V SA/Wa 1609/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-13
Skład orzekający: Ewa Jóźków, Irena Kudiura, Joanna Gierak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca służbę w strukturach Informacji Wojskowej w latach 1944-1956 może zostać pozbawiona uprawnień kombatanckich, nawet jeśli brała udział w ruchu oporu w czasie II wojny światowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo pełnienie służby lub funkcji w strukturach Informacji Wojskowej w latach 1944-1956 jest wystarczającą przesłanką do pozbawienia uprawnień kombatanckich, zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach. Udział w ruchu oporu w czasie II wojny światowej nie stanowi podstawy do zachowania tych uprawnień, jeśli nie zostaną przedstawione dowody na skierowanie do służby przez organizacje niepodległościowe lub zwerbowanie przez nie w celu udzielenia pomocy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu go uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że skarżący był zatrudniony w strukturach Informacji Wojskowej, co stanowiło podstawę do pozbawienia go uprawnień, mimo jego wcześniejszego udziału w ruchu oporu. Skarżący kwestionował tę decyzję, podkreślając swój udział w ruchu oporu i brak działań niezgodnych z prawem podczas służby w wojsku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków (spr.), Sędzia WSA - Irena Kudiura, Asesor WSA - Joanna Gierak, Protokolant - Anna Lew-Starowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] o pozbawieniu M. B. uprawnień kombatanckich uzyskanych na mocy orzeczenia [...] z [...] maja 1983 r. z tytułu "Działalności w Ruchu Oporu od stycznia 1944 r. do stycznia 1945 r.".
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ powołał się na art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz na art. 21 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371), dalej: ustawa o kombatantach.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ podniósł, iż w trakcie przeprowadzonego z urzędu postępowania weryfikacyjnego ustalono, że zainteresowany był zatrudniony w strukturach Informacji Wojskowej, co stało się podstawą wydania decyzji w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a oraz art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach. Na potwierdzenie powyższego powołano się na zaświadczenie Archiwum Wojsk Lądowych, jak również twierdzenia samego zainteresowanego zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ocenie Kierownika – w zakresie decyzji podejmowanej w oparciu o przepis art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach – ustawodawca nie pozostawił organowi żadnej sfery uznania, tj. znaczący jest tu tylko element ze sfery faktu – zatrudnienie w strukturach Informacji Wojskowej. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Trybunału Konstytucyjnego organ zauważył jednocześnie, iż bez znaczenia jest jaką funkcję pełnił skarżący w organach Informacji Wojskowej.
Kierownik wskazał wreszcie, iż strona nie przedstawiła dowodów by do służby została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy, a tylko takie okoliczności stosownie do treści art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o kombatantach są podstawą do odstąpienia od pozbawienia uprawnień kombatanckich.
W końcowej części uzasadnienia zauważono, iż bez znaczenia dla sprawy pozostaje bezsporny udział zainteresowanego w czasie II wojny światowej w ruchu oporu jakim była Armia Ludowa, zaś fakt ten nie może stanowić podstawy do zachowania uprawnień kombatanckich.
M. B. zaskarżył decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie i przywrócenie uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu skargi powołał się na swoją działalność w Ruchu Oporu za którą w 1996 roku otrzymał "Odznakę Weterana Walki o Niepodległość". Skarżący przywołał szereg okoliczności potwierdzających jego działalność w latach 1943 - 1947 podkreślając, iż dalsza jego praca nie jest przedmiotem skargi choć jest podstawą do pozbawienia go uprawnień kombatanckich nabytych za okres działalności w Ruchu Oporu w latach 1944-1945. Zdaniem skarżącego okres służby w WP w latach 1945-1949 itd. nie był tzw. okresem kombatanckim za utrwalanie władzy ludowej i z tego tytułu nie nadano mu żadnego odznaczenia państwowego. Jednocześnie wskazał, iż w trakcie służby w latach 1947 – 1955 przełożeni mieli poważne zastrzeżenia do jego pracy, a nawet z tego tytułu był represjonowany dyscyplinarnie bowiem nie wykonywał zaleceń przełożonych zmuszających go do działań niezgodnych z prawem. Nigdy nie uchybił godności obywatela polskiego ani nie dopuścił się żadnych represji w stosunku do jakiejkolwiek osoby.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Badając w powyższym świetle zaskarżoną decyzję, tj. oceniając orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami procesowymi a także z normami prawa materialnego, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które dawałyby podstawę do jej uchylenia zgodnie z żądaniem skargi.
Na wstępie podniesienia wymaga, iż bezspornym jest w niniejszej sprawie okoliczność udziału M. B. w działaniach podejmowanych w ramach Ruchu Oporu w czasie II wojny światowej. Kwestia ta nie została ani poważona ani nawet zakwestionowana przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wręcz przeciwnie, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ – jakkolwiek na marginesie – wskazał, iż fakt ten pozostaje bezsporny, jednakże nie ma on wpływu na treść decyzji, bowiem nie może stanowić podstawy do zachowania uprawnień kombatanckich.
Podkreślenia wymaga również, iż nie jest sporną okoliczność zatrudnienia skarżącego w strukturach Informacji Wojskowej w latach 1946 – 1955. Jak wynika bowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – pismo Archiwum Wojsk Lądowych Nr [...] z [...] .04.2006 r. wraz z załącznikami (k. 16 – 25 akt administracyjnych) – M. B. pełnił w okresie od 1.09.1946 do 31.08.1955 r. służbę w Organach Informacji MON (przebieg służby, k. 23 akt administracyjnych). Faktom tym nie zaprzecza sam skarżący, wskazując zarówno w skardze jak i w odwołaniu z [...] .06.2006 r. (k. 30 akt administracyjnych), iż został skierowany do służby w Informacji Wojskowej.
W myśl art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy o kombatantach uprawnienia, o których mowa w ust. 1 tej ustawy nie przysługują osobie, która w latach 1944 - 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Informacji Wojskowej. Jednocześnie zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a tej ustawy, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 ust. 2 pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3. Treść omawianych regulacji nie pozostawia wątpliwości, iż przesłanką pozbawienia uprawnień kombatanckich jest sama tylko okoliczność pełnienia służby lub funkcji i zatrudnienia w strukturach Informacji Wojskowej. Jednocześnie powołany przepis art. 25 nie daje organowi uprawnienia o charakterze uznaniowym, lecz nakłada na niego obowiązek pozbawienia uprawnień kombatanckich osobę, co do której takie ustawowe przesłanki zaistniały.
Wobec powyższego – w ocenie Sądu – Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasadnie przyjął, iż wobec skarżącego wystąpiły okoliczności przewidziane w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach. Na marginesie należy jedynie zauważyć, iż w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji z [...]sierpnia 2006 r. zamiast powołanego wyżej ust. 2 art. 21 wskazano ust. 1, który nie zawiera liter, tym niemniej omyłka ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przyjętego w sprawie, zważywszy na to, iż w uzasadnieniu decyzji przepis będący jej podstawą powołano już prawidłowo.
Tym samym organ administracyjny, zobligowany przepisem art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o kombatantach, prawidłowo wydał decyzję o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich.
W tym miejscu podniesienia wymaga również, iż wobec skarżącego prawidłowo nie zastosowano wyjątku o którym mowa w art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach, zgodnie z którym nie stosuje się przepisu ust. 2 pkt 4 lit. a) i b) wobec osób które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy. Istotne w przedmiotowej sprawie jest bowiem to (co zostało prawidłowo zaakcentowane przez organ administracyjny), iż skarżący nie przedłożył – w toku postępowania administracyjnego – wymaganych powyższym przepisem dowodów.
Konkludując uznać należy, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego zaś postępowanie prowadzące do jej wydania nie zawiera uchybień proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło