IV SA/Wa 2059/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-19
Skład orzekający: Alina Balicka, Marta Laskowska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji administracyjnej, wydana na podstawie art. 156 § 1 kpa, może być uznana za prawidłową, jeśli organ administracji publicznej nie badał wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, a jedynie ocenił istnienie przesłanek nieważności decyzji?Ratio decidendi
Decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności jest prawidłowa, jeśli organ administracji publicznej prawidłowo ocenił, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami skutkującymi nieważność, wymienionymi w art. 156 § 1 kpa. Organ w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, oceniając wyłącznie kwestie prawne i ustalając, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w tym przepisie. Nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego ani do rozpatrywania sprawy co do jej istoty.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2006 r., która utrzymała w mocy decyzję własną odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej z dnia [...] września 1966 r. Decyzja ta uchyliła akt nadania z dnia [...] grudnia 1959 r. przyznający M. W. nieruchomość rolną. Skarżący zarzucali rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich. Wskazywali na wydanie kolejnych decyzji w sprawie już rozstrzygniętej ostatecznymi decyzjami.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. W., J. W., M. W. i M. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...]sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - skargę oddala -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu wniosku A. W., J. W., M. W. oraz M. W., działających przez pełnomocnika adw. Z. D., o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2006 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej w W. z dnia [...] września 1966 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2006 r.
Uzasadniając swoją decyzję organ wskazał, iż decyzją Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej w W. z dnia [...] września 1966 r. uchylono akt nadania z dnia [...] grudnia 1959 r. wydany przez Powiatową Komisję Ziemską w W. przyznający M. W. nieruchomość rolną z zabudowaniami położonymi w S. przy ul. [...] i przekazano sprawę w/w Komisji celem wydania aktu nadania zgodnie z obowiązującymi przepisami. Akt prawny normujący kwestie związane z osadnictwem-dekret z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. nr 49, poz. 279 ze zm. )-przewidywał trzy fazy nabycia nieruchomości rolnej na własność osadnika. Przeniesienie prawa własności następowało w oparciu o orzeczenie o wykonaniu aktu nadania (art. 31 dekretu). Dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. nr 46, poz. 340 ze zm.) nie pozbawił mocy prawnej dekretu uprzedniego, dokonał jednakże uwłaszczenia dotychczasowych posiadaczy gospodarstw rolnych, którzy do dnia jego wejścia w życie (7 września 1951 r.) nie nabyli prawa ich własności. M. W. został wprowadzony we władanie gospodarstwa rolnego w maju 1945 r. i przed dniem 7 września 1951 r. nie nabył jego własności. W myśl art. 2 powołanego dekretu osoby, które posiadają gospodarstwo rolne i prowadzą je osobiście lub przez członków rodziny, żyjących z nimi we wspólności gospodarczej, a do dnia 7 września 1951 r, nie nabyły ich własności, stają się z mocy prawa ich właścicielami, przy czym, zgodnie z art. 2 ust 2 pkt b na własność posiadaczy przechodzą także zabudowania i inwentarz martwy, stanowiące przynależność gospodarstwa i potrzebne do jego prowadzenia. Prawo własności nie rozciąga się m.in. na te zabudowania, urządzenia gospodarcze i inne przedmioty inwentarza martwego, które
nie są potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego w tych rozmiarach (art. 4 dekretu ). W postępowaniu przed Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. ustalono, iż od 1947 r. budynek mieszkalny w S. przy ul. [...] użytkowany był przez 5 rodzin. Fakt przyznania przez ówczesne władze części pomieszczeń mieszkalnych innym osobom wykluczał możliwość nabycia przez M. W. własności całego budynku w trybie dekretu z dnia 6 września 1951 r. W tej sytuacji akt nadania nr [...] z dnia [...] grudnia 1959 r. i wydane na jego podstawie orzeczenie o wykonaniu tegoż aktu nie mogły przyznawać zainteresowanemu całości budynku. A zatem zgodne z przepisami prawa było stwierdzenie prawa własności jedynie do zajmowanej części budynku. Okoliczność powyższa stanowiła wystarczającą podstawę do uchylenia w trybie nadzwyczajnym tj. w oparciu o art.137 § 1 pkt 2 kpa w brzmieniu obowiązującym dacie wydania zaskarżonej decyzji, aktu nadania nr [...] z dnia [...] grudnia 1959 r. wydanego z naruszeniem przepisów dekretu z dnia 6 września 1951 r.
W obszernej skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. W., J. W., M. W. i M. W. reprezentowani przez pełnomocnika adw. Z. D. zwani dalej skarżącymi, wnieśli o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nieważności: -decyzji Powiatowej Komisji Ziemskiej z dnia [...] grudnia 1966 r. o nadaniu na własność M. W. gospodarstwa rolnego w postaci działki siedliskowej wraz z zabudowaniami gospodarczymi i gruntami oraz nadania na współwłasność działkę siedliskową wraz z domem mieszkalnym w 1/3 części z Wydziałem Gospodarki Komunalnej, -aktu nadania nr [...] z dnia [...] stycznia 1967 r. M. W. gospodarstwa rolnego obejmującego grunty o pow. około 5,00 ha oraz działkę siedliskową wraz z domem mieszkalnym w 1/3 części na współwłasność z GKM oraz inną działkę siedliskową wraz z zabudowaniami gospodarczymi w całości na własność, -decyzji Prezudium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia [...] września 1967 r. nr [...] o wykonaniu aktu nadania. Pełnomocnik skarżących podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie uchylenia i zmiany decyzji dotyczącej sprawy rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną a także rażącą obrazę przepisów art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. nr 46, poz. 340 ze zm.) pomimo uprzedniego rozstrzygnięcia i załatwienia sprawy innymi decyzjami ostatecznymi tych organów.
W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., iż w dniu [...] grudnia 1959 r. nadano M. W. gospodarstwo rolne w S. przy ul. [...] obejmujące grunty rolne o powierzchni 5,06 ha oraz dom mieszkalny wraz ze stodołą i stajnią. Orzeczenie Powiatowej Komisji Ziemskiej w W. o nadaniu w/w własności wydane w tej samej dacie jak również decyzja z dnia [...] maja 1966 r. o wykonaniu aktu nadania stały się prawomocne, albowiem strony nie wniosły odwołania. Z przyczyn nieznanych zainteresowanemu i z rażącym naruszeniem prawa tj. bez wzruszenia tych decyzji w trybie przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego w dniu [...] grudnia 1966 r. Powiatowa Komisja Ziemska w W. nadała M. W. gospodarstwo rolne położone w tym samym miejscu ograniczając jego prawa do domu mieszkalnego do 1/3 części co wbrew zapisom dekretu ( art. 7 ust. 1 i 2 ) naruszyło jego prawo własności. Brak formalnego uchylenia wcześniejszej decyzji o nadaniu domu w całości powoduje nieważność późniejszej decyzji w tej samej sprawie. Akt nadania z dnia 17 stycznia 1967 r. został wydany w warunkach prawomocności poprzedniego aktu nadania a nadto nie mógł ustanowić współwłasności z GKM gdyż była to jednostka powołana do zarządzania i nie można było na jej rzecz ustanowić prawa własności (współwłasność). M. W. nie wnosił odwołań od tych decyzji i aktu nadania ponieważ wiedział, że są wydawane w warunkach nieważności. Panujący terror polityczny i brak demokratycznego państwa prawa nie pozwalały na skuteczne dochodzenie swoich praw. W sprawie nie zachodzi nieodwracalność skutków prawnych albowiem ponieważ dom będący przedmiotem sporu istnieje, nie wygasła instytucja stanowiąca źródło prawa i nie przeniesiono prawa własności na inne osoby. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Istotą niniejszej sprawy jest w ocenie Sądu kwestia czy w niniejszej sprawie zachodzi okoliczność rozstrzygnięcia sprawy kolejną decyzją w sytuacji pozostawania w obrocie prawnym innej decyzji ostatecznej.
Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż decyzja Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej w W. z dnia [...] września 1966 r. jest decyzją ostateczną. Stosownie do art. 16 § 1 kpa statuującego zasadę trwałości decyzji ostatecznych- wzruszenie takich decyzji może nastąpić tylko w trybach szczególnych przewidzianych w kpa i w przypadkach przewidzianych w przepisach. Zasada trwałości decyzji administracyjnych zawarta w art. 16 § 1 kpa jest związana z ochroną porządku prawnego oraz z konstytucyjną zasadą ochrony praw słusznie nabytych i stanowi element konstrukcji demokratycznego państwa prawnego. Przesłanki zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności takich decyzji nie mogą być poddane wykładni rozszerzającej a wręcz przeciwnie- muszą być interpretowane dosłownie a nawet ścieśniająco. Tak więc zasada trwałości
statecznych decyzji administracyjnych wymaga ścisłego przestrzegania granic rozpoznania sprawy dla konkretnego, przewidzianego przez kpa trybu eliminacji z obrotu prawnego ostatecznej decyzji.
W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa a zatem nie może rozpatrzyć sprawy co do jej istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Działanie organu w tym trybie zasadniczo różni się od postępowania zwykłego albowiem obowiązkiem organu jest wyłącznie ocena kwestii ściśle prawnych- ustalenie czy kwestionowana decyzja dotknięta jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, w tej sprawie rażące naruszenie prawa, przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej decyzji a organ dokonujący nadzoru nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego. Rażącym naruszeniem prawa jest wyłącznie naruszenie prawa materialnego, które zaważyło na treści
decyzji a katalog wad skutkujących nieważnością jest enumeratywnie wyliczony, odwoływanie się do innych, niewymienionych w art. 156 § 1 kpa przesłanek jest niedopuszczalne. Tak więc, przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji nie są związane z postępowaniem w którym wydano decyzję, lecz wynikają z samej decyzji. Rażące naruszenie prawa jest zjawiskiem o wyjątkowym charakterze gdyż prowadzi ono w konkretnej sprawie do odstąpienia od ogólnej zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych a jego cechą jest to, iż treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Inaczej mówiąc- gdy na pierwszy rzut oka widać, iż nie można było danego przepisu zastosować do konkretnej sytuacji. Racje ekonomiczne lub gospodarcze nie mogą przesądzać o rażącym naruszeniu prawa. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, iż decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.
Należy wskazać, iż decyzja ostateczna nie może zostać zakwestionowana za pomocą zwykłych środków zaskarżenia a przesłanki zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności nie mogą być poddane wykładni rozszerzającej. Tak więc decyzja ostateczna oznacza, iż sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób a wydanie kolejnej decyzji w sprawie już rozstrzygniętej prowadzi do konieczności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej później. W myśl art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji która dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Uzyskanie cechy ostateczności przez decyzję powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. O tożsamości sprawy można mówić wówczas gdy występują w niej te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy w ocenie Sądu ustalenia organu administracji co do nie istnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa są prawidłowe. Sąd odnosząc się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze przez pełnomocnika skarżących, zauważa jednakże, iż zarzuty te nie były przedmiotem badania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Organ ten rozważał, zgodnie ze swoją kompetencją, jedynie czy zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 1 kpa w stosunku do decyzji Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej w W. z dnia [...] września
1966 r. W pozostałym zakresie organem właściwym do rozpatrzenia
sprawy jest Wojewoda [...].
Dekret z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na
obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U.
nr 49, poz. 279 ze zm.) w odniesieniu do obowiązującego prawa w
okresie wydanych decyzji był aktem prawnym normującym kompleksowo
kwestie związane z osadnictwem rolnym na terenach zachodnich
państwa polskiego. Przewidywał on nabycie nieruchomości rolnej na
własność osadnika w trzech fazach:
-wprowadzenie osadnika w posiadanie i wydanie aktu nadania (art. 25-
27),
-oszacowanie i ustalenie ceny nabycia gospodarstwa
-przeniesienie prawa własności w oparciu o orzeczenie o wykonaniu aktu
nadania (art. 31).
Powyższe zasady nabycia obowiązywały do momentu wejścia w życie
dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności
osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (
Dz. U. nr 46, poz. 340 ze zm.). Dekret ten nie pozbawiał mocy prawnej
poprzedniego dekretu, dokonał natomiast uwłaszczenia
dotychczasowych posiadaczy gospodarstw rolnych, którzy do dnia 7
września 1951 r., tj do dnia jego wejścia w życie, nie nabyli prawa
własności.
Podkreślenia wymaga, iż przedmiotem regulacji dekretu z dnia 6
września 1951 r. są gospodarstwa rolne, nadane już w trybie
osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych. Celem
dekretu nie jest zatem tworzenie podstaw do wtórnego
rozdysponowania tych gospodarstw a jedynie usankcjonowanie pod
względem prawnym stanów faktycznych zaistniałych w tej sferze
przed jego wejściem w życie.
Art. 2 w/w dekretu stanowi, iż osoby, które posiadają gospodarstwa rolne
i prowadzą je osobiście lub przez członków rodziny, żyjących z nimi we
wspólności gospodarczej, a do dnia wejścia w życie niniejszego dekretu
nie nabyły ich własności, stają się z mocy prawa właścicielami tych
gospodarstw. Wraz z gospodarstwem rolnym przechodzą na własność
posiadaczy gospodarstw inwentarz żywy oraz zabudowania i inwentarz
martwy, stanowiące przynależność gospodarstwa i potrzebne do jego
prowadzenia.
W myśl art. 4 dekretu prawo własności nie rozciąga się m.in. na te
zabudowania, urządzenia gospodarcze i inne przedmioty inwentarza
martwego, które nie są potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego
w nadanych rozmiarach.
Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu, spisanego w dniu 2
grudnia 1959 r. przez komisję działającą na podstawie zarządzenia
Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. M. W. został osiedlony w dniu 1 maja 1946 r. na gospodarstwie rolnym w S. nr [...] obejmującym gospodarstwo rolne o pow. 5,05 ha gruntów oraz dom mieszkalny wraz ze stodołą istajnią. Do dnia wejścia w życie dekretu z dnia 6 września 1951 r. nie otrzymał on ani aktu nadania ani też orzeczenia o wykonaniu aktu nadania. Tak więc nie nabył prawa własności opisanego wyżej gospodarstwa, które w tej sytuacji objęte zostało przepisami powołanego dekretu. Orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1959 r. Powiatowa Komisja Ziemska w W. nadała M. W. gospodarstwo rolne położone w S. przy ul. [...] obejmujące grunty rolne o powierzchni 5,06 ha wraz z budynkami-domem mieszkalnym, stodołą oraz stajnią. W tym samym dniu został wydany akt nadania o tożsamej treści. Decyzją o wykonaniu aktu nadania z dnia [...] maja 1966 r. Prezydium Powitowej Rady Narodowej w W. ustaliło granice gospodarstwa nr [...] nadanego M. W. określając numery parceli oraz powierzchnię 8,57 ha. Działka siedliskowa zabudowana budynkiem mieszkalnym posiadała nr [...] i w/w decyzja nie określała granic ani powierzchni tej działki. Decyzją z dnia [...] września 1966 r. Wojewódzka Komisja Ziemska w W. na podstawie art. 137 § 1 ust. 2 i art. 138 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania, na wniosek Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. uchyliła akt nadania z dnia [...] grudnia 1959 r. wydany M. W. i przekazała sprawę Powiatowej Komisji Ziemskiej w W. do ponownego rozpoznania. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji część zabudowań mieszkalnych zajmuje zainteresowany natomiast pozostałą cześć-lokatorzy opłacający czynsz do organów gospodarki komunalnej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowa Komisja Ziemska w W. decyzją z dnia [...] grudnia 1966 r. nadała na własność M. W. działkę siedliskową wraz z zabudowaniami gospodarczymi o pow. ok 0,08 ha gruntów oraz ok. 5 ha gruntów. Jednocześnie nadano M. W. na współwłasność z Wydziałem Gospodarki Komunalnej działkę siedliskową o pow. ok 0,04 ha wraz z domem mieszkalnym w 1/3 części. Powyższe potwierdza akt nadania z dnia [...] stycznia 1967 r. Decyzją z dnia [...] września 1967 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. orzekło o wykonaniu aktu nadania ustalając granice działki siedliskowej nadanej na własność M. W. w 1/3 i GKM w 2/3 części jako nr [...] o pow. 011 ha.
Należy stwierdzić, iż M. W. na dzień 7 września 1951 r. nie użytkował całego budynku mieszkalnego. W toku postępowania przeprowadzonego w 1966 r. przed Prezydium Powiatowej Rady Narodowej W. ustalono, iż przedmiotowy budynek od 1947 r. użytkowany był przez 5 rodzin i jak wynika z wpisów w księgach meldunkowych conajmniej jeden lokal mieszkalny zajmowany był przez inne osoby już od miesiąca sierpnia 1945 r. Sam fakt przyznania przez ówczesne władze części pomieszczeń innej osobie wykluczał możliwość nabycia przez M. W. własności całego budynku w trybie dekretu z dnia 6 września 1951 r. Nadto, jak wynika z treści przytoczonego wyżej art. 4 dekretu, prawo własności nabytej na jego podstawie nie rozciągało się min na te zabudowania, które nie były potrzebne do prowadzenia gospodarstwa rolnego w przyznanym rozmiarze. Ograniczenie to miało zastosowanie także do części zabudowań, w tym mieszkalnych, jeżeli rozmiar tych zabudowań przekraczał potrzeby osadnika. Tak więc nabyciu z mocy prawa przez zainteresowanego podlegała jedynie część zabudowań niezbędna do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych M. W. i jego rodziny. Powyższe ustalenia wskazują, iż akt nadania z dnia [...] grudnia 1966 r. i z dnia [...] stycznia 1967 r. nie naruszają przepisów dekretu z dnia 6 września 1951 r. a więc zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Akty nadania wskazywały prawidłowo powierzchnię pozostałych (z wyjątkiem działki siedliskowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym) gruntów i części składowych gospodarstwa rolnego która jest zgodna z danymi wynikającymi z protokołu w sprawie objęcia w posiadanie gospodarstwa rolnego przez M. W. spisanego w dniu [...] grudnia 1959 r.
Odnosząc się do orzeczenia z dnia [...] września 1967 r. o wykonaniu aktu nadania w kwestii ustalenia granic działki siedliskowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym o nr [...] i pow. 0,11 ha, należy wskazać, iż decyzja ta, pozostająca w związku z wydanymi aktami nadania i będąca związana z treścią tych aktów, rozstrzyga wyłącznie o granicach działki będącej przedmiotem nadania. Z tego powodu , jako zgodna z aktem nadania w zakresie w jakim dotyczy on potwierdzenia własności działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym, nie narusza art. 6 dekretu. Nie znajduje potwierdzenia zarzut by orzeczenie to zostało wydane w sprawie rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Jak wynika bowiem z akt sprawy, orzeczenie o wykonaniu aktu nadania z dnia [...] maja 1966 r. orzeka o ustaleniu granic gospodarstwa i dotyczy działki zabudowanej budynkiem gospodarczym oraz gruntów rolnych, nie
obejmuje zaś swoim rozstrzygnięciem działki siedliskowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym.
Wskazać należy, iż kwestionowane akty nadania nie zostały wydane w sytuacji istnienia w obrocie prawnym aktu nadania z dnia [...] grudnia 1959 r., Akt ten, jako wydany z naruszeniem przepisów dekretu z dnia 6 września 1951 r. o czym była mowa powyżej, został uchylony jako nieważny decyzją Wojewódzkiej Komisji Ziemskiej w W. z dnia [...] września 1966 r. w trybie nadzwyczajnym tj. art. 137 § 1 pkt 2 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu nie można przyjąć, by zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stanowiący źródło oceny ówczesnego stanu faktycznego, pozostawał w sprzeczności z treścią podjętego rozstrzygnięcia.
Pod względem proceduralnym omawiany dekret zawiera upoważnienie do wydawania dwóch rodzajów aktów administracyjnych-aktów nadania (art. 5, ust. 1) i orzeczeń o wykonaniu aktów nadania (art. 6 ust. 1), różniących się od siebie charakterem prawnym. Z punktu widzenia celu dekretu znaczenie priorytetowe posiadają akty nadania, wydanie których poświadcza własność gospodarstw rolnych i ich przynależność, określając powierzchnię ich gruntów i innych składników. W tym kontekście orzeczenie o wykonaniu aktu nadania nabiera cech dokumentu prawnego o charakterze technicznym, stanowiącego instrumentarium umożliwiające odwzorowanie w księdze wieczystej indywidualnych treści zawartych w wykonywanym akcie, taka konstrukcja uprawnia do określenia orzeczenia o wykonaniu aktu nadania mianem aktu subsydiarnego, integralnie związanego z wykonywanym przez nie aktem nadania. W tej sytuacji uchylenie aktu nadania nie wymaga odrębnej derogacji orzeczenia o jego wykonaniu, charakter prawny tego orzeczenia wyklucza bowiem jego samoistne funkcjonowanie w obrocie prawnym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku, iż wymienienie w treści decyzji " GKM " a nie Skarbu Państwa nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Wydział Gospodarki Mieszkaniowej, jako jednostka organizacyjna umiejscowiona w strukturze państwowej nie posiadał prawa własności do nieruchomości, tak więc należy uznać, iż został wymieniony w decyzji jako zarządca administrujący państwowymi składnikami majątkowymi w imieniu państwa.
Reasumując powyższe decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] września 1966 r. była prawidłowa albowiem brak
jest podstaw do uznania, że orzeczenie to dotknięte jest wadą
nieważności wskazaną w art. 156 § 1 kpa.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z
urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść
rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę
należało oddalić.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151
ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło