I FZ 257/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1004/06 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2007 r. o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 19 kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2000 r. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 1004/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił W. L. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 lipca 2007 r. o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 19 kwietnia 2006 r., Nr [...], w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2000 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, iż odpis zarządzenia został pełnomocnikowi strony doręczony w dniu 25 lipca 2007 r., wraz z pouczeniem o prawie i terminie wniesienia zażalenia. W dniu 5 września doręczono natomiast pełnomocnikowi postanowienie z dnia 20 sierpnia 2007 r. odrzucające skargę kasacyjną strony z uwagi na nieuiszczenie w wyznaczonym terminie należnego wpisu. Zażalenie na zarządzenie z dnia 18 lipca 2007 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia zostało nadane w dniu 12 września 2007 r. W uzasadnieniu wniosku poinformowano, że kwota uzupełniająca wpis od skargi kasacyjnej została uiszczona pod błędną sygnaturą akt, podniesiono też, iż w treści zarządzenia nie została wskazana ani wartość przedmiotu zaskarżenia ani też wysokość pełnego wpisu od skargi kasacyjnej, przez co pełnomocnik skarżącego w chwili doręczenia odpisu tego zarządzenia nie znał przyczyny, dla której wcześniejsza opłata została uznana za niewłaściwą. Przyczyny te stały się pełnomocnikowi znane dopiero po doręczeniu postanowienia z 20 sierpnia 2007 r. Podniesiono też, iż Sąd nie przeprowadził postępowania w trybie art. 218 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu I instancji żaden z argumentów przedstawionych we wniosku nie dotyczy uprawdopodobnienia braku winy strony w uchybieniu terminu, a wywody pełnomocnika należy uznać za zarzuty wobec postępowania Przewodniczącego Wydziału prowadzącego do wezwania strony do uiszczenia wpisu sądowego. Treść akt sprawy nie pozwala stwierdzić, iż strona nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wskazała, iż Sąd I instancji błędnie uznał, że fakt nieokreślenia w przedmiotowym zarządzeniu podstawy żądania dopłaty wpisu sądowego powiązany z faktem opłacenia na wcześniejsze wezwanie wpisu od skargi kasacyjnej nie mógł skarżącego wprowadzić w uzasadniony błąd. W konsekwencji zaś skarżący dopiero po zapoznaniu się z uzasadnieniem postanowienia z dnia 20 sierpnia 2007 r. miał świadomość, że nie opłacił całego żądanego przez Sąd wpisu. Nie sposób dopatrzyć się winy skarżącego w niewykonaniu zarządzenia w sytuacji, gdy pozostawał on w uzasadnionym przekonaniu, że wpis został w całości prawidłowo opłacony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy zauważyć, że dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności., o czym wyraźnie mówi art. 85 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Zauważyć przy tym należy, iż na równi z winą strony traktuje się zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika, prowadzące do uchybienia terminu. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie uznał, iż strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy wiąże się bowiem z koniecznością dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a powołane zarówno we wniosku jak i w zażaleniu okoliczności nie wskazują na to, iż niedokonanie czynności w ustawowym terminie spowodowane było przeszkodą nie do przezwyciężenia przy dochowaniu najwyższej staranności. Podkreślić należy przede wszystkim to, iż działania i zaniechania pełnomocnika odnoszą skutek wobec strony, stąd też brak należytej staranności wykazanej w toku postępowaniu przez pełnomocnika obciąża stronę przez niego reprezentowaną. Nie stanowi przyczyny uprawdopodobniającej brak winy powoływane przez stronę jak i jej pełnomocnika niezrozumienie przyczyn wezwania o uzupełnienie wpisu od skargi kasacyjnej - wszelkie zarzuty strony wobec zarządzenia Przewodniczącego Wydziału mogły być podniesione właśnie w drodze zażalenia (złożonego w ustawowym terminie). Zaniechania złożenia środka odwoławczego w tym zakresie mimo istniejących po stronie skarżącego wątpliwości w kwestii zasadności zarządzenia z pewnością nie można uznać za dochowanie należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Nadto argumentacja strony w tym zakresie budzi wątpliwości, bowiem z akt sprawy I FSK 649/07 wynika, iż pełnomocnikowi strony doręczono w dniu 19 lipca 2007 r. (a więc zanim został stronie doręczony odpis zarządzenia wzywającego do uzupełnienia wpisu od skargi kasacyjnej) odpis postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego zwracającego Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu skargę kasacyjną strony w celu uzupełnienia dostrzeżonych braków. Z uzasadnienia tego postanowienia wynikają przyczyny, dla których Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wpis od skargi kasacyjnej powinien być obliczony ponownie, a strona powinna być wezwana do jego opłacenia (uzupełnienia). Nie ma przy tym znaczenia, iż odpis tego postanowienia został doręczony innemu pełnomocnikowi niż ten, któremu doręczono odpis zarządzenia wzywającego do uzupełnienia wpisu - zgodnie z art. 76 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli jest kilku pełnomocników jednej strony, sąd doręcza pismo tylko jednemu z nich. Skoro z akt nie wynika, iżby strona wskazała, któremu z pełnomocników doręczać pisma w sprawie, sąd administracyjny mógł dokonać samodzielnie wyboru pełnomocnika i temu pełnomocnikowi doręczyć dane pismo. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.