II SA/Sz 1036/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Arkadiusz Windak /spr/ Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona o d d a l a skargę U z a s a d n i e n i e : Pismem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta i Gminy, na podstawie art. 77 ust. 1 i 3 oraz art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) wypowiedział T. B. wysokość dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...], oznaczonego działką nr [...] o pow. [...] m2 stanowiącego własność Gminy [...], proponując nową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w/w gruntu w kwocie [...] zł. Wypowiedzenie to doręczono T. B. w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W dniu [...] T. B. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...] przy ul. [...] dokonana pismem z [...] r. jest nieuzasadniona. Jednocześnie T. B. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia w/w wniosku podając, iż uchybienie terminowi do jego wniesienia nastąpiło bez jego winy. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu T. B. podał, że na rozprawie przed Sądem Rejonowym z powództwa Gminy [...], w dniu [...] r. został mu doręczony dowód wysłania wypowiedzenia opłaty z [...] r. listem poleconym na adres jego miejsca zameldowania. T. B. wyjaśnił, że w okresie od [...] r. do [...] r. przebywał na Oddziale [...] Szpitala [...]. T. B. stwierdził, że jego nieobecność była usprawiedliwiona, co uzasadnia złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w oparciu o art. 59 § 2 oraz art. 58 k.p.a. w związku z art. 79 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadniona albo uzasadniona w innej wysokości. W motywach podjętego rozstrzygnięcia Kolegium przywołało treść przepisów wskazanych w podstawie prawnej postanowienia i uznało, że podanie o przywrócenie terminu zostało wniesione znacznie po upływie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, co oznacza, że nie został spełniony warunek określony w art. 58 k.p.a. Datą, od której należy liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Według ustaleń Kolegium wnioskodawca, jak wynika to ze sprzeciwu z dnia [...] r. od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia [...] r., dowiedział się o istnieniu wypowiedzenia opłaty z dnia [...] r. i jego treści, w dacie doręczenia odpisu pozwu wraz z załącznikami, tj. w dniu [....] r. W związku z powyższym termin do złożenia prośby o przywrócenie uchybionego terminu, który upłynął w dniu [..] r., minął po upływie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia, tj. od dnia dowiedzenia się o istnieniu wypowiedzenia i jego treści, a mianowicie w dniu [...] r. natomiast użytkownik wieczysty wniosek w tym zakresie złożył dopiero w dniu [...] r., a zatem po upływie terminu przewidzianego w art. 58 § 2 k.p.a. Kolegium przyjęło, że w dniu doręczenia sprzeciwu użytkownik wieczysty dowiedział się, że uchybił terminowi do złożenia wniosku do Kolegium i ustała przyczyna uchybienia terminu. T. B. złożył na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie w całości wniosku z dnia [...] r. Zarzucił Kolegium błędne przyjęcie, że w rozpoznawanej sprawie termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie winien być liczony od dnia następnego po dniu [...] r., tj. dnia, w którym doręczono mu odpis nakazu zapłaty z [...] r. w sprawie o sygn. akt: [...] Sądu Rejonowego wraz z odpisem pozwu i załącznikami wśród których była między innymi kopia wypowiedzenia opłaty z [...] r., podczas gdy analiza stanu faktycznego, w kontekście treści przepisu art. 58 § 2 k.p.a., nakazuje przyjęcie, iż bieg siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie rozpoczął się dnia następnego po dniu [...] r., tj. dniu, w którym skarżącemu doręczono na rozprawie odpis pisma procesowego Gminy z [...] r. zawierający kopię dowodu wysłania przez Gminę skarżącemu wypowiedzenia opłaty z dnia [...] r.. Zdaniem T. B., według treści art. 58 § 2 k.p.a., datą, od której należy liczyć siedmiodniowy termin jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Nie sposób uznać za tą datę [...] r., bowiem w tym dniu skarżący dowiedział się jedynie o fakcie sporządzenia przez Gminę wypowiedzenia opłaty z [...] r., natomiast dopiero w dniu [...] r. dowiedział się o fakcie jego nadania na jego adres w sposób przewidziany w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego o doręczeniach. T. B. podniósł, że wypowiedzenie opłaty z [...] r. wywołuje skutek w sferze prawnej skarżącego dopiero z chwilą doręczenia prawidłowego, zgodnego z przepisami jego doręczenia. Z samego zaś faktu istnienia wypowiedzenia (a taki stan istniał w dacie [...] r.) nie wynikają jeszcze dla skarżącego żadne skutki prawne. Dopiero z chwilą powzięcia przez skarżącego wiadomości o prawidłowym doręczeniu mu wypowiedzenia z [...] r. (co nastąpiło [...] r.) mógł on podjąć stosowne czynności z tym faktem związane. W dacie [...] r. skarżący nie wiedział o doręczeniu mu przedmiotowego wypowiedzenia, dlatego też nie można przyjąć, iż w dniu doręczenia mu nakazu zapłaty skarżący dowiedział się, iż uchybił terminowi do złożenia wniosku o ustalenie. Jeżeli bowiem nie wiedział o doręczeniu mu przedmiotowego wypowiedzenia, to tym bardziej nie wiedział o tym, że uchybił terminowi do wniesienia wniosku do Kolegium o ustalenie, bo brak było podstaw do przyjęcia, iż termin ten zaczął w ogóle biec. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje. Kontrola zaskarżonego postanowienia dokonana według kryterium zgodności z prawem - stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że kwestionowane postanowienie odpowiada prawu. Ze względu na sformułowany w skardze wniosek o przywrócenie terminu należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzki sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję (postanowienie) organu administracji, w zależności od wagi dostrzeżonego naruszenia prawa, może wydać orzeczenie o charakterze kasacyjnym, tj. uchylić takie orzeczenie w całości albo w części (art. 145 § 1 pkt 1) lub stwierdzić jego nieważność. Sąd nie jest natomiast uprawniony do podejmowania rozstrzygnięć merytorycznych, które, niejako zastępowałyby orzeczenia organów administracji i przywracałyby termin do dokonania czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym. Przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (w trybie art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Zgodnie z art. 78 ust. 2 w/w ustawy, wniosek taki użytkownik wieczysty może złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia. W myśl art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wyłączeniu pracownika oraz organu, o załatwianiu spraw, doręczeniach, wezwaniach, terminach i postępowaniu, z wyjątkiem przepisów dotyczących odwołań i zażaleń. Według treści art. 58 § 1 i 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przy badaniu dochowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy ustalić, m.in., kiedy ustała przyczyna uniemożliwiająca dochowanie terminu do dopełnienia czynności procesowej. Za sytuację taką uznać należy fakt uzyskania przez wnioskodawcę informacji o treści rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia, aktu, czynności), w tym także zapoznanie się przez użytkownika wieczystego z treścią wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej. Z akt sprawy wynika, że z treścią pisma Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] r., stanowiącego wypowiedzenie wysokości dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, T. B. zapoznał się co najmniej w dniu [...] r. W tym dniu doręczono skarżącemu odpisu pozwu o zapłatę w postępowaniu upominawczym z dnia [...] r. wraz załącznikami, wśród których znalazło się m.in. opisane wyżej wypowiedzenie (karta [...] i [...] akt organu II instancji). Okoliczność ta jest niesporna i została potwierdzona przez skarżącego w skierowanym do Sądu Rejonowego sprzeciwie od nakazu zapłaty (strona [..] sprzeciwu - karta [...] akt organu II instancji). Trafnie przyjęło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że [...] r. rozpoczął skarżącemu bieg siedmiodniowy termin do sporządzenia wniosku o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia. Skoro T. B., pomimo zapoznania się co najmniej w dniu [....] r. z treścią skierowanego doń wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, dopiero w dniu [...] r. skierował do Kolegium wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, to prawidłowo postąpiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku ze względu na uchybienie terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Odnosząc się do wyprowadzonej w skardze tezy, iż bieg do dokonania przez skarżącego czynności procesowych rozpoczął się dopiero wraz z uzyskaniem informacji o fakcie nadania wypowiedzenia na adres skarżącego w sposób przewidziany w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących doręczeń, Sąd stwierdził, że stanowisko to nie zasługuje na uwzględnienie. Zaprezentowane przez skarżącego wywody w tym zakresie nie mają umocowania prawnego w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego a w szczególności w jego art. 58. Żaden z przepisów tego Kodeksu (podobnie jak i przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, czy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), nie uzależniają rozpoczęcia biegu terminu procesowego od daty zawiadomienia adresata o dacie doręczenia mu danego rozstrzygnięcia, lecz od dnia doręczenia orzeczenia. O skuteczności doręczenia można mówić nie tylko w sytuacji doręczenia pisma lub poświadczenia takiego doręczenia osobiście jej adresatowi, lecz również przy zastosowaniu instytucji doręczenia zastępczego (art. 43 k.p.a.) lub poprzez przyjęcie stanu tzw. prawnej fikcji doręczenia, którą przewiduje art. 44 k.p.a. W tym ostatnim przypadku doręczenie uważa się za dokonane wraz z upływem ostatniego dnia okresu o którym mowa w art. 44 § 1 k.p.a., liczonego od dnia pozostawienia zawiadomienia w skrzynce na korespondencję lub na drzwiach mieszkania albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. Reasumując, skoro skarżący otrzymał w dniu [...] r. skierowane doń wypowiedzenia (wraz z pozwem), to sporządzenie w dniu [...] r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o którym mowa w art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nastąpiło z uchybieniem siedmiodniowego terminu o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., który upłynął z dniem [...] r. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielając zarzutów skargi jak i nie dostrzegając z urzędu uchybień ze strony Kolegium, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.