II SA/Wa 1801/06

WyrokWSA w Warszawie2006-12-18

Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Adam Lipiński, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej może zostać uznana za nieważną, jeśli została wydana w związku ze zmianami organizacyjno-etatowymi w jednostce wojskowej, które skutkowały zmniejszeniem jej stanu etatowego, a jednocześnie istniał związek przyczynowy między tymi zmianami a wypowiedzeniem?
Ratio decidendi
Decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej jest prawidłowa, jeśli została wydana w związku ze zmniejszeniem stanu etatowego jednostki wojskowej, wynikającym z zmian organizacyjno-etatowych, a istniał związek przyczynowy między tymi zmianami a wypowiedzeniem. Brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe również stanowi przesłankę do wypowiedzenia. Nie każde naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Skarżący, M. M., pełnił zawodową służbę wojskową do 2003 roku. W 2002 roku Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON wydał decyzję o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego z powodu zmian organizacyjno-etatowych i likwidacji jego stanowiska. M. M. w 2006 roku wystąpił o stwierdzenie nieważności tej decyzji, argumentując, że w chwili wypowiedzenia istniało zajmowane przez niego stanowisko. Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności, co zostało utrzymane w mocy po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący zaskarżył decyzję MON do WSA, podnosząc zarzuty przedwczesnego wypowiedzenia i naruszenia przepisów Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji: oddala skargę. [...] rezerwy M. M. zawodową służbę wojskową pełnił do 2003 roku, ostatnio na stanowisku służbowym Kierownika Sekcja Administracji [...] w Wojskowej Komendzie Uzupełnień w P. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej, na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 roku w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 7 poz. 38 z późn. zm.), wypowiedział M. M. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Powyższą decyzję doręczono oficerowi w dniu 9 stycznia 2003 r. Przyczyną wydania niniejszej decyzji był rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2002 roku w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień, na podstawie którego jednostka wojskowa, w której wymieniony oficer pełnił zawodową służbę wojskową z dniem [...] listopada 2003 roku uległa przeformowaniu na nową strukturę organizacyjną, w wyniku czego zmniejszył się jej stan etatowy, a zajmowane przez M. M. stanowisko służbowe uległo likwidacji. Decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. poprzedziło stosowne postępowania w celu ustalenia możliwości wyznaczenia M. M. na inne stanowisko służbowe w strukturach Sił Zbrojnych RP, odpowiednio do posiadanego przez niego stopnia wojskowego, kwalifikacji oraz specjalności wojskowej - które wykazało brak takich możliwości oraz rozmowa, informująca o braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. W dniu 28 kwietnia 2006 r. M. M., na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 oraz art. 157 § 1 pkt 2 Kpa, wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej, wskazując, że w chwili wręczenia mu wypowiedzenia, istniało zajmowane przez niego stanowisko. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. na zasadzie art. 157 § 3 Kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Na skutek wniosku żołnierza o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Obrony Narodowej w decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2006 r., dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zmiany kadrowe zapoczątkował rozkaz Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] lipca 2002 roku w sprawie zmian organizacyjno-etatowych w wojskowych komendach uzupełnień, na podstawie którego jednostka wojskowa, w której wymieniony oficer pełnił zawodową służbę wojskową z dniem [...] listopada 2003 roku uległa przeformowaniu na nową strukturę organizacyjną, w wyniku czego zmniejszył się jej stan etatowy, a zajmowane przez M. M. stanowisko służbowe uległo likwidacji. W ocenie organu istniał zatem związek przyczynowy pomiędzy dokonanym oficerowi wypowiedzeniem stosunku służbowego, a zmniejszeniem stanu etatowego danej jednostki wojskowej, który (zgodnie z powołanym wyżej rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego) powinien zostać osiągnięty na dzień [...] listopada 2003 r. Mając zatem na uwadze okresy wypowiedzenia, aby osiągnąć stan etatowy w wymaganym czasie, należało wydać decyzję wypowiadającą stosunek służby wojskowej w odpowiednim czasie, co uczyniono. Decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r. została prawidłowo oparta na przepisach art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 roku w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 7 poz. 38 z późn. zm.). Brak zatem przesłanek skutkujących jej nieważność przewidzianych w art. 156 § 1 Kpa. Organ wskazał także na treść ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 (Dz. U. Nr 76. poz. 804 z późn. zm.), która w art. 3 nałożyła obowiązek zredukowania do końca 2003 r. liczebności Sił Zbrojnych do poziomu stu pięćdziesięciu tysięcy stanowisk etatowych żołnierzy. Realizacja powyższej ustawy spowodowała, iż organy wojskowe stanęły przed koniecznością zwolnienia z zawodowej służby wojskowej kilkunastu tysięcy żołnierzy zawodowych, z czego większość stanowili oficerowie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. M. M. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, dotyczących odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Ponadto wnosi o stwierdzenie nieważności dokonanego mu wypowiedzenia wskazując, iż organ administracji we wskazanych wyżej decyzjach nie odniósł się do poruszanej przez niego kwestii związanej ze zmniejszeniem stanu etatowego WKU w P. które nastąpiło z dniem [...] listopada 2003 r., a zatem organ wojskowy podjął decyzję o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przedwcześnie, co stanowiło naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponadto Minister Obrony Narodowej rozpoznając przedmiotową sprawę naruszył art. 107 § 3 Kpa a także art. 33 Konstytucji RP. Nadto skarżący przedstawił konkretne przykłady decyzji stwierdzających nieważność decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z tych samych przyczyn, które podał we wniosku z dnia 28 kwietnia 2006 r. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie: Na wstępie wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., dotycząca utrzymania w mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego M. M., podjęta została w oparciu o obowiązujące do dnia 30 czerwca 2004 r. przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1970 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996 roku w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997 r., Nr 7 poz. 38 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 pkt 2 cyt. wojskowej ustawy pragmatycznej, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy mogło nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił zawodowa służbę wojskową, podlegała rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak było możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Ratio legis art. 78 ust. 2 pkt 2 było ustanowienie podstawy prawnej dla wypowiedzenia stosunku służbowego w sytuacji podjęcia zmian kadrowych, skutkujących zmniejszeniem ilości etatów. Takie zmiany nie muszą wynikać z rozformowania jednostki, ale z innych wyjątkowych okoliczności, do których zaliczyć niewątpliwie należy proces zasadniczych przekształceń Sił Zbrojnych RP. Zastosowana przez ustawodawcę w omawianym przepisie forma czasu przeszłego dokonanego: zmniejszył się jej stan etatowy, wskazuje na konieczność zachowania związku pomiędzy wypowiedzeniem stosunku służbowego, a zmniejszeniem stanu etatowego, na takiej samej zasadzie, jak wymaga takiego związku pomiędzy rozformowaniem a wypowiedzeniem (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2006r. sygn. akt II SA/Wa 227/06). W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych w wojskowych komendach uzupełnień, Wojskowa Komenda Uzupełnień – P., uległa przeformowaniu, w wyniku czego nastąpiło zmniejszenie jej stanu etatowego. Rozkaz Szefa SG WP miał charakter konstytutywny. Na jego mocy dokonano przeformowania jednostki wojskowej, wskutek czego nastąpiło zmniejszenie jej stanu etatowego. Rozkaz ten był aktem, mocą którego dokonano przeformowania. Ustawa z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2001-2006 w art. 3 nałożyła obowiązek zredukowania do końca 2003 r. liczebności Sił Zbrojnych do poziomu stu pięćdziesięciu tysięcy stanowisk etatowych żołnierzy, co spowodowało konieczność zwolnienia z zawodowej służby wojskowej kilkunastu tysięcy żołnierzy zawodowych. Obowiązująca wówczas ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przewidywała dziewięciomiesięczny okres wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. M. M. wypowiedzenie doręczono w dniu 9 stycznia 2003 roku (z tym też dniem decyzja weszła do obrotu prawnego), zatem zgodnie z art. 79 ust. 5 cyt. wojskowej ustawy pragmatycznej, termin wypowiedzenia rozpoczął bieg od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano wypowiedzenia tj. w przedmiotowej sprawie – od 1 lutego 2003 roku, a jego upływ nastąpił w dacie faktycznego zakończenia procesu zmniejszania liczby stanowisk etatowych w WKU, tj. z dniem [...] października 2003 r. Wcześniej, przed wypowiedzeniem, organy wojskowe dokonały analizy możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe w Siłach Zbrojnych, odpowiadające kwalifikacjom oficera, zgodnie z jego stopniem wojskowym i wykształceniem. Jednakże działania w tym kierunku nie przyniosły pozytywnego rezultatu. Wskazując na powyższe, stwierdzić należy, iż decyzja z dnia [...] grudnia 2002 r. była podjęta prawidłowo, zaś zarzut M. M., iż decyzję o wypowiedzeniu podjęto przedwcześnie, należy uznać za chybiony. Przedmiotem niniejszej sprawy jest postawiony przez skarżącego we wniosku z 28 kwietnia 2006 r. zarzut nieważności decyzji wypowiadającej mu stosunek zawodowej służby wojskowej. Wskazać zatem należy, iż nie każde naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, a jedynie rażące naruszenie prawa daje taką podstawę do zastosowania sankcji nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W sytuacji gdy zostały przez organ prawidłowo wykazane przesłanki do dokonania oficerowi wypowiedzenia stosunku służbowego, wynikające z art. 78 ust. 2 pkt 2 cyt. wojskowej ustawy pragmatycznej, nie może być mowy o naruszeniu prawa ani tym bardziej o jego rażącym naruszeniu. Z tych też przyczyn nie można także podzielić stanowiska skarżącego, dotyczącego naruszenia przepisów Konstytucji RP. Nawiązując do przedstawionych przez M. M. przykładów decyzji stwierdzających nieważność decyzji wypowiadających stosunek służby wojskowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w tej sprawie, który podlegał ocenie, dlatego Sąd nie badał prawidłowości wskazanych przez skarżącego przykładowych decyzji, gdyż nie mają one bezpośredniego związku z niniejsza sprawą, a nadto nie zostały poddane kontroli sądu administracyjnego. Reasumując, Minister Obrony Narodowej prawidłowo rozpatrzył sprawę i zastosował wskazane w zaskarżonej decyzji przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji, a także w pełni podziela zawartą w niej argumentację, natomiast wszystkie zarzuty podniesione w skardze są chybione. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 132 i art. 151 przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło