I SAB/Bd 4/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi W. s. c. Wiesława S., Marek T., Henryk T. na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w przedmiocie niewydania decyzji administracyjnej postanawia 1. odrzucić skargę 2. zwrócić skarżącej z urzędu uiszczony wpis w kwocie 100 (sto) zł Doręczeniem w dniu [...] 2006 r. postanowienia Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. zostało wszczęte postępowanie kontrolne w Przedsiębiorstwie Handlowo-Usługowym "W." spółka cywilna – Wiesława S., Marek T., Henryk T. w zakresie przychodów i kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej spółki za 2005 r. Postępowanie to zakończyło się wydaniem w dniu [...] 2006 r. wyniku kontroli, skierowanego do spółki, w którym stwierdzono nieprawidłowości w zakresie ustalenia przychodów i kosztów. Pismem z dnia [...] 2006 r. organ kontroli skarbowej został wezwany do usunięcia naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji w rozumieniu art.24 ust.1 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ustosunkował się do tego wezwania w piśmie z dnia [...] 2006 r., wskazując na jego bezzasadność. W dniu [...] 2006 r. została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność organu kontroli skarbowej. Zarzucając naruszenie art.24 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 127, art.187, art.207§1, i art.210§1 Ordynacji podatkowej, wniesiono o zobowiązanie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. do wydania decyzji w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Strona wskazała, że w wyniku kontroli dotyczącym spółki cywilnej stwierdzono uchybienia w rekonstrukcji podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jej zdaniem nie zachodzi żaden z przypadków określonych w art. 24 ust.1 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej, upoważniających do wydania wyniku kontroli. Wydany wynik nie zawiera oceny materiału dowodowego i przyjętej metody ustalania przychodów i kosztów, co wpływa na prawo podatnika do obrony jego praw. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że wydanie wyniku kontroli znajduje swoją podstawę w art. 24 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy o kontroli skarbowej. Katalog spraw określonych tym przepisem jest katalogiem otwartym. W ocenie organu kontroli skarbowej wydany wynik kontroli nie wywołuje dla spółki cywilnej żadnych skutków prawnych. Zostanie on włączony do postępowań kontrolnych, które będą prowadzone wobec wspólników spółki cywilnej "W." w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Dopiero na zakończenie tych postępowań zostaną wydane decyzje podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.3 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekania w sprawach skarg na bezczynność organów. Z bezczynnością organu administracji mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale — mimo istnienia ustawowego obowiązku — nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji, jeżeli oczywiście w odniesieniu do danej decyzji lub postanowienia istnieje możliwość uruchomienia toku instancji. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r., SA/Wr 6/83) albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji (por. wyrok NSA z 5 listopada 1987 r., IV SAB 23/87). W konsekwencji skarga na bezczynność stanowi nie tylko środek służący przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania organów administracji publicznej, ale i ważny element zapewniający prawidłową wykładnię przepisów prawa administracyjnego materialnego, określających formy działania organów administracji publicznej (por. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wwa 2005, s.86). W rozpatrywanej sprawie strona, powołując się na art.3 §2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. polegającą na niewydaniu decyzji administracyjnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, wskazując jednocześnie na brak podstaw prawnych do wydania wyniku kontroli. Na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. pełnomocnik strony skarżącej podtrzymał skargę na bezczynność organu kontroli skarbowej. Należy zauważyć, że w myśl art. 52§1 i §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Przyjmuje się, że w przypadku skargi na bezczynność środkiem zaskarżenia, który należy wyczerpać jest ponaglenie przewidziane w art.141 §1 Ordynacji podatkowej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.140). Ten ostatni przepis stanowi, że na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 Ordynacji podatkowej stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia albo ministra właściwego do spraw finansów publicznych, jeżeli sprawa nie została załatwiona przez dyrektora izby skarbowej lub dyrektora izby celnej. Organ podatkowy uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Przepis ten ma zastosowania również w postępowaniu kontrolnym w związku z treścią art.31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2004 r. nr 8, poz.65 ze zm.), który w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie odsyła do przepisów zawartych w Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art.8 ust.1 pkt 2 ustawy o kontroli skarbowej organem wyższego stopnia w stosunku do dyrektora urzędu kontroli skarbowej jest Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej. W przedmiotowej sprawie strona nie wniosła ponaglenia do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej. Zamiast tego zostało skierowane do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. pismo z dnia [...] 2006 r. zawierające wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Tryb przewidziany w art.141 Ordynacji podatkowej nie został zatem zachowany. W konsekwencji skarga do Sądu została wniesiona przed wyczerpaniem przysługujących stronie środków zaskarżenia. W myśl art.58 §1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez niedopuszczalność skargi rozumie się też sytuację, gdy skarga została wniesiona bez wyczerpania środków zaskarżenia (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s.158). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 §1 pkt 6 cyt. ustawy postanowiono jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art.232 §1 pkt 1 lit. a tej ustawy.