II SA/Kr 2162/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Niecikowski Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr) WSA Grażyna Firek Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. C., L.C., G. C.i K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lipca 2003r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą j ą decyzję organu I instancji, II orzeka , że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości, III zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących M. C., L. C. , G. C. i K. C. kwotę [...] zł ([...] złotych [...] grosze ) tytułem zwrotu kosztów postępowania . Prezydent Miasta decyzją z dnia [...].2003 r. znak: [...] ustalił M. i L. C. oraz G. i K. C. - współwłaścicielom nieruchomości położonej w [...]. przy ul [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] opłatę adiacencką w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ l instancji wyjaśnił, że w 2000 r. wykonana stała kanalizacja sanitarna w ulicach [...] , [...] , [...] i [...]. Inwestycja została przekazana do użytku z dniem odbioru tj. [...].2000 r. Rzeczoznawca majątkowy w sporządzonym operacie szacunkowym ustalił, że w związku ze zrealizowaniem tej inwestycji wartość przedmiotowej nieruchomości wzrosła o kwotę [...] zł. Rzeczoznawca majątkowy przyjął, iż wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o pow. 5.281 m2 nastąpił w stosunku do powierzchni działki równej 3.521 m2, stanowiącej grunt budowlany. Uchwałą Rady Miasta. z dnia [...]1999 r. Nr [...] ustalono wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej na 50%. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że strony nie brały udziału w pracach Społecznego Komitetu Budowy kanalizacji sanitarnej przy ul. [...], w związku z czym do zapłaty przypada kwota [...] zł stanowiąca 50% różnicy między wartością nieruchomości przed wybudowaniem urządzenia infrastruktury technicznej, a wartością nieruchomości po jej wybudowaniu. Od w/w decyzji współwłaściciele nieruchomości wnieśli odwołanie, w którym podnieśli, iż ustalenie opłaty adiacenckiej dla działki nr [...] jest bezprzedmiotowe, gdyż działka miała możliwość podłączenia do starego kanału sanitarnego zlokalizowanego w ul. [...] co zostało uwzględnione w przypadku właścicieli działek sąsiednich. W związku z tym strony wnoszą o odstąpienie od ustalenia i pobierania opłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania od przedmiotowej decyzji organu l instancji, decyzją z dnia 28.07.2003 r., znak: SKO. 402/1424/187/03 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. ( Dz. U. z 2000 Nr 98 poz. 1071) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu powyższego organ II instancji wskazał, iż zgodnie zaś z art. 144 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Opłata adiacencka jest zatem wyrazem partycypowania właścicieli nieruchomości w kosztach budowy tych urządzeń i ma charakter obligatoryjny. Wskazany przez organ II instancji art. 145 ust. 1 ustawy stanowi, że opłata adiacencka może być ustalona każdorazowo po urządzeniu lub modernizacji drogi albo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Do powstania obowiązku uiszczenia opłaty adiacenckiej nie wystarczy jednakże wybudowanie urządzeń technicznych i stworzenie warunków do ich podłączenia, z udziałem środków publicznych. Dopiero wzrost wartości nieruchomości na skutek w/w działań powoduje, że gmina może zrealizować swoje uprawnienie do naliczenia i pobrania opłaty adiacenckiej. O tym, czy nastąpił wzrost wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej przesądza opinia rzeczoznawcy majątkowego, który określa wartość nieruchomości przed wybudowaniem urządzenia i po jego wybudowaniu. O ustaleniu opłaty adiacenckiej i wysokości stawki procentowej decyduje rada gminy w drodze uchwały, do której wykonania zobowiązany jest prezydent (wójt, burmistrz) gminy. Zgodnie z art. 146 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami rada gminy ma prawo ustalenia opłaty adiacenckiej w wysokości do 50% wzrostu wartości nieruchomości. Organ II instancji ustalił, w oparciu o wyjaśnienia udzielone przez Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o w., że z nieruchomości położonych w [...] przy ul. [...] możliwość podłączenia do starego kanału sanitarnego, usytuowanego w ulicy [...] miały nieruchomości oznaczone numerami działek [...],[...][...],[...],[...] oraz [...] z uwagi na wyższe w stosunku do kanału położenie terenu. Organ odwoławczy podał, iż z wyjaśnień przedsiębiorstwa wynika jednocześnie, że budynek zlokalizowany na działce nr [...] z uwagi na niekorzystną konfiguracje terenu (działka położona jest poniżej starego kanału sanitarnego) nie miał możliwości grawitacyjnego odprowadzenia ścieków do istniejącego kanału sanitarnego przy ul [...]. W ocenie organu II instancji ze względu na takie usytuowanie działki nastąpiłoby cofanie ścieków ze starego kanału sanitarnego do przedmiotowej działki. Warunki podłączenia w/w nieruchomości do przedmiotowej infrastruktury technicznej zostały zatem stworzone dopiero poprzez wybudowanie w 2000 r. nowego kanału sanitarnego. Zdaniem organu odwoławczego ze zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego wynika, iż spełnione zostały określone w przepisach art. 144-146 ustawy o gospodarki nieruchomościami przesłanki uzasadniające ustalenie opłaty adiacenckiej, wybudowana została bowiem sieć kanalizacyjna. Wykazany został również, opinią sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego, wzrost wartości nieruchomości spowodowany w/w pracami. W ocenie organu odwoławczego z powyższego wynika, iż ustalenie przez Prezydenta Miasta. opłaty adiacenckiej jest w niniejszej sprawie uzasadnione. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy skargi M. C., L. C. G. C. i K. C. z daty [...] 2003 r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.07.2003 r., znak: SKO. [...] Skarżący podnieśli w uzasadnieniu niniejszej skargi zarzut naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w szczególności art. 143 ust. 1 i 2. Ponadto skarżący wskazali, iż dawno mieli możliwość podłączenia do starego kanału sanitarnego biegnącego wzdłuż w/w działki. Przy czym bez znaczenia według skarżących jest sposób podłączenia do tego kanału. W ocenie skarżących wybudowanie nowej kanalizacji spowodowało obniżenie wartości przedmiotowej działki. Ponadto skarżący podnieśli, iż w podobnej sprawie, dotyczącej sąsiedniej działki nr [...] usytuowanej przy ul. [...] w [...] . odstąpiono od nałożenia opłaty adiacenckiej, przyjmując, że nałożenie jej jest bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy działka ta miała możliwość przyłączenia się do starej kanalizacji. Skarżący uważają, iż nałożenie na nich w/w opłaty jest bezzasadne i wnoszą o uchylenie poprzednich decyzji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko oraz argumentacje przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, Kolegium wyjaśnia, iż o tym czy nieruchomość jest nieruchomością rolną czy budowlaną przesądzają ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie sposób użytkowania nieruchomości. Jak wynika z ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] działka nr [...] położona jest na terenie oznaczonym w tym planie symbolem B58 - MN -teren zabudowy jednorodzinnej, a zatem nie podlega wyłączeniu spod naliczenia opłaty adiacenckiej. Ustosunkowując się do zarzutu, iż skarżący mieli możliwość podłączenia do starego kanału przebiegającego w ulicy [...], organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 145 ust. 1 o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż właściwy organ może ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po urządzeniu lub modernizacji drogi albo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Zdaniem organu II instancji bezspornym w przedmiotowej sprawie jest fakt istnienia w ulicy [...] starego kanału kanalizacyjnego, do którego istniała możliwość wyłącznie grawitacyjnego prowadzania ścieków. Usytuowanie działki nr [...] poniżej przedmiotowego kanału powodowało, iż nie było możliwe grawitacyjne odprowadzenie ścieków do tego kanału. Warunkiem podłączenia nieruchomości do starej kanalizacji sanitarnej byłoby budowanie przy każdej z działek położonych poniżej tego kanału przepompowni umożliwiających podłączenie nieruchomości do tego urządzenia infrastruktury technicznej. Na trasie starego kanału sanitarnego nie istniały przepompownie do których można podłączyć położone poniżej kanału działki. Każdy inny rodzaj podłączenia nieruchomości do starego kanału sanitarnego powodowałby cofanie się nieczystości z kanału do przedmiotowych nieruchomości. W związku z tym dopiero wybudowanie nowego kanału sanitarnego spowodowało, iż stworzone zostały warunki do podłączenia do kanalizacji nieruchomości, które z racji usytuowania nie miały wcześniej tej możliwości, w tym również działka nr [...] Odpowiadając na zarzut, iż odstąpiono od naliczenia opłaty w stosunku do działki nr [...]- Kolegium wyjaśniło, iż działka ta została podłączona w 1999 r. do wybudowanego w 1997 r. odcinka kanału sanitarnego biegnącego do działki nr [...]. Pozwalała na to konfiguracja terenu. Z tego powodu brak było podstaw do naliczania opłaty adiacenckiej z tytułu wybudowania w 2000 r. nowego kanału sanitarnego. W stosunku do tej działki warunki podłączenia stworzone były bowiem już w odniesieniu do starego kanału. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny Zgodnie z treścią art. 3 w/w ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie . Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Sąd uważa ustalenia poczynione przez organy administracyjne w niniejszej sprawie za niewyczerpujące i niewystarczające do wydania rozstrzygnięcia. W przedmiotowej sprawie na etapie postępowania przed organem l instancji i II instancji doszło do naruszenia art. 7 i 77 K.p.a Zgodnie z przyjętą w art. 7 kpa zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. Z kolei przepis art. 77 § 1 kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (wyrok NSA z dnia 17 maja 1994 r., SA/Lu 1921/93, niepublikowany). W niniejszym postępowaniu organ administracyjny nie wyjaśnił jakie dowody pozwoliły na ustalenie okoliczności stanu faktycznego pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Organ II instancji niewystarczająco wyjaśnił i uzasadnił swoje stanowisko w przedmiocie braku możliwości podłączenia w/w działki do starego kanału sanitarnego, co było możliwe w stosunku do sąsiedniej działki nr [...]. Z wydruku mapy ewidencyjnej gruntu widać, że działka nr [...] znajduje się w pobliżu działki nr [...], która została podłączona do istniejącego już kanału sanitarnego. Organy administracyjne argumentowały swoje stanowisko w sposób lakoniczny, podnosząc tylko, iż niekorzystna konfiguracja terenu, wskazuje na brak możliwości grawitacyjnego podłączenia nieruchomości do starego kanału sanitarnego, opierając się jedynie na informacji udzielonej przez Miejskie Wodociągi i Kanalizacja Sp. z o.o. w [...] . Nie poczyniły jednak, w oparciu o analizę poziomic znajdujących się na mapie, na której przedstawiono inwentaryzację przyłącza kanalizacji sanitarnej (k.47 akt adm.) własnych ustaleń, co do położenia działki nr [...] (w porównaniu do działki nr [...]) w stosunku do starego kanału sanitarnego. Występowanie tak istotnych braków zgromadzonym materiale dowodowym, stanowi uchybienie przepisowi art. 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 145 par. 1ust. 1 pkt. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. Zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.