VII SA/Wa 796/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Monika Sosna - Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Przychodnia Lekarska w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2004 nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych skargę oddala UZASADNIENIE: Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w [...] w dniu [...] grudnia 2004r. rozstrzygnął postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna. Pismem z dnia 13 grudnia 2004r. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Przychodnia Lekarska w [...] złożył na podstawie art. 154 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. nr 210, poz. 2135 ze zm.) zwanej dalej ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej odwołanie od ogłoszonego rozstrzygnięcia konkursu ofert na ambulatoryjną opiekę specjalistyczną na rok 2005, gdyż nie zgadzał się ze sposobem oceniania ofert. Zdaniem odwołującego się nie wszystkie kryteria oceny ofert były miarodajne, wiarygodne i sprawdzalne, a najwięcej zastrzeżeń budzi kryterium "dostępności". Równocześnie zwrócił się o udostępnienie i omówienie kart oceny ich oferty w zakresie poradni: alergologicznej, kardiologicznej, neurologicznej dla dzieci, medycyny sportowej, reumatologicznej, urazowo - ortopedycznej, otolaryngologicznej oraz poradni chirurgii onkologicznej. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r. na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) po rozpoznaniu odwołania Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Przychodnia Lekarska w [...] dotyczącego rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń zdrowotnych w rodzaju: ambulatoryjna opieka specjalistyczna – nie uwzględnił odwołania. W uzasadnieniu decyzji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podał, iż stosownie do postanowień art. 152 ust. 1 oraz art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej odwołanie przysługuje świadczeniodawcy, biorącemu udział w postępowaniu, jeżeli jego interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Funduszu zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Odwołanie podlega uwzględnieniu, gdy stwierdzony zostanie uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy, będący wynikiem naruszenia zasad przeprowadzania postępowania. W odwołaniu świadczeniodawca podniósł, iż nie zgadza się ze sposobem oceniania ofert oraz że oceny te są mniejsze od spodziewanych przez świadczeniodawców. Zdaniem organu, odwołujący się nie wykazał konkretnego naruszenia zasad postępowania konkursowego oraz interesu prawnego świadczeniodawcy. W toku postępowania konkursowego komisja konkursowa w rodzaju [...], po przeprowadzeniu, w części niejawnej oceny oferty, wybrała poradnie: endokrynologiczną, dermatologiczną, neurologiczną, onkologiczną, pulmonologiczną, ftyzjatryczną, ftyzjatryczną dla dzieci, ginekologiczno – położniczą, ginekologiczną dla dziewcząt, chirurgii ogólnej, chirurgiczną dla dzieci, proktologiczną, okulistyczną oraz urologiczną. Natomiast poradnie: alergologiczna, kardiologiczna, neurologiczna dla dzieci, medycyny sportowej, reumatologiczna, urazowo - ortopedyczna, otolaryngologiczna oraz chirurgii onkologicznej nie zostały wybrane, ze względu na zbyt niską ocenę ogólną. Ocena oferty została przeprowadzona w oparciu o Szczegółowe materiały informacyjne o przedmiocie postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju [...], art. 148 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz na podstawie wypełnionej przez oferenta ankiety. Komisja konkursowa w rodzaju [...] na podstawie szczegółowej punktacji wybrała oferentów w lepszym stopniu spełniających kryteria dla wymienionych poradni specjalistycznych w celu zabezpieczenia świadczeń medycznych. Zdaniem organu został spełniony przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ustawowy obowiązek zapewnienia równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej i przeprowadzono postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji oraz zabezpieczający świadczenia na danym terenie. Decyzję o niewybraniu oferty odwołującego się komisja konkursowa podjęła kierując się art. 142 ust. 5 pkt 1 oraz art. 148 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2004r. pismem z dnia 1 lutego 2005r. złożył Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Przychodnia Lekarska w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przypisanych oraz o zażądanie od Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Fundusz Zdrowia w [...] arkuszy ocen oferentów z terenu miasta [...]. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła, iż ograniczenie zakupionych od skarżącego świadczeń specjalistycznych spowodowało powstanie znacznego uszczerbku w interesie prawnym świadczeniobiorcy, albowiem spowodowało zmniejszenie ordynowanych świadczeń specjalistycznych i odpływ pacjentów. Ponadto skarżący stwierdził, iż dokonując rozpatrzenia odwołania organ administracji najprawdopodobniej przyjął wprost oceny dokonane przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w [...], które jego zdaniem zawierają merytoryczne błędy polegające na pominięciu lub nieuzasadnionym zmniejszeniu ilości punktów. W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art.145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Zgodnie z art. 152 ust. 1 oraz art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej odwołanie przysługuje świadczeniodawcy, biorącemu udział w postępowaniu, jeżeli jego interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Funduszu zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Odwołanie podlega uwzględnieniu, gdy stwierdzony zostanie uszczerbek w interesie prawnym świadczeniodawcy, będący wynikiem naruszenia zasad przeprowadzania postępowania. Strona skarżąca podnosi w skardze, iż ograniczenie zakupionych od skarżącego świadczeń specjalistycznych spowodowało powstanie znacznego uszczerbku w interesie prawnym świadczeniobiorcy, albowiem spowodowało zmniejszenie ordynowanych świadczeń specjalistycznych i odpływ pacjentów. W przedmiotowej sprawie nie można tego jednak traktować jako wykazanie naruszenia interesu prawnego świadczeniodawcy. Stosownie do postanowień art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Narodowy Fundusz Zdrowia jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta między świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Art. 132 ust. 2 stanowi, iż umowa taka może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie. Fundusz, na podstawie art. 134 w/w ustawy jest obowiązany zapewnić równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej i prowadzić postępowanie w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji, dlatego też wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane są świadczeniodawcom na takich samych zasadach. Ponadto kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania (art. 147 cytowanej ustawy). Postępowanie przed Funduszem w sprawach o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej kończy się z chwilą ogłoszenia rozstrzygnięcia konkursu ofert, o czym informuje się w miejscu i terminie określonych w ogłoszeniu o konkursie ofert. (art. 151 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). Zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się, zgodnie z art. 139 ust. 1 przywołanej ustawy, w trybie rokowań albo, jak w tym wypadku, w trybie konkursu ofert. Składając ofertę strona jest zobowiązana do przedstawienia w niej wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia konkursu i mogących mieć wpływ na wynik konkursu (ust. 3). Zgodnie z art. 142 w/w ustawy konkurs ofert składa się z części jawnej i niejawnej. W części jawnej konkursu ofert komisja w obecności oferentów stwierdza m.in. prawidłowość ogłoszenia konkursu ofert oraz liczbę złożonych ofert. W przedmiotowej sprawie oferta Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Przychodnia Lekarska w [...] została zakwalifikowana do części niejawnej postępowania konkursowego. W toku postępowania konkursowego komisja konkursowa w rodzaju [...], po przeprowadzeniu, w części niejawnej oceny oferty, wybrała poradnie: endokrynologiczną, dermatologiczną, neurologiczną, onkologiczną, pulmonologiczną, ftyzjatryczną, ftyzjatryczną dla dzieci, ginekologiczno – położniczą, ginekologiczną dla dziewcząt, chirurgii ogólnej, chirurgiczną dla dzieci, proktologiczną, okulistyczną oraz urologiczną. Natomiast poradnie: alergologiczna, kardiologiczna, neurologiczna dla dzieci, medycyny sportowej, reumatologiczna, urazowo - ortopedyczna, otolaryngologiczna oraz chirurgii onkologicznej nie zostały wybrane, ze względu na zbyt niską ocenę ogólną. Komisja konkursowa po dokonaniu oceny ofert z obszaru powiatu starogardzkiego wybrała oferty, które uzyskały najwyższą ilość punktów w danym zakresie. Wybór najkorzystniejszej oferty został dokonany zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, który stanowi, iż porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją, oraz ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacje kosztów. Art. 152 ustawy o świadczeniach zdrowotnych stanowi, iż świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przysługują środki odwoławcze i skarga do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 153 i 154 cytowanej ustawy. Jednak należy zauważyć, że środki odwoławcze nie przysługują na wybór trybu postępowania, niedokonanie wyboru świadczeniodawcy i unieważnienie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (art. 152 ust 2 ustawy o świadczeniach zdrowotnych). Świadczeniodawca, jak stanowi art. 154 omawianej ustawy, biorący udział w postępowaniu może złożyć, w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o rozstrzygnięciu postępowania, odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania do Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia za pośrednictwem dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpatruje odwołanie, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, i wydaje decyzję administracyjną w tej sprawie podlegającą natychmiastowemu wykonaniu. Zgodnie z art. 154 ust 8 w/w ustawy od decyzji tej świadczeniodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję, jednak jak wspomniano powyżej sądowa ich kontrola, stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. To kryterium stanowić musi również podstawę oceny decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która zawiera w sobie ocenę legalności i merytorycznej zasadności nie tylko samego rozstrzygnięcia, lecz i postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Z natury rzeczy kontroli Sądu nie może podlegać pozaprawna strona rozstrzygnięcia, przy którym, najpierw komisja konkursowa, a potem Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, muszą brać pod uwagę – zgodnie z art. 142 ust. 5 pkt 1 i art. 148 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej – takie elementy oceny poszczególnych ofert o charakterze ekonomicznym i medycznym, jak ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, ich jakość, dostępność, kompleksowość, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, czy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia, czyli elementy o charakterze ekonomicznym i medycznym. Dlatego też komisja konkursowa, a następnie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia mieli prawo do oceny treści oferty skarżącego, a następnie wyboru lub nie danej oferty. Trzeba również zwrócić uwagę na to iż, w stosunku do wszystkich oferentów zastosowano te same kryteria ocen, które podobnie jak warunki wymagane od świadczeniodawców, w postępowaniu nie mogą podlegać zmianie (art. 147 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). Oceny ofert dokonywane były w stosunku do wszystkich oferentów w oparciu o zarządzenie nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2004r w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej. W kryterium dostępności mieściła się ocena harmonogramu pracy poradni, trybu rejestracji pacjenta oraz dostępu dla niepełnosprawnych z dysfunkcją narządu ruchu. W stosunku do wszystkich oferentów maksymalna ilość punktów jaką oferent mógł uzyskać za pełne dostosowanie infrastruktury budynku dla potrzeb osób niepełnosprawnych wynosiła 2 punkty i taką ilość punktów otrzymał skarżący. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną należało oddalić.