowej ponieważ istnieje możliwość przejęcia dopłat bezpośrednich z tytułu przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego tylko w przypadku, gdy dotyczy ono przejęcia całości wniosku złożonego przez cedenta. Z przedstawionym powyżej stanowiskiem organów nie sposób się zgodzić, tym bardziej, że nie przedstawiły one uzasadnienia swojego stanowiska. Przede wszystkim w pierwszej kolejności należy dokonać prawidłowej analizy treści art. 4 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, z którego wynika, że w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek. Z treści powyższego przepisu nie wynika – jak wskazuje w uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji – że warunkiem przejęcia praw do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przez nabywcę jest przejęcie przez niego całego gospodarstwa rolnego. Nie wynika również ze wskazanego przez organ wzoru wniosku stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lutego 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzorów wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich oraz szczegółowych warunków przyznania płatności, że możliwość przejęcia dopłat bezpośrednich z tytułu przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy dotyczy ono przejęcia całości wniosku złożonego przez cedenta. Bezsporna pozostaje okoliczności, że wniosek złożony został w terminie przewidzianym w w/w przepisie. Zważyć jednakże należy, że organy nie wskazały w decyzjach przepisu, na którym oparły swoje twierdzenie, że warunkiem przejęcia praw do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przez nabywcę jest przejęcie przez niego całego gospodarstwa rolnego, a prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa, a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia, jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. W świetle art. 107 § 3 kpa w uzasadnieniu faktycznym należy przytoczyć wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonać na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do argumentu wskazanego w odwołaniu skarżącego, a dotyczącego różnicy w ilości działek podlegających płatnościom bezpośrednim. W niniejszej sprawie sporna pozostaje działka, którą W. L. wydzierżawił od swojej córki A. L. Niewyjaśnioną przez organ okolicznością, a mającą istotne znaczenie dla sprawy jest kwestia działki ewidencyjnej nr [...], która została zgłoszona we wniosku przez W. L. W celach dowodowych do akt sprawy nie została dołączona umowa dzierżawy przedmiotowej działki. W przypadku tak sformułowanego odwołania skarżącego właśnie w kwestii dotyczącej działki nr [...] należało dokonać szczegółowego wyjaśnienia tej okoliczności, a wyniki tego postępowania wskazać w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło