I OSK 719/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie Małgorzata Borowiec NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 211/05 w sprawie ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., uwzględniając skargę L. P. – wyrokiem z dnia 15 marca 2006 r. II SA/Gd 211/05 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] [...], którą – stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), na wniosek z dnia 26 listopada 2004 r. – przyznano skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny od dnia 1 listopada 2004 r. Skarżący (urodzony w 1939 r., niepełnosprawny od 1995 r.) domagał się zasiłku od dnia wejścia w życie ustawy (tj. od 1 maja 2004 r.), bez konieczności złożenia wniosku, gdyż zasiłek pielęgnacyjny został mu przyznany na stałe decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia 12 kwietnia 1999 r. Nr [...] – kolejnymi zaś decyzjami zmieniano tylko wysokość zasiłku – i sąd uznał, że decyzja ta nie utraciła mocy, doszło więc do wydania decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną. Sąd wyjaśnił, że ustawa o świadczeniach rodzinnych – uchylająca ustawę z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – ani nie zniosła zasiłku pielęgnacyjnego, ani nie wprowadziła nowych warunków nabycia prawa do zasiłku przez osoby w wieku powyżej 16 lat, zmianie uległa zatem tylko podstawa prawna świadczenia, przy czym z art. 48 ust. 2 i art. 50 ust. 1 wynika ogólna zasada kontynuacji świadczeń poprzednio przyznanych i do przeciwnego wniosku nie prowadzi treść art. 57, z którego nie wynika, aby poprzednio wydane w przedmiocie zasiłków pielęgnacyjnych decyzje wygasły z mocy prawa. Wnosząc skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] jako jej podstawę przytoczyło "naruszenie prawa materialnego, tj. art. 57 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych... poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie stanowi o utracie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego powstałych przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych, podczas gdy w istocie przepis ten wywołuje skutki prawne w postaci utraty uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego osób innych, niż te których niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym tę osobę do zasiłku rodzinnego przysługującego na dziecko". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że – pomijając wykładnię językową i logiczną – sąd nadał art. 57 znaczenie nieznajdujące potwierdzenia w treści przepisu i swego stanowiska należycie nie uzasadnił, nie wykazał więc, czy zachodziła określona w art. 156 § 3 k.p.a. przyczyna nieważności, w konsekwencji zaś naruszył również art. 141 § 4 oraz 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę. Jak bowiem stanowi art. 57 ustawy o świadczeniach rodzinnych – z którego treści, w przekonaniu sądu pierwszej instancji nie wynika, aby wydana przed jej wejściem w życie przyznające zasiłek pielęgnacyjny decyzje utraciły moc – "osoba uprawniona do dnia wejścia w życie ustawy do zasiłku pielęgnacyjnego zachowuje do niego prawo, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym tę osobę do zasiłku rodzinnego na dziecko". Stosownie zaś do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych – obowiązującej do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych – zasiłek rodzinny na dziecko przysługiwał do ukończenia 16 roku życia lub do czasu ukończenia nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20 lat. Natomiast, jeżeli prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zachowują tylko osoby, których niepełnosprawność powstała w określonym wieku, nie zachowują prawa osoby, które nie spełniają tego warunku. Nie ma zatem znaczenia okoliczność, że wydane przed wejściem w życie ustawy przyznające zasiłek pielęgnacyjny decyzje pozostają w obrocie prawnym, gdyż ex lege przestają wywoływać skutki prawne, (podlegają więc – co do zasady – stwierdzeniu wygaśnięcia na podstawie art. 162 § 1 k.p.a.) i o przyznanie zasiłku należy wystąpić ponownie. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na mocy art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.