VII SA/Wa 1390/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A.T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o nakazanie usunięcia stanu niezgodnego z prawem skargę oddala. Sygnatura akt VII SA/Wa 1390/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. znak : Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wniosku A. P. o nakazanie inwestorowi budynku przy ul. C. w W. usunięcia stanu niezgodnego z prawem poprzez wydanie postanowienia nakazującego inwestorowi wykupienie praw osób trzecich do przyznania użytkowania wieczystego terenu pod wybudowanym budynkiem oraz nakazania rozbiórki obiektu, umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w uzasadnieniu wskazał, że budynek mieszkalny wielorodzinny na nieruchomości położonej przy ul. C. w W. został w dniu 31 maja 1996r. przyjęty do użytkowania potwierdzeniem przyjęcia zgłoszenia oddania do użytku obiektu budowlanego przez Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Dzielnicy [...], co jednoznacznie potwierdza, że obiekt wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wobec powyższego, stwierdzono że nie ma podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. P. i M. P. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy. Decyzją z dnia [...] maja 2006r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a w związku z art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (tekst jednolity : Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzją. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku, podobnie jak skuteczne zgłoszenie oddania budynku do użytku, przesądzają o niemożności prowadzenia wobec takich budynków postępowań w trybie przepisów rozdziału V ustawy Prawo budowlane – "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych". Przepisy zawarte w tym rozdziale ustawy mogą być bowiem stosowane jedynie na etapie budowy, to jest od momentu rozpoczęcia inwestycji do momentu jej zakończenia, czyli do chwili uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie budynku bądź, jak ma miejsce w tej sprawie, dokonania skutecznego zgłoszenia faktu zakończenia budowy. Organ wyjaśnił skarżącemu, że wyeliminowanie z obrotu prawnego obydwu decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu nie spowodowało, że w momencie rozpoczęcia i zakończenia robót budowlanych decyzje te były nieostateczne i nigdy nie weszły do obrotu prawnego. Przeciwnie organ wskazał, że sama konstrukcja trybu nadzwyczajnego jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej przewiduje możliwość stwierdzenia nieważności tylko i wyłącznie rozstrzygnięć ostatecznych, a co za tym idzie, funkcjonujących w obrocie prawnym. Oznacza to, że przedmiotowy budynek został legalnie wybudowany i skutecznie zgłoszony do użytkowania. Postępowanie w sprawie nakazania rozbiórki legalnie wybudowanego obiektu budowlanego jest zatem bezprzedmiotowe. Ponadto organ wskazał, że postępowanie w sprawie nakazania inwestorowi wykupienia praw osób trzecich do wieczystego użytkowania terenu z uwagi na roszczenie o charakterze cywilnoprawnym, nie leży w kompetencjach organów nadzoru budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. P. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2005r. Obydwu decyzjom skarżący zarzucił naruszenie art. 7,8,10,15,77,80,105, 138 § 1 pkt 1 Kpa, art.48, 51 i 59 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje : Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ww. ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], którą organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego. Rozważając zasadność rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracji należy zwrócić uwagę na przesłankę umorzenia postępowania administracyjnego określoną w art. 105 K.p.a. Przesłanką tą jest bezprzedmiotowość postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a. to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego, na drodze merytorycznej decyzji administracyjnej, o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracji skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sytuacji staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy więc do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Należy przy tym brać pod uwagę wszystkie okoliczności podnoszone przez stronę jak i z urzędu. Chodzi tu zatem o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz być jedynie formalnym jego zakończeniem. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego wskazały, że fakt przyjęcia budynku do użytkowania jednoznacznie potwierdza, że obiekt wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie wskazał, że skuteczne zgłoszenie oddania budynku do użytkowania powoduje, że niemożliwe jest prowadzenia wobec takiego obiektu postępowań w trybie przepisów rozdziału V ustawy Prawo budowlane – "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych". Przepisy zawarte w tym rozdziale ustawy mogą być jedynie stosowane na etapie budowy, tj od momentu rozpoczęcia inwestycji do momentu jej zakończenia. Jak słusznie wskazał organ bezprzedmiotowe było zatem prowadzenie postępowania w celu nakazania inwestorowi nakazu rozbiórki budynku, zgodnie z żądaniem skarżącego zawartym we wniosku, w sytuacji gdy obiekt ten został już wybudowany i jest legalnie użytkowany. Wskazać należy, że skarżący w swych wnioskach domaga się zarówno wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu jak i nakazania usunięcia stanu niezgodności z prawem poprzez wykupienie przez inwestora praw osób trzecich do wieczystego użytkowania terenu, na którym pobudowany jest budynek. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo podkreślił, że postępowanie w sprawie nakazania inwestorowi wykupienia praw osób trzecich do użytkowania wieczystego terenu z uwagi na cywilnoprawny charakter roszczenia nie leży w kompetencjach organów nadzoru budowlanego. Słusznie organ stwierdził, że żądanie objęte wnioskiem czyniłoby przedmiotem postępowania organu I instancji dokonywanie ustaleń w materii leżącej poza kompetencją organu i z tego względu jest dla organów nadzoru budowlanego bezprzedmiotowe. Skarżący żądał bowiem od organu skonkretyzowania uprawnień nie wynikających z prawa administracyjnego materialnego tj. Prawa budowlanego tylko ze stosunku cywilnoprawnego. Postępowanie w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowe. Organy nadzoru budowlanego właściwie ustaliły, że tego typu kwestie przekraczają zakres spraw przez nie rozpatrywanych. Wskazać należy, że do rozpoznawania spraw cywilnych właściwe są sądy powszechne i tylko w postępowaniu cywilnym strona może dochodzić swych roszczeń. Podkreślić należy, że skarżący nie wykazał uprawnień do występowania do organów nadzoru budowlanego z tego rodzaju żądaniem. Swoje prawo skarżący oparł na przysługującym mu roszczeniu o zwrot nieruchomości położonej przy ul. C. w W. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie był stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego dnia 10 marca 2004r. (repertorium A numer [...]) wynika, że skarżący otrzymał w drodze umowy darowizny udział wynoszący 1/8 część w prawach i roszczeniach o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Tego rodzaju umowa nie dawała skarżącemu uprawnień do dochodzenia tak sformułowanych żądań w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie Prawa budowlanego. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 K.p.a. może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która stanowi podstawę do sformułowania interesu prawnego. Podnoszone przez skarżącego we wnioskach okoliczności mogą stanowić o posiadaniu przez niego interesu faktycznego ale nie prawnego. W postępowaniu administracyjnym interes strony musi być bowiem konkretny i aktualny, gdyż w przeciwnym razie nie można mówić o jego istnieniu. Podstawą do zaspokojenia tego interesu musi być bowiem przepis prawa materialnego. Skarżący nie wskazał przepisu prawa z którego wynikałby jego interes prawny a tym samym posiadanie przymiotu strony. W świetle powyższego zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. Zasadne ustalenia organów powodują zatem, że rozpoznana skarga nie podważyła ani legalności ani słuszności wydanych orzeczeń. Z tych względów Sąd oceniając prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia w sprawie uznał wydaną decyzję za prawidłowo podjętą i tym samym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.