I SA/Go 67/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "I" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę. Skarżący Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "I." sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2005 r., uchylającą w całości decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] lipca 2005 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania. W sprawie był następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...].07.2005r. Burmistrz Miasta określił Przedsiębiorstwu Wielobranżowemu I. Sp. z o.o. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004 rok w kwocie 29.298,80 zł. W uzasadnieniu podał, że w deklaracji na podatek od nieruchomości za rok 2004 Przedsiębiorstwo Wielobranżowe I. Sp. z o.o. zgłosiło do opodatkowania 3,258,00 m2 gruntów związanych z działalnością gospodarczą, 3,353,25 m2 gruntów pozostałych oraz 3.701,45 m2 lokali mieszkalnych. Dnia 01.07.2004r. wpłynęła korekta deklaracji rocznej i zgodnie z tą deklaracją opodatkowaniu podlegało 4.332,15 m2 gruntów związanych z działalnością gospodarczą, 2.279,10 m2 gruntów pozostałych, 2.530,95 m2 lokali mieszkalnych oraz 1.170,50 m2 lokali związanych z działalnością gospodarczą. Dnia 20.09.2004r. wpłynęła korekta obowiązująca od października 2004r. Wynikała ona z faktu sprzedaży w dniu [...].09.2004r. działki nr [...] o powierzchni 3.258,00 m2 dla przedsiębiorstwa D-B. Kwota zobowiązania podatkowego po uwzględnieniu powyższych deklaracji wynosiła 19.249,90 zł. Organ I instancji stwierdził, że dane wykazane w deklaracji są niezgodne ze stanem faktycznym. Podczas przeprowadzonego postępowania dowodowego organ podatkowy stwierdził, że w styczniu 2004r. podatnik posiadał na terenie Miasta nieruchomości: - przy ul. [...] działkę nr [...] o pow. 3.258,00 m2 która powinna być opodatkowana stawką jak od gruntów związanych z działalnością gospodarczą, - udział w powierzchni 3.513,40 m2 w działce nr [...] położonej przy ul. [...], która powinna być opodatkowana podatkiem jak od gruntów pozostałych, - część budynku przy w/w ulicach tj. [...] stanowiące lokale mieszkalne o pow. 1.099,70 m2 , lokale użytkowe o pow. 2.604,20 m2 oraz piwnice o wysokości powyżej 2,20 m o pow. 114,90 m2, - udział o pow. 36,90 m2 w działce nr [...], oraz o pow. 95,30 m2 w działce nr [...], które powinny być obciążone stawkąjak dla gruntów pozostałych, - część budynku przy ul. [...] — tj. piwnice o wysokości powyżej 2,20 m o pow. 160,00 m2 . Według organu podatkowe prawidłowa wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2004 wynosi 29.298,80 zł, w tym: za okres I-IX 2004r. - za grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 3.258,00 m2 kwota 1.026,30 zł, - za grunty pozostałe o pow. 3.645,60 m2 kwota 410,10 zł, - za lokale mieszkalne o pow. 1.214,60 m2 kwota 346,20 zł, - za piwnice o pow. 160,00 m2 kwota 22,80 zł, - za lokale związane z działalnością gospodarczą o pow. 2,604,20 m2 kwota 27.480,80 zł, za okres X-XII 2004r. -za grunty pozostałe o pow. 132,20 m2 kwota 5,00 zł, -za piwnice o pow. 160,00 m2 kwota 7,60 zł. Po uwzględnieniu wpłat dokonanych przez podatnika według organu I instancji do zapłaty pozostało 28.110,70 zł. Od decyzji tej Przedsiębiorstwo Wielobranżowe I. Sp. z o.o. wniosła odwołanie, w którym wskazała na naruszenie przepisów: - art.2 ust.2 ustawy o własności lokali z dnia 24.06.1994r. (Dz. U. Nr 80 z 2000r., póz.93) oraz art.1a ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12.01.199Ir. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie błędnej definicji lokalu użytkowego i nieuzasadnione opodatkowanie lokali nie spełniających wymogów określonych przepisami w/w ustaw, - art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie całości stanu faktycznego sprawy, - art.188 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę uwzględnienia żądania strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność nie spełnienia przez lokale będące przedmiotem rozstrzygnięcia charakteru lokali użytkowych. Podatnik w odwołaniu zakwestionował również naliczoną wysokość podatku. Według podatnika całość kwoty podatku naliczonego zgodnie z deklaracją w kwocie 33.408,80 zł została przelana zgodnie z zaświadczeniem o stanie zaległości w podatku od nieruchomości za okres 2003-2004 wydanym przez Urząd Miasta w dniu [...].07.2005r. Jako dowód dołączono kserokopię polecenia przelewu z dnia [...].09.2004r. oraz zaświadczenia stwierdzającego stan zaległości na dzień [...].07.2004r. Wobec tego podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji lub jej zmianę poprzez ustalenie prawidłowego stanu faktycznego i prawnego oraz wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu skarżąca spółka wskazała, iż organ I instancji pominął istotną okoliczność stanu faktycznego, mającą znaczenie dla sprawy a będącą wynikiem nie uwzględnia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność stwierdzenia charakteru lokali położonych na V kondygnacji budynku przy ul. [...]. Skarżący podniósł, że nie zgadza się z organem podatkowym, iż podnoszona okoliczność została wystarczająco udowodniona innym dowodem. Powoływanie się na zaświadczenia wydanej przez ten sam organ narusza interes podatnika i zasadę bezstronności. W kontekście art. 54 i 55 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przeprowadzenia dowodu z wizji lokalnej było konieczne. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej z przyczyn technicznych nie podlegają opodatkowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie uznało, iż zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12.01.199Ir, o podatkach i .opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002r., ze zm.) za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Pojęcie "względy techniczne" nie zostało zdefiniowane w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych, bowiem w art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 podano definicje pojęcia budynku i budowli odwołując się bezpośrednio do przepisów prawa budowlanego. Zatem względy techniczne w odniesieniu do tych przedmiotów opodatkowania, należy również interpretować na podstawie przepisów prawa budowlanego. Skoro ustawodawca wskazał, że do wykonywania określonych zadań z zakresu prawa budowlanego zostały powołane organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, to w ramach stosunku publicznoprawnego wykluczył możliwość dokonania oceny stanu technicznego budynku przez inny organ administracji, np.organ podatkowy. Brak możliwości wykorzystywania przedmiotów opodatkowania ze względów technicznych, powinien zostać potwierdzony przez właściwy organ administracji budowlanej. Sytuacja taka będzie miała miejsce np. w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego, na podstawie art.68 ustawy Prawo budowlane decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny. Również w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym i zagraża, życiu lub zdrowi ludzi, zakaz użytkowania obiektu budowlanego wydany przez organ administracji budowlanej może stanowić podstawę do wyłączenia takiego obiektu z kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem żądanie skarżącej spółki skierowane do organu podatkowego o przeprowadzenie dowodu z wizji lokalnej budynku położonego przy ul. [...] w celu potwierdzenia faktu, iż ze względów technicznych V kondygnacja powinna być wyłączona z opodatkowania stawką jak dla budynków związanych z działalnością gospodarczą nie znajduje uzasadnienia. Nic nie stoi bowiem na przeszkodzie aby podatnik wystąpił do odpowiedniego organu administracji budowlanej z takim wnioskiem, a następnie przedłożył stosowny dowód na potwierdzenie swoich twierdzeń. Jednakże w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest kryterium zaliczenia lokali usytuowanych na V kondygnacji przy ul. [...] do odpowiedniej kategorii i rodzaju za względu na ich funkcje użytkowe. Organ I instancji uznając te lokale za związane z działalnością gospodarczą oparł się na zaświadczeniach wydanych [...].10.2000r. przez Burmistrza potwierdzających, iż stanowią one samodzielna lokale użytkowe. Zaświadczenia te zostały wydane w roku 2000 na podstawie operatów wykonanych przez Kierownika Pracowni Projektowej mgr inż. J.D.. Nie wiadomo jednak kiedy i do jakich celów te operaty sporządzono i co zawierają w swojej treści. Tym samym nie można poddać ocenie ich aktualności na rok podatkowy 2004, gdyż nie zostały dołączone do akt sprawy. W związku z tym nie można stwierdzić, iż organ I instancji zgromadził pełen materiał dowodowy potwierdzający ustalenia zawarte w decyzji chociażby danych dotyczących lokali związanych z działalnością gospodarczą. Jest to więc naruszenie art. 187 § l Ordynacji podatkowej. Ponadto definitywnego wyjaśnienia wymaga kwestia wysokości zaległości podatkowych podniesiona przez skarżącą stronę. Skoro bowiem w zaświadczeniu z dnia [...].07.2004r. rzeczywiście organ podatkowy podał, iż stan zaległości skarżącego za okres 2003 i 2004 wynosił 33.408,80 zł i taka kwota została zapłacona, należało w decyzji dokładnie wyliczyć i przedstawić sposób zapłaty należności i powstałych zaległości na rok podatkowy 2004. Mając powyższe na uwadze Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów procesowych, tj. art.187 § 1 Ordynacji podatkowej i w związku z tym należy uzupełnić zebrany materiał dowodowy odzwierciedlający stan faktyczny w roku podatkowym 2004, który winien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne zastosowanie, chociaż zdaniem skarżącego istniały przesłanki do zastosowania art. 233 § 1 pkt 2b oraz naruszenie art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali i art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędną interpretację pojęcia "lokalu użytkowego" i "warunków technicznych umożliwiających wykorzystanie lokali do prowadzenia działalności gospodarczej" oraz nieuzasadnione opodatkowanie lokali nie spełniających wymogów określonych przepisami ww. ustaw. Ponadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 28 § 1 i art. 55 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 54 i 55 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Istota wniesionej skargi sprowadza się do rozstrzygnięcia czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało regulację art. 233 § 2 czy też jak tego domaga się skarżąca spółka, powinno zastosować art. 233 § 1 pkt 2b. Przy czym skarżąca spółka podniosła, iż organ powinien stosując regulacje art. 233 § 1 pkt 2 lit. b rozpoznać sprawę merytorycznie nie wskazując przy tym czy powinien rozpoznać ją w ten sposób, że uchylając zaskarżoną decyzję powinien umorzyć postępowanie. Pomimo że z uzasadnienia skargi wynika, iż zdaniem skarżącej spółki nie istnieją podstawy prawne do ustalenia obowiązku podatkowego za powierzchnię piątej kondygnacji w budynku mieszkalno – handlowym położonym przy ul. [...]. Rozpoznając sprawę w pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć podniesioną w skardze kwestię istnienia obowiązku podatkowego albowiem w przypadku braku jego istnienia bezprzedmiotowym będzie rozstrzyganie kwestii dotyczących braków postępowania dowodowego. Przypomnieć należy, iż skarga dotyczyła podatku od nieruchomości za 2004 rok, czyli po wprowadzeniu obowiązującego od 01 stycznia 2003 r. pojęcia kondygnacji – art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84 z późn. zm.). zgodnie z tym pojęciem za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe, które mają bezpośredni wpływ na podstawę opodatkowania budynków tj. ich powierzchnię użytkową. Powierzchnia użytkowa każdej kondygnacji jest wliczana do powierzchni użytkowej budynku. Dotyczy to również kondygnacji nieużytkowanych. Oznacza to, że każda z kondygnacji budynku użytkowanego w niewielkiej części podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zagadnieniem następnym jest kwestia zastosowania stawki podatkowej. Strona skarżąca w złożonej deklaracji wskazała stawkę 0,38 zł za m² natomiast organ pierwszej instancji stawkę 14,07 zł za m² (k.8v, 41 akt administracyjnych). Skarżący podniósł, iż poddasze nie może zostać zaliczone do lokalu użytkowego albowiem z przyczyn technicznych nie może być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. W rozpoznawanej sprawie zarówno skarżący jak i organ pierwszej instancji powoływali się na inne ich zdaniem istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dokumenty. Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 4 cytowanej wyżej ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, nie podlega opodatkowaniu podatkiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej budynek, który nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Przy czym pamiętać należy, iż sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie jest istotnym natomiast aktualny nie związany z prowadzona działalnością sposób korzystania z niego. Wyłączenie opodatkowania podwyższoną stawką następuje w przypadku braku możliwości wykorzystywania budynku "ze względów technicznych". Przy czym należy przyjąć, iż określenie to odnosi się nie tylko do całego budynku, ale również jego części. Pojęcie "ze względów technicznych" nie zostało bezpośrednio zdefiniowane przez ustawodawcę, należy zatem przyjąć jego rozumienie wynikające z języka potocznego i pomocniczo z prawa budowlanego. Jeżeli zatem stan techniczny np. budynku jest katastrofalny i grozi zawaleniem, to nie ma potrzeby odwoływania się do prawa budowlanego. Gdy jednak są problemy z ustaleniem "względów technicznych", wówczas można posiłkowo posłużyć się przepisami prawa budowlanego, które regulują tą kwestię (tak – Leonard Etel w komentarzu "Podatek od nieruchomości, rolny, leśny" – Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2005 wydanie 2 – str. 40, 41). Sąd rozpoznający sprawę nie podziela poglądu zaprezentowanego przez organ odwoławczy w części dotyczącej braku możliwości dokonywania oceny stanu technicznego budynku przez organ podatkowy. Brak możliwości wykorzystywania przedmiotów opodatkowania ze względów technicznych może zostać potwierdzony przez właściwy organ administracji budowlanej, ale nie ma żadnych proceduralnych przeszkód aby organ podatkowy nie mógł sam dokonać w tym zakresie stosownych ustaleń. Organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 27 lipca 2005 r. nie wskazał powodów dla których nie uznał twierdzeń strony skarżącej dotyczących braku możliwości ze względów technicznych na wykorzystywanie poddasza do prowadzonej działalności gospodarczej. Ta kwestia w uzasadnieniu wydanej decyzji została całkowicie pominięta. Jedynie w postanowieniu z dnia [...] lipca 2005 r. (k. 18 akt adm.) odmawiający uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, powołano się na operat wykonany przez kierownika Pracowni Projektowej J.D. oraz wydane na jego podstawie zaświadczenie. Dokumenty te nie tylko nie zostały dołączone do akt tego postępowania, ale nie zostały również ujawnione w stanie faktycznym wydanej decyzji. Przyjąć zatem należy, iż organ odwoławczy w sposób zasadny stwierdził naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Istotny dla sprawy stan faktyczny dotyczący podniesionego przez stronę skarżąca zarzutu wymaga przeprowadzenia w znacznej części postępowania dowodowego, którego nie może uzdrowić przeprowadzeniem postępowania uzupełniającego z art. 229 Ordynacji podatkowej, albowiem ma ona charakter uzupełniający i nie może prowadzić do przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. Biorąc pod uwagę powyższe należało uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo zastosował regulację art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej, a wniesioną skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało oddalić. ( - ) Alina Rzepecka ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Krystyna Skowrońska– Pastuszko