II OZ 1030/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia del. WSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 17 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń M. C. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 marca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 2060/03 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], zn. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki doręczone w dniach 14 maja 2007 r. i 17 lipca 2007 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienia Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. C. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], zn. [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W związku z wnioskiem o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, Sąd wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Skarżący M. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie z żoną i bezrobotną córką, źródło ich utrzymania stanowią renty w wysokości [...] zł. brutto, a jedynym majątkiem jest dom z [...] r. do kapitalnego remontu. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 16 lutego 2007 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku sprzeciwu skarżącego postanowienie to straciło moc, a wniosek został rozpoznany ponownie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który postanowieniem z dnia 30 marca 2007 r. oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że z porównania wysokości obciążenia finansowego w postaci obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej z sytuacją majątkową i rodzinną skarżącego wynika, że zwolnienie skarżącego od tego obowiązku nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy i ma zapewniać dostęp do sądu osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Zdaniem Sądu I instancji skarżący nie wykazał, że zachodzi brak możliwości obciążenia jego majątku lub dochodu w celu uzyskania kwoty na pokrycie kosztów sądowych. Z akt sprawy wynika, że odpis postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 14 maja 2007 r. W zażaleniu z dnia 15 maja 2007 r. na postanowienie z dnia 30 marca 2007 r. skarżący podniósł, że postanowienie to nie dotyczy jego osoby ani okoliczności związanych z jego rodziną i na skutek pomyłki zostało zaadresowane na jego nazwisko. Na wezwanie Sądu z dnia 5 czerwca 2007 r. skarżący przesłał odpis postanowienia, jaki został mu doręczony w dniu 14 maja 2007 r. W związku z doręczeniem skarżącemu odpisu postanowienia niezgodnego z oryginałem, stosownie do zarządzenia z dnia 9 lipca 2007 r. przesłano skarżącemu ponownie odpis postanowienia z dnia 30 marca 2007 r. Skarżący wniósł zażalenie i na powyższe postanowienie Sądu, podnosząc, że niskie dochody uniemożliwiają mu poniesienie kosztów sądowych w sprawie, a wbrew stanowisku Sądu zawartemu w uzasadnieniu postanowienia, nie ma możliwości obciążenia nieruchomości, gdyż "nikt nie chce tego domu". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżącemu kolejno doręczono postanowienia z tej samej daty i w tym samym przedmiocie, co z kolei słusznie spowodowało u skarżącego przeświadczenie, że jego sytuacja majątkowa została oceniona nierzetelnie. Zgodnie z art. 160 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd wydaje orzeczenie w formie postanowienia. W niniejszej sprawie w tym samym przedmiocie doręczono skarżącemu dwa różniące się treścią uzasadnienia orzeczenia w formie postanowienia, przez co obydwa te akty znalazły się w obiegu prawnym. Wobec brzmienia art. 160 p.p.s.a. zaskarżone postanowienia należało uchylić. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.