I SA/Op 282/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie: WSA Anna Wójcik WSA Tomasz Zborzyński Protokolant sekr. sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w likwidacji w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. określa, że postanowienie nie może być wykonane, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu na rzecz skarżącego kwotę 355 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt pięć 00/100) tytułem zwrotu poniesionych kosztów. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] o Nr [...] uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu z dnia [...] Nr [...], którym odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A Spółki z o.o. w likwidacji i umorzono postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Pismem z 20 kwietnia 2006 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu Pan Z. F. powołując się na umocowanie wynikające z udzielonego mu przez likwidatora Spółki z o.o. A pełnomocnictwa, zwrócił się o przesłanie korespondencji oraz tytułów wykonawczych dotyczących zajęcia egzekucyjnego dokonanego na rachunku bankowym Spółki. Pismem z dnia 16 maja 2006 r. Pan Z. F. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Brzegu /organu egzekucyjnego/ z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A Spółki z o.o. w likwidacji. Postanowieniem z dnia [...] skierowanym do pełnomocnika, organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując w uzasadnieniu postanowienia na brak podstaw prawnych do umorzenia. Na postanowienie wskazane wyżej, wniesione zostało przez doradcę podatkowego Z. F. działającego na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, zażalenie. W treści zażalenia pełnomocnik Spółki podnosił, że odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego była nieuzasadniona. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...] uchylono postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i umorzono postępowanie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że Pan Z. F. nie został umocowany do reprezentowania Spółki z o.o. w likwidacji A. Likwidator Spółki udzielił Panu F. pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki jedynie w podatkowym postępowaniu ogólnym, kontrolnym, kontrolno-skarbowym, czynnościach sprawdzających, odwoławczym oraz w postępowaniu w zakresie sadowej kontroli decyzji administracyjnej. Zdaniem organu odwoławczego przedłożone pełnomocnictwo nie obejmowało swoim zakresem umocowania do występowania w imieniu Spółki w postępowaniu przed organem egzekucyjnym, to zaś musiało skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji i umorzeniem postępowania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka reprezentowana przez pełnomocnika Z. F. wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucono, że postanowienie wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa a to poprzez błędna wykładnię art. 59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego a także poprzez naruszenie art. 136, 137 i 155 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 95, 103 i 104 Kodeksu cywilnego poprzez nie wezwanie strony lub jej pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych poprzez doprecyzowanie zakresu i przedmiotu pełnomocnictwa oraz wezwania strony do potwierdzenia czynności dokonanych przez pełnomocnika. W załączeniu do skargi przedłożono potwierdzenie czynności pełnomocnika dokonane przez likwidatora Spółki z o.o. A w likwidacji oraz pełnomocnictwo udzielone Panu F. w dniu 31 lipca 2006 r. obejmujące również sprawy przed organami egzekucyjnymi w zakresie zobowiązań podatkowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zdaniem organu zakres pełnomocnictwa nie budził wątpliwości, zatem nie było potrzeby wzywania do uzupełnienia jego braków formalnych. Bez znaczenia jest potwierdzenie czynności dokonanych przed organami skarbowymi z powołaniem się na Kodeks cywilny, bowiem postępowanie w zakresie egzekucji administracyjnej oparte jest na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przesłanką uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowienia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego i umorzenie postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego było założenie, iż czynności podejmowane przez Doradcę podatkowego Pana F. występującego w imieniu Spółki z o.o. A w B. były dotknięte wadą, ponieważ podjęte zostały przez osobę nie umocowaną do działania. Istotnie analiza pełnomocnictwa z dnia 20 kwietnia 2006 r., przedłożonego przez Doradcę podatkowego Pana Z. F. może budzić wątpliwości, bowiem wskazywała na umocowanie do działania w imieniu Spółki w podatkowym postępowaniu ogólnym, kontrolnym, kontrolno-skarbowym, czynnościach sprawdzających, odwoławczym oraz w postępowaniu w zakresie sadowej kontroli decyzji administracyjnej. Pełnomocnictwo nie obejmowało wprost swoim zakresem umocowania do występowania w imieniu Spółki w postępowaniu przed organem egzekucyjnym. Natomiast, treść wniesionego zażalenia a także materiały zebrane w sprawie, ewidentnie dowodzą działania pełnomocnika w imieniu Spółki i na jej rzecz na podstawie wspomnianego wyżej pełnomocnictwa z 20.042006 r., w tym również w postępowaniu przed organem egzekucyjnym. Wątpliwości co do zakresu umocowania nie miał organ egzekucyjny-Naczelnik Urzędu Skarbowego w Brzegu. W toku postępowania egzekucyjnego udostępnił pełnomocnikowi na jego wniosek z dnia 20 kwietnia 2006 r. miedzy innymi również tytuły wykonawcze dotyczące zajęcia egzekucyjnego dokonanego na rachunku Spółki. Działanie organu odwoławczego, do którego wpłynęło zażalenie pełnomocnika na postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji stwierdzenia braku, jego zdaniem, należytego umocowania do występowania w imieniu Spółki, winno sprowadzić się do wezwania samej strony lub jej pełnomocnika w celu wyjaśnienia wątpliwości i ewentualnego uzupełnienia braku w zakreślonym terminie i pod rygorem pozostawienia środka odwoławczego bez rozpoznania. Organ odwoławczy jest niekonsekwentny w swoich działaniach, bowiem z jednej strony dostrzegając brak należytego umocowania przez organem egzekucyjnym niweczy jego działania poprzez uchylenie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego z drugiej zaś również przy niezmienionym stanie faktycznym i braku tego umocowania podejmuje działanie w postaci umorzenia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dopiero brak reakcji strony lub pełnomocnika i nie wyjaśnienie zakresu umocowania winno taki skutek rodzić. Twierdzenie organu, że nie istniała potrzeba przeprowadzania żadnych czynności dodatkowych w zakresie umocowania pełnomocnika do działania w imieniu Spółki, bowiem w sposób oczywisty z treści pełnomocnictwa wynikał brak takiego umocowania do występowania w sprawach dotyczących egzekucji administracyjnej, stanowi istotne naruszenie zasady zaufania do organów państwa. Przyjmując, że występował wskazany brak w zakresie umocowania Z. F. do występowania w postępowaniu egzekucyjnym w imieniu i na rzecz Spółki z o.o. A w B., to brak pełnomocnictwa jest brakiem formalnym, podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 kpa. Przepis art. 64 § 2 kpa dotyczy wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, które ma zastosowanie w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Do takich braków należy niewątpliwie brak pełnomocnictwa. Zaniechanie wezwania wnoszącego zażalenie do uzupełnienia tego braku pod rygorem z art. 64 § 2 kpa i stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia czy odwołania, bądź umorzenie - jak w tej sprawie – postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego - bez umożliwienia stronie usunięcia tego braku, narusza wskazane wyżej przepisy kpa i stanowi przejaw nadmiernego formalizmu ze strony organów państwa. Uznając zaskarżone postanowienie za nie odpowiadające przepisom prawa, Sąd otworzył organowi odwoławczemu drogę do wyjaśnienia wszystkich poruszonych wyżej kwestii i załatwienia sprawy zgodnie z przyjętymi zasadami prawa. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/.