II SA/Ol 599/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Asesor WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]" r. nr "[...]" w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich - oddala skargę. Powołując się na art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 21 ust 2 pkt 4 lit b Ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - zwanej dalej w skrócie ustawą kombatancką -Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał w dniu 3 listopada 2004 r. decyzję (Nr "[...]") o pozbawieniu A. B. uprawnień kombatanckich nabytych mocą decyzji ZW ZBoWiD w O. z dnia 13 lutego 1976 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na pismo Ministerstwa Sprawiedliwości z 1 grudnia 2003 r. zaświadczające o tym, iż strona w okresie od 22 lipca 1952 r. do 1 grudnia 1953 r. pełniła funkcję Naczelnika Wydziału IV Specjalnego Prokuratury Wojewódzkiej w R., który to wydział zajmował się nadzorem nad postępowaniami prowadzonymi przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w R. W oparciu o treść tego pisma przyjęte zostało również ustalenie, iż w czasie kierowania przez stronę Wydziałem IV prokuratorzy zatrudnieni w tej jednostce nadzorowali wyłącznie postępowania przygotowawcze prowadzone przez funkcjonariuszy WUBP w R., a dotyczące spraw przeciwko osobom dokonującym jakichkolwiek wystąpień przeciwko ówczesnemu ustrojowi. O represyjności stosowanej wobec tych osób świadczy dodatkowo fakt, że w stosunku do wszystkich zastosowane zostało tymczasowe aresztowanie. Na tej podstawie organ stwierdził, iż fakt zatrudnia strony w strukturach prokuratury na stanowiskach określonych w art. 21 ust. 2 pkt 4 lit b w/w ustawy nie budzi wątpliwości. Organ zwrócił uwagę, iż strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o istnieniu okoliczności, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 1 tejże ustawy. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. B. zażądał uchylenia decyzji. Zarzucił pogwałcenie § 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. (Dz. U. Nr 116, poz. 745), poprzez niezaznajomienie go z zebranym materiałem dowodowym i nieodebranie od niego wyjaśnień, a także nieprzeprowadzenie właściwego postępowania weryfikacyjnego (§ 4 rozporządzenia), w wyniku czego błędnie zastosowano przepis art. 25 ust. 2 w związku z art. 21 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy kombatanckiej, który dowolnie rozciągnięto na stan faktyczny nie objęty zakresem tej normy. Uznając, iż w świetle ustalonego stanu faktycznego podnoszone przez stronę okoliczności związane z charakterem i przebiegiem służby w prokuraturze a także złożone wnioski dowodowe nie mają wpływu na wynik sprawy, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia 19 maja 2005 r. (Nr "[...]") utrzymał decyzję własną w mocy podtrzymując dotychczasową argumentację. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie A. B. zarzucił obu decyzjom ich nieważność z powodu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, wnosząc o ich uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, iż zarzut nieważności decyzji opiera na art. 156 § 1 pkt 2 KPA, który stwierdza "nieważna jest decyzja wydana bez podstawy prawnej" Przytoczona w decyzji "podstawa prawna" - art. 25 ust.2 pkt.1 i art. 21 ust. 2 pkt.4 lit. b ustawy kombatanckiej dotyczy wyłącznie osób, które "były zatrudnione lub pełniły funkcje w jednostkach organizacyjnych lub na stanowiskach związanych ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą "na rzecz suwerenności i niepodległości R.P." w latach 1944 - 1956. Warunkiem immanentnym, by tę normę prawną zastosować jest, by "jednostki lub stanowiska służbowe" ukierunkowane były na stosowanie represji "wobec osób podejrzanych o działalność" na rzecz suwerenności i niepodległości. Czyli chodzi o kompetencje (właściwość rzeczową) do stosowania represji wobec osób podejrzanych o te a nie inne przestępstwa, zwane w skrócie przeciwko ustrojowi państwa. Skarżący podkreślił, iż w jego przypadku ten ustawowy warunek nie został spełniony, gdyż Wydział IV Prokuratury Wojewódzkiej w R., w którym pracował do 1 sierpnia 1953r. nie miał takich kompetencji i nie mógł ich mieć, bo sprawy o takie przestępstwa podlegały w tym okresie wyłącznej kompetencji wojskowych prokuratur rejonowych. Urząd do Spraw Kombatantów, ignorując obowiązujący wówczas stan prawny, błędnie zastosował cytowaną normę do nie odpowiadającego jej stanu faktycznego, a mylne zastosowanie przepisu prawa materialnego jest równoznaczne z pojęciem ustawowym: "bez podstawy prawnej". Rzeczą ważną dla prawidłowego rozstrzygnięcia jest w tym przypadku data 1 maja 1955 r., tj. dzień wejścia w życie ustawy z dnia 5 kwietnia 1955 r. o przekazaniu sądom powszechnym dotychczasowej właściwości sądów wojskowych w sprawach karnych, która jednocześnie zmieniła radykalnie kompetencje, czyli właściwość rzeczową jednostek prokuratury powszechnej. Urząd do Spraw Kombatantów nie chciał widzieć ani tej ustawy, ani uchwały Sejmu z dnia 16 listopada 1994 r., w sprawie zbrodniczych działań aparatu bezpieczeństwa w Iatach 1944 - 1956; której, w przeciwieństwie do prokuratury i sądownictwa wojskowego, nie została potępiona prokuratura powszechna. Nie pokrywało się to ze stronniczym podejściem urzędu do tej sprawy i przyjętą koncepcją traktowania jednakowo wszystkich prokuratorów pełniących służbę w tamtych latach, bez względu na miejsce i czas. Sejm nie potępił, ale potępia Urząd do Spraw Kombatantów, sięgając do rozszerzającej interpretacji przepisów. Zgodnie z orzecznictwem i nauką przepisy o charakterze specjalnym, a takimi są przepisy o lustracji wprowadzone do ustawy o kombatantach nie mogą być interpretowane i stosowane rozszerzająco. Skarżący zarzucił, iż wbrew art. 7 Konstytucji i art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, organ oparł się na jedynym piśmie informacyjnym Departamentu Kadr Ministerstwa Sprawiedliwości, traktując je jako wystarczający dowód. Bez podania przyczyn nie uwzględnił wniosków o przesłuchanie na okoliczność charakteru spraw załatwianych w latach 1952/53 w prokuraturze powszechnej oraz wniosku o zasięgnięcie opinii naukowej w przedmiocie właściwości rzeczowej prokuratury powszechnej oraz prokuratur wojskowego sądu rejonowego w okresie przed likwidacją tych ostatnich. Górę wzięło jednostronne nastawienie, zasugerowane w piśmie ministerstwa sprawiedliwości, które nie ma charakteru dowodu. Podaje ono informacje niezgodne z prawdą, tak co do okresu pracy w R., jak i charakterystyki spraw. Departament kadr posłużył się fikcją, bo nie są to okoliczności faktyczne ustalone przez sąd lub rzeczowo właściwy departament ministerstwa. Mimo zakwestionowania prawdziwości twierdzeń departamentu kadr, pismo to nie zostało zweryfikowane przez urząd. Połowiczna jest też w tym piśmie wzmianka o pozbawieniu stanu spoczynku; nie dodano, że decyzja ta została zaskarżona do sądu, a więc sprawa nie jest definitywnie zakończona. Zdaniem skarżącego, odrzucając wnioski dowodowe urząd naruszył przepisy art. 78 § 1 kpa, który nakazuje uwzględnienie wniosków dowodowych i art.21 ust. 3 pkt. 2 ustawy o kombatantach przez odrzucenie wniosków, wykazujących, że podczas zatrudnienia wykonywał zadania nie związane ze zwalczaniem organizacji i osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości R.P. Wraz z tym naruszony został ust. 4 tego przepisu oraz przepisy § 6 i 8 ust 2 w/w rozporządzenia, nakazujące przed ostateczną decyzją zasięgnięcie opinii komisji. Skarżący stwierdził, iż postępowanie po wydaniu pierwszej decyzji ograniczyło się do zapoznania go z materiałem, bez wysłuchania komisji, bez rozważenia zarzutów przeciwko pismu departamentu kadr, bez rozważenia zgłoszonych wniosków dowodowych. Wnosząc o oddalenie skargi, Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, prócz argumentów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podniósł, iż charakter spraw, którymi zajmowała się ówczesna prokuratura został ustalony bezpośrednio w oparciu o właściwe repertoria. Tym samym trudno uznać, aby tego rodzaju ustalenia mogły zostać zakwestionowane opinią naukową pracownika uniwersytetu. Za chybiony uznał również organ zarzut niezapoznania strony z opinią, o której mowa w art. 21 ust. 4 ustawy kombatanckiej, gdyż przepis ten został skreślony na mocy art. 1 pkt. 3 lit c ustawy z dnia 4 marca 1999 r. o zmianie Ustawy o kombatantach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga A. B. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, pozbawiając skarżącego uprawnień kombatanckich, organ nie naruszył przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 21 ust 2 pkt 4 lit b oraz przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy kombatanckiej, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 w ust. 2 w pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3. Osobą określoną w art. 21 ust 2 pkt 4 lit. b jest osoba, która w latach 1944- -1956 była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w jednostkach organizacyjnych lub na stanowiskach związanych ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej: - w organach prokuratury i prokuraturze wojskowej, - w sądownictwie powszechnym lub wojskowym, - w służbie więziennej, W zawartym w aktach sprawy administracyjnej piśmie z dnia 1 grudnia 2003 r. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Sprawiedliwości zaświadczył, iż w dniu 14 grudnia 1998 r. Prokurator Generalny wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia okoliczności powodujących utratę przez A. B. prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku. Podstawą wszczęcia tego postępowania było ustalenie na podstawie akt osobowych prowadzonych przez Prokuraturę Wojewódzką w O. pod nr "[...]" oraz akt Prokuratury Generalnej nr "[...]", iż A. B. w okresie od 22 lipca 1952 r. do 1 grudnia 1953 r. pełnił funkcję Naczelnika Wydziału IV Specjalnego Prokuratury Wojewódzkiej w R., który to wydział zajmował się nadzorem nad postępowaniami prowadzonymi przez Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w R., co wypełnia dyspozycję przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. W toku postępowania, w oparciu o zachowane repertoria IV Sb Prokuratury Wojewódzkiej w R., ustalono, iż w czasie kierowania przez A. B. Wydziałem IV prokuratorzy zatrudnieni w tej jednostce nadzorowali wyłącznie postępowania przygotowawcze prowadzone przez funkcjonariuszy Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w R., zaś postępowania te dotyczyły spraw o przestępstwa z art. 22, 36 i 37 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy państwa, z art. 5 pkt 1 i 2 dekretu z dnia 22 stycznia 1946 r. o odpowiedzialności za klęskę wrześniową i faszyzację życia państwowego oraz z art. 125 § 2 kodeksu karnego z 1932 r., co wskazywało, iż toczyły się one przeciwko osobom dokonującym jakichkolwiek wystąpień przeciwko ówczesnemu ustrojowi. O represyjności stosowanej wobec tych osób stanowi dodatkowo fakt, że w stosunku do wszystkich zastosowany został tymczasowy areszt. Wbrew przekonaniu skarżącego, dokument ten stanowił dowód w sprawie, gdyż w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 k.p.a.). Według § 1 lit. d uchwały Rady Państwa nr "[...]" z 21 września 1950 r. o tymczasowym statucie organizacyjnym Prokuratury RP, do zadań wydziałów specjalnych prokuratury powszechnej należał nadzór nad śledztwami prowadzonymi przez organy bezpieczeństwa publicznego. Procesowe uprawnienia nadzorcze prokuratora nad śledztwami prowadzonymi również przez urzędy bezpieczeństwa publicznego regulował kodeks postępowania karnego. W ustawie z 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów k.p.k. wprowadzono prawo organów bezpieczeństwa publicznego do prowadzenia śledztwa, ograniczając jednocześnie uprawnienia tych organów przez obowiązek powiadamiania prokuratora o wszczęciu każdego śledztwa oraz przez zastrzeżenie mu prawa stosowania środków zapobiegawczych, przedłużania aresztu, stosowania lub uchylania kaucji, zatwierdzania postanowień o umorzeniu śledztwa, wnoszenia aktu oskarżenia. Szczegóły sprawowania "nadzoru" nad śledztwem prowadzonym przez organa bezpieczeństwa publicznego regulowały przepisy rozdziału XIII lit. e części szczególnej zarządzenia Generalnego Prokuratora z dnia 15 maja 1952 r. o tymczasowym regulaminie urzędowania Prokuratury RP. Tam gdzie prokurator nie nadzorował czynności śledczych oficerów UB, przepisy resortowe nakładały nań obowiązek współtworzenia tych czynności: "prokurator porozumiewa się z właściwymi organami prowadzącymi śledztwo, omawia zebrane dowody i zamierzone czynności śledcze. Z przepisów obowiązujących w latach 1950-1956 wynika, że każdy prokurator wydziału specjalnego prokuratury wojewódzkiej musiał wiedzieć o każdym leżącym w jego kompetencji śledztwie prowadzonym przez UB, w związku z przypisanemu temu stanowisku obowiązkowi sprawowania merytorycznego nadzoru takiego śledztwa. Piastowanie tego stanowiska było więc nierozerwalnie związane ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek taki był już formułowany w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, których przedmiotem była kontrola legalności stosowania art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 1998 r. Nr 98, poz. 607), zgodnie z którym przepisy art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 124, poz. 782), dotyczące prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku, nie mają zastosowania do sędziów i prokuratorów, którzy w latach 1944-1956 byli zatrudnieni, pełnili służbę lub funkcję w strukturach urzędów bezpieczeństwa, służby bezpieczeństwa i informacji wojskowej, a także w nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich, związanych ze stosowaniem represji wobec osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 30 stycznia 2002 r. (sygn. akt II SA 391/01, LEX nr 121878) Naczelny Sąd Administracyjny jako bezzasadny ocenił zarzut skarżącej, iż pełnienie przez jej męża funkcji naczelnika Wydziału Specjalnego Prokuratury Wojewódzkiej w R. nie stanowiło odpowiednika "nadzorującej jednostki zwierzchniej" w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 2, stwierdzając, iż dyspozycję tego przepisu wyczerpuje sam fakt pełnienia przez niego obowiązków wynikających z zakresu zadań tego wydziału. Dla bytu prawnego tego przepisu nie mają znaczenia kwestie związane z zakresem uczestniczenia prokuratora w działaniach represyjnych. Przepis ten nie różnicuje prokuratorów z punktu widzenia stopnia ich zaangażowania we wspomnianej działalności (z uzasadnienia wyroku N.S.A. z dnia 13 maja 2002 r., sygn. akt II SA 2516/01, LEX nr 121880). W tej sytuacji stwierdzić należy, iż w sposób świadomy skarżący mijał się z prawdą podkreślając, iż do 1 maja 1955 roku tylko prokuratury wojskowe mogły nadzorować postępowania przygotowawcze wobec osób podejrzanych o popełnienie przestępstw na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje fakt, iż Sejm w Uchwale z dnia 26 listopada 1994 roku w sprawie zbrodniczych działań aparatu bezpieczeństwa państwowego w latach 1944-1956 nie potępił prokuratury powszechnej, bo rzeczywiście nie było powodów aby potępiać działania całej prokuratury, w przeciwieństwie do działań wydziałów specjalnych działających w ramach prokuratur wojewódzkich. W czasie prowadzonego przez sąd postępowania A. B. unikał stwierdzenia, iż w latach 1952-1953 kierował pracami wydziału specjalnego Prokuratury Wojewódzkiej w R., w ocenie sądu zachowanie takie było przemyślane i celowe, gdyż w żaden logiczny sposób nie można byłoby wytłumaczyć tego, że prokuratorzy wydziałów specjalnych nadzorowali prowadzenie postępowań przygotowawczych w sprawach osób podejrzanych o popełnienie przestępstw pospolitych. Skarżący miał prawo zgłaszać wnioski dowodowe, nie mógł jednak oczekiwać, iż wnioski te będą uwzględniane najpierw przez organ a potem przez sąd w sposób automatyczny. Żądanie w tym zakresie należałoby jednak uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu byłaby okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla jej rozstrzygnięcia. Znaczenia takiego nie miało udowodnienie po myśli skarżącego, iż w Prokuraturze Wojewódzkiej w R. pracował on do 1 sierpnia 1953 r. a nie do 1 grudnia 1953 r. Niezależnie, bowiem od tego do kiedy skarżący kierował pracami wydziału specjalnego to nawet w świetle jego twierdzeń nie może być wątpliwości, iż pełnił on funkcję Naczelnika Wydziału IV Specjalnego Prokuratury Wojewódzkiej w R. przez ponad rok. Charakter spraw nadzorowanych przez prokuratorów wydziałów specjalnych został opisany we wcześniejszej części uzasadnienia, wynikał on z przepisów wówczas obowiązujących i nie mogły go skutecznie podważyć ani zeznania świadków ani opinia naukowa. Zauważyć należy także to, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, a jedynie bada zgodność z prawem zakwestionowanej decyzji, zaś w przypadku decyzji pozbawiającej A. B. uprawnień kombatanckich sąd nie dostrzegł przesłanek skutkujących jej uchyleniem. Na marginesie niniejszej sprawy stwierdzić trzeba także to, iż skarga kasacyjna A. B. w przedmiocie stwierdzenia okoliczności powodujących utratę prawa do stanu spoczynku i uposażenia w stanie spoczynku zastała przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 19 maja 2006 r. Natomiast za Kierownikiem Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powtórzyć należy, że przepis art. 21 ust. 4 ustawy kombatanckiej został uchylony po nowelizacji tej ustawy z dnia 4 marca 1999 roku, dlatego też nie było potrzeby zapoznawania skarżącego z opinią, o której mówił wcześniej skreślony przepis. Konkludując, organ administracji orzekając w niniejszej sprawie słusznie uznał, iż w latach 1952 - 53 A. B. sprawował w organach prokuratury funkcję związaną ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tego , iż okoliczność ta objęta jest bezwzględnie obowiązującą dyspozycją art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy kombatanckiej, organ był zobligowany do podjęcia zgodnej z nią decyzji. Zastosowanie tego przepisu wyłączone jest jedynie względem osób, które przedłożą dowody, że do wymienionych służb i organów zostały skierowane przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje były zwerbowane w celu udzielenia im pomocy (art. 21 ust 3 pkt 1 ustawy kombatanckiej). W badanym postępowaniu dowody takie nie zostały jednak przedłożone. Z tego też powodu bezpodstawny jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów § 6 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień (Dz. U. Nr 116, poz. 745). Przepisy te odnoszą się bowiem wyłącznie do sytuacji, w której osoba, której uprawnień dotyczy postępowanie przedstawi dowody na okoliczności wymienione w art. 21 ust. 3 ustawy kombatanckiej. Z powyższych względów Sąd nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i dlatego skargę oddalił na podstawie 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.