II FZ 746/06

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II Izby Finansowej zażalenia "S." Sp. z o.o. w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2006 r., I SA/Gl 854/06 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi "S." Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 8 marca 2006 r., (...) w przedmiocie interpretacji prawa podatkowego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie oraz oddalić wniosek "S." Sp. z o.o. w G. o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 września 2006 r. /I SA/Gl 854/06/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi "S." Sp. z o.o. w Gliwicach, zwanej dalej w skrócie: "Spółką", na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 8 marca tego samego roku w przedmiocie interpretacji prawa podatkowego. Sąd wskazał, że w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych pojawiły się rozbieżności dotyczące zakresu sądowej kontroli orzeczeń wydawanych na podstawie art. 14a i art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./. Skłoniły one jeden ze składów orzekających Naczelnego Sądu Administracyjnego do wystąpienia o rozstrzygnięcie przez skład siedmiu sędziów tego Sądu, czy kontrola sądowa rozstrzygnięć interpretacyjnych obejmuje również merytoryczną poprawność dokonanych w nich interpretacji. Okoliczność ta, w ocenie Sądu pierwszej instancji, uzasadniała zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, stanowiącego - w zakresie istotnym dla sprawy - że sąd może z urzędu zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Stanowisko składu powiększonego Naczelnego Sądu Administracyjnego będzie bowiem istotne dla rozpoznawanej przez niego sprawy, gdyż rozpoznanie skargi Spółki może wymagać również merytorycznej oceny rozstrzygnięć organów podatkowych. W zażaleniu Spółka zarzuciła naruszenie art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez przyjęcie, że przedłożenie składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozpoznania wyżej wspomnianego zagadnienia prawnego stanowi podstawę do zawieszenia postępowania. Uchybienie to miało - jej zdaniem - istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając postawiony zarzut, autor zażalenia powołał się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane w podobnych stanach faktycznych /postanowienia z dnia 12 czerwca 2006 r., I FZ 164/06 oraz z dnia 28 marca 2006 r., I FZ 99/06/, wywodząc zgodnie z ich treścią, że wskazany wyżej przepis dotyczy sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie danego zagadnienia będzie miało bezpośredni wpływ na wynik innego postępowania. Zawieszenie postępowania sądowego - według wspomnianego autora - musi być ponadto poprzedzone rozważeniem celowości, sprawiedliwości i ekonomii procesowej takiego działania oraz możliwości wznowienia postępowania w przyszłości. Sąd zaś powinien mieć również na uwadze prawo strony do rozpoznania jej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W konsekwencji, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Trafnie Spółka zarzuca, że Sąd pierwszej instancji naruszył art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zasadność tego zarzutu wynika zarówno z jej argumentacji, jak i powodów przez nią pominiętych. Jeśli chodzi o te ostatnie, wskazać przede wszystkim należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził zaistnienia przesłanki określonej w wyżej wymienionym przepisie, stanowiącym podstawę prawną jego orzeczenia. Sąd ten wskazał bowiem jedynie, że stanowisko składu siedmiu sędziów NSA jest istotne dla sprawy, a nie że zależy od niego jej rozstrzygnięcie. Już tylko z tego względu zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Niezależnie jednak od tej przyczyny, słusznie autor zażalenia podnosi, iż przedłożenie składowi siedmiu sędziów do rozpoznania zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości nie stanowi dla wojewódzkiego sądu administracyjnego podstawy do zawieszenia, w oparciu o art. 125 par. 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postępowania sądowego w innej sprawie. Wynika to z językowego znaczenia kluczowego w tym przepisie słowa "zależy", według którego, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ /Słownik Języka Polskiego, praca zbiorowa pod red. M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2000, Tom P-Ż, str. 1231/. Wpływu, o którym tam mowa, nie ma uchwała składu powiększonego, podjęta wskutek pytania prawnego, ponieważ posiada ona moc bezpośrednio wiążącą jedynie w nawiązaniu do konkretnej sprawy, w której ją wydano /art. 187 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Natomiast w odniesieniu do innych spraw wiąże tylko pośrednio, gdyż jakikolwiek skład orzekający sądu administracyjnego, który nie podziela poglądu w niej wyrażonego, przedstawić musi odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia. Dopiero ponowna uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego będzie dla tego sądu /i tylko dla niego/ bezpośrednio wiążąca /art. 187 par. 2 w zw. z art. 269 par. 1 zdanie drugie Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.