IV SA/Wa 1858/06

WyrokWSA w Warszawie2006-12-12

Skład orzekający: sędzia WSA Anna Szymańska, asesor WSA Aneta Opyrchał, sędzia WSA Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Środowiska utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o uzgodnieniu realizacji inwestycji budowlanej na terenie parku krajobrazowego i obszaru Natura 2000, które nie odniosło się do wszystkich zarzutów podniesionych w zażaleniu dotyczących zagrożenia dla ekosystemu i tras migracyjnych zwierząt, narusza przepisy postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody, uznając, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych w zażaleniu dotyczących zagrożenia dla ekosystemu rzeki i tras migracyjnych zwierząt. Brak ustosunkowania się do istotnych kwestii podniesionych przez stronę stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Dyrektor Parku Krajobrazowego złożył skargę na postanowienie Ministra Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody uzgadniające realizację budynku mieszkalnego na działce położonej w granicach parku krajobrazowego i obszaru Natura 2000. Skarżący podnosił, że inwestycja zagraża ekosystemowi rzeki, trasom migracyjnym zwierząt i narusza przepisy ustawy o ochronie przyrody. Wojewoda uzgodnił inwestycję pod warunkiem zachowania 100-metrowej strefy od linii brzegowej i zastosowania określonych materiałów wykończeniowych. Minister Środowiska uznał te warunki za wystarczające, nie odnosząc się szczegółowo do zarzutów dotyczących zagrożeń ekologicznych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Ministra Środowiska oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, sędzia WSA Marek Wroczyński (spr.), Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2006 roku nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2006 roku Minister Środowiska biorąc za podstawę art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 i art.106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U nr 98 , poz.1071 z poźn. zmianami ]; art. 60 ust 1 oraz art.53 ust.4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [Dz.U nr 80 , poz.717 z późn. zmianami] po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego dnia [...] stycznia 2006 roku na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2005 roku , w którym uzgodniono realizację inwestycji - budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obręb S., gmina Ś., położonej w granicach [...] Parku Krajobrazowego oraz w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie . W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy ustalił i zważył co następuje : W dniu 18 sierpnia 2005 roku D. R. złożyła w Urzędzie Gminy Ś. wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], obręb S., gmina Ś., położonej w granicach [...] Parku Krajobrazowego oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...]. Pismem z dnia 9 listopada 2005 roku Kierownik Referatu Technicznego w gminie Ś. zwrócił się w trybie art. 53 ust.4 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [ Dz.U nr 80 , poz.717 z późn. zmianami ] do Wojewody [...] o uzgodnienie ww. inwestycji. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2005 roku Wojewoda [...] uzgodnił przedmiotową inwestycję pod warunkiem nie przekroczenia linii zabudowy od strony rzeki K., co najmniej 100 metrów od linii brzegowej oraz zastosowania do pokrycia dachu oraz do wykończenia elewacji z materiałów nawiązujących pod względem kolorystyki i faktury do lokalnych cech zabudowy wiejskiej - dachówka ceramiczna w kolorach czerwieni oraz tradycyjne materiały pokrycia elewacji, w tym szczególnie cegła i kamień. Zalecono również użycie naturalnych materiałów do budowy ogrodzenia. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że planowane przedsięwzięcie znajduje się na terenie [...] Parku Krajobrazowego oraz w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...] wyznaczonego Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 roku w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [ DZ.U nr 229 , poz.2313 ] W dalszej części organ argumentował, że na wnioskowanym terenie istnieje realne zagrożenie zaburzenia ekosystemu rzeki, poprzez nieodpowiednią gospodarkę wodno-ściekową terenów zabudowanych i nowo powstających zabudowań w zlewni rzeki. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył w dniu [...] stycznia 2006 roku Dyrektor [...] Parku Krajobrazowego. W uzasadnieniu zażalenia podnosił, że w waloryzacji przyrodniczej parku krajobrazowego teren planowanej inwestycji znajduje się w strefie [...] przewidzianej do ochrony rezerwatowej i leży w bezpośredniej zlewni rzeki S. Ponadto podkreślał, że dolina S. stanowi bardzo ważną trasę migracyjną zwierząt, szczególnie ptaków wodno-błotnych, ssaków oraz płazów. Stwierdzał, że zaskarżone postanowienie narusza przepis art. 117 ust.1 pkt.1 i 2 ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 roku [ Dz.U nr 92 , poz.880 z późn. zmianami ] .Zdaniem skarżącego przedmiotowe postanowienie jest sprzeczne z celami ochrony parku krajobrazowego i stanowi zagrożenie dla siedlisk i gatunków , dla których wyznaczono obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...]. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 roku Minister Środowiska utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W ocenie organu drugiej instancji postanowienie Wojewody [...] jest prawidłowe i odpowiada prawu. Podnosił, że w przedmiotowej sprawie wymagane jest uzgodnienie wydane w trybie art. 53 ust.4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z położeniem planowanej inwestycji na terenie [...] Parku Krajobrazowego. Powyższe uzgodnienie ma na celu zbadanie, czy planowana inwestycja jest dopuszczalna na gruncie przepisów ustawy o ochronie przyrody i uzgodnienie musi być pod warunkami odnoszącymi się do ochrony przyrody. Wojewoda uzgodnił przedmiotową inwestycję pod warunkiem zakazu zabudowy domu mieszkalnego, w pasie szerokości 100 metrów od linii brzegowej rzek K. oraz zastosowania szeregu zaleceń odnoszących się do architektury planowanej inwestycji / pokrycia dachu , wykończenia elewacji, kolorystyki /. Zdaniem Ministra Środowiska oba warunki są zasadne i uwzględniają one przepis § 3 ust.1 pkt 7 rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] dnia 26 stycznia 2006 roku w sprawie [...] Parku Krajobrazowego [ DZ. Urz. Woj. [...]., nr [...] , poz.506 .] Zalecenia odnoszące się do architektury powinny zapewnić zachowanie walorów krajobrazowych [...] Parku Krajobrazowego , przez co ingerencja na ww. terenie będzie ograniczona do minimum. W ocenie organu obowiązujące w odniesieniu do [...] Parku Krajobrazowego rozporządzenie nr [...] Wojewody [...] dnia [...] stycznia 2006 roku . Wśród zakazów wymienionych w tym rozporządzeniu nie znajduje się zakaz, który znajdowałby zastosowanie do planowanej inwestycji. Natomiast wpływ inwestycji na obszar Natura 2000, na gatunki i siedliska, dla których został ustanowiony jest oceniany w trakcie postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, tzw. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skargę na postanowienie Ministra Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie złożył Dyrektor [...] Parku Krajobrazowego. W swojej skardze wnosił on o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia lub jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnosił on, że planowana inwestycja - budowa budynku mieszkalnego będzie realizowana na działce rolnej nr [...], położonej w granicach [...] Parku Krajobrazowego, w części dotychczas niezabudowanej, specjalnie chronionej z uwagi na zachowanie tras migracyjnych zwierząt wzdłuż rzeki S. Budowa jednego budynku będzie wiązała się z przyzwoleniem na zabudowę pozostałego terenu, głównie łąk i pastwisk, czyli stworzy się precedens w niszczeniu walorów przyrodniczych krajobrazowych tego terenu co narusza art. 117 ust.1 pkt 1 i 2 oraz 119 ustawy o ochronie przyrody. Argumentacja o 100 metrowej strefie i architekturze budynku, w tym przypadku jest chybiona w odniesieniu do ochrony zwierząt i krajobrazu. Ponadto zdaniem skarżącego należy zdawać sobie sprawę z potencjalnych zagrożeń wynikających w przyszłości z zagospodarowania i przekształcenia brzegów rzeki na wysokości działek, które byłyby zabudowane. Argumentacja ta dotyczy tak parku, jak i obszaru Natura 2000. W odniesieniu do obszaru Natura 2000 realizacja przedmiotowej inwestycji naruszy przepis art.33 ust.1 ustawy o ochronie przyrody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga Dyrektora [...] Parku Krajobrazowego zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych [ DZ.U nr 153 , poz.1269 ] oraz art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej P.p.s.a [Dz.U nr 153 , poz.1270, ze zmianami] sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . W związku z tym , aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Jak stanowi przepis art. 134 § 1 P.p.s.a sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art.53 ust.4 pkt. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym [ DZ.U nr 80 , poz. 717 ze zmianami ] w przypadku lokalizacji inwestycji na obszarach objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody innych niż położone w granicach parków narodowych i ich otulin wymagane jest uzgodnienie tej inwestycji z właściwym wojewodą. W niniejszym postępowaniu D. R. złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej w granicach [...] Parku Krajobrazowego oraz w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 [...]. Artykuł 7 kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązuje organy do podjęcia niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli Należy zauważyć, że uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia zawartego w sentencji. Jeśli zatem rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji nie tylko nie koresponduje z treścią uzasadnienia, ale jest różne od motywów zawartych w uzasadnieniu, to taka decyzja narusza art.107 kpa. Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 roku utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] grudnia 2005 roku uzgadniające warunki zabudowy terenu działki nr [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Poza uwagą organu odwoławczego pozostały poczynione ustalenia przez organ pierwszej instancji o występującym realnie zagrożeniu dla ekosystemu rzeki K. o czym organ mówi Wojewoda w uzasadnienia postanowienia z [...] grudnia 2005 roku - " ....na wnioskowanym terenie istnieje realne zagrożenie zaburzenia ekosystemu rzeki, poprzez nieodpowiednią gospodarkę wodno-ściekową terenów zabudowanych i nowo powstających zabudowań w zlewni rzeki ..." Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji nie daje odpowiedzi na pytanie, czy zabudowa tego terenu przy zachowaniu odległości zabudowy ,co najmniej 100 metrów od linii brzegowej rzeki K. eliminuje zagrożenie ,o którym organ mówi w uzasadnieniu postanowienia. Zauważyć należy, iż w orzecznictwie ukształtował się pogląd zgodnie z którym, jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętego postanowienia - było również ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania . Odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W zażaleniu Dyrektor [...] Parku Krajobrazowego zarzucał, że przedmiotowa inwestycja przewidziana jest na działce położonej w strefie przewidzianej do ochrony rezerwatowej i leży w bezpośredniej bliskości zlewni rzeki S. co może zagrozić ekosystemowi zlewni rzeki. Zarzucał również, że projektowana lokalizacja zapoczątkuje nieodwracalny proces inwestycyjny dotychczas niezabudowanej w tym rejonie doliny rzecznej. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojego postanowienia mówił o realnie istniejącym zagrożeniu zaburzenia ekosystemu rzeki K. przez nieodpowiednią gospodarkę wodno ściekową nowo powstających zabudowań w zlewni rzeki. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy nie odniósł się do stawianych w zażaleniu zarzutów. Podniósł, że uzgodnienie inwestycji w odległości 100 metrów od linii brzegowej jeziora K. spełnia wymagania wynikające z § 3 ust.1 pkt 7 rozporządzenia nr 9 Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2006 roku w sprawie [...] Parku Krajobrazowego Podał, że przedmiotowe rozporządzenie wojewody nie wymienia zakazów , które znajdowałyby zastosowanie do planowanej inwestycji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia . Organ odwoławczy nie może w swoim postanowieniu powołać się tylko na ustalenia organu pierwszej instancji, nie może nie odnieść się do zarzutów podnoszonych w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu można postawić zarzut dowolności w ocenie materiału dowodowego. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego [ art.80 kpa ], zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący [ art.77 § 1 kpa ], a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania postanowienia o przekonywującej treści [ art.7 kpa ]. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w pełnym zakresie, wypowiedzieć się co do wszystkich dowodów w sprawie, odnieść się co do zarzutów skarżącego podnoszonych w zażaleniu. Po przeprowadzonym postępowaniu uzasadni swoje stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a . O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art.200 i 205 §1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło