II SA/Wa 1417/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-11
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Jacek Fronczyk, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek zwrotu lokalu mieszkalnego przez byłego żołnierza służby stałej, który uzyskał pomoc finansową na budowę domu, jest uzależniony od jego sytuacji rodzinnej i alimentacyjnej?Ratio decidendi
Obowiązek zwrotu lokalu mieszkalnego przez byłego żołnierza służby stałej, który skorzystał z pomocy finansowej (zaliczki lub pomocy bezzwrotnej) do dnia 31 grudnia 1995 r., wynika wprost z przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Okoliczności takie jak sytuacja rodzinna, obowiązki alimentacyjne, czy sposób wykorzystania pomocy finansowej nie mają wpływu na ten obowiązek. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zwolnieniu lokalu mieszkalnego przez R. K., byłego żołnierza wojskowego, który w przeszłości otrzymał pomoc finansową na budowę domu. Skarżący, D. K. i P. K. (żona i syn R. K.), kwestionowali tę decyzję, podnosząc m.in. brak zawiadomienia o postępowaniu, obowiązek alimentacyjny R. K. oraz sposób wykorzystania pomocy finansowej. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o zwolnieniu lokalu, uznając, że uzyskanie pomocy finansowej do 31 grudnia 1995 r. rodzi obowiązek zwrotu lokalu, niezależnie od innych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Kołodziej, asesor WSA Jacek Fronczyk, asesor WSA Jarosław Trelka (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi D. K. i P.K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienie lokalu mieszkalnego oddala skargę.
II SA/Wa 1417/06
UZASADNIENIE
Imiennym nakazem przydziału osobnej kwatery stałej z dnia 7 grudnia 1984 r. Garnizonowa Administracja Mieszkań W. przydzieliła R. K. osobną kwaterę stałą w W. przy ul. [...]. Przy ustalaniu rozmiarów tej kwatery uwzględniono fakt, że rodzina R. K. składała się z trzech osób (on sam, jego żona D. oraz syn P.).
W dniu 17 września 1990 r. oraz 8 czerwca 1992 r. R. K. uzyskał zaliczkową pomoc na budowę domu jednorodzinnego w S., dla której małżonkowie K. nabyli grunt na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej.
Decyzją z dnia [...] maja 1995 r. pomoc powyższa została zmieniona na pomoc bezzwrotną. R. K. nie zwolnił zajmowanego lokalu w W., nie zwrócił także otrzymanej pomocy.
Od 1 lipca 1998 r. R. K. jest emerytem wojskowym.
Decyzją z dnia [...] stycznia 1999 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) Oddział Terenowy w B. orzekł, na podstawie art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą" że R. K. zachował uprawnienie do kwatery na czas nieokreślony.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2000 r. Sąd Rejonowy w S. dokonał podziału majątku wspólnego małżonków R. i D. K. w ten sposób, że prawo własności nieruchomości w S. przyznał D. K..
Pismem z dnia 24 marca 2005 r. R. K. został wezwany, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy, do dobrowolnego opuszczenia zajmowanego w W. lokalu i przekazania go do dyspozycji Oddziału Regionalnego WAM w P..
We wszczętym postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia przez R. K. lokalu w W. ustalono m.in., że od 8 lat R. K. nie zamieszkuje w lokalu w W.. R.K. oświadczył też, że nie otrzymał decyzji z [...] maja 1995 r., oraz że nie otrzymał pomocy bezzwrotnej.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. orzekł o zwolnieniu przez R. K. wraz ze wszystkimi osobami wspólnie z nim zamieszkałymi i rzeczami jego prawa reprezentującymi, zajmowanego lokalu w W. i przekazaniu go w terminie 30 dni od dnia, w którym ta decyzja stała się ostateczna, do dyspozycji Oddziału Regionalnego WAM w P..
Pełnomocnik D. K. wniosła odwołanie od tej decyzji. W odwołaniu tym wskazano m. in., że D.K. nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania, ani nie brała w nim udziału.
Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Prezes WAM uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2005 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem takiego rozstrzygnięcia był fakt, iż osoby faktycznie zamieszkujące w lokalu w W., tj. D. K. i P.K., nie brały udziału w postępowaniu.
W wyniku powyższej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. zawiadomił o wszczęciu postępowania R.K., D. K. i P.K..
W toku postępowania ustalono m.in., że D.K. sprzedała w dniu [...] października 2002 r. nieruchomość w S..
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w P. orzekł o zwolnieniu przez R. K., D. K. i P. K. wraz ze wszystkimi osobami wspólnie z nim zamieszkałymi i rzeczami prawa ich reprezentującymi, zajmowanego lokalu w W. i przekazaniu go w terminie 30 dni od dnia, w którym ta decyzja stała się ostateczna, do dyspozycji Oddziału Regionalnego WAM w P. Jako podstawę tej decyzji wskazano art. 42 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 2 oraz art. 87 ust. 1 pkt 3 i ust. 4, a także art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Jako uzasadnienie wskazano fakt, że wskazanymi wyżej decyzjami z dnia [...] września 1990 r. i [...] czerwca 1992 r. udzielono R.K. pomocy zaliczkowej na budowę domu, a w 1999 r. zmienioną ją na pomoc bezzwrotną. Art. 41 ust. 2 pkt ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nakazuje natomiast byłemu żołnierzowi zwrócić lokal, jeśli skorzystał on m.in. z pomocy zaliczkowej lub bezzwrotnej wypłaconej do 31 grudnia 1995 r. Organ uznał, że na obowiązek zwrotu lokalu nie ma wpływu przyznanie wyłącznej własności nieruchomości w S. D. K.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik D. i P. K. wskazała, że organ nie uwzględnił, iż na R. K. spoczywa obowiązek alimentacyjny względem żony i syna. R. K. porzucił swoją rodzinę i zaciągnął liczne zobowiązania finansowe. Organ powinien przenieść D. K. i P.K. do lokalu zajmowanego przez R. K. w W., który to lokal zajmuje po swojej matce.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezes WAM utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2006r. organ odwoławczy powtórzył argumentację organu I instancji oraz uznał za bezzasadne twierdzenie, iż na organie tym spoczywał obowiązek zapewnienia odwołującym się dostarczenia lokalu, który zajmuje R.K.. Dochodzenie wykonania obowiązku alimentacyjnego jest kwestią postępowania cywilnego.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący D. i P. K., reprezentowani przez pełnomocnika, wskazali, że pomoc, jaką uzyskał R.K. na budowę domu w S., została spożytkowana na jego własne potrzeby. Dom ten został wybudowany z kredytu bankowego, który zaciągnęli małżonkowie. Aby spłacić ten kredyt oraz długi spowodowane przez R.K. dom ten został sprzedany przez D.K.. R.K. powinien zapewnić swojej rodzinie miejsce zamieszkania. Art. 41 ustawy stanowi natomiast, w ocenie strony skarżącej, że w razie osobnego zamieszkiwania przez byłego żołnierza i jego małżonka, przysługuje im prawo wyboru lokalu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i powtórzył, że okoliczności podniesione przez stronę skarżącą w odwołaniu i skardze nie mają prawnego znaczenia w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd analizuje zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem materialnym i formalnym obowiązującym w dacie wydania tej decyzji. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 41 ust. 2 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zwanej też dalej "ustawą", były żołnierz służby stałej, który nabył prawo do emerytury wojskowej, zobowiązany jest przekazać lokal mieszkalny do dyspozycji Agencji, jeżeli m.in. skorzystał z uprawnień, o których mowa w art. 87 ustawy. Z kolei art. 87 stanowi natomiast, że odprawa mieszkaniowa nie przysługuje osobom, które otrzymały pomoc finansową w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r.
W sprawie bezsporne jest, że R. K. jest emerytem wojskowym. Nie zostało ponadto zakwestionowane, iż w dniu [...] września 1990 r. oraz [...] czerwca 1992 r. R. K. uzyskał zaliczkową pomoc na budowę domu jednorodzinnego w S.. Łączna kwota tej pomocy wyniosła 7968 zł. Decyzją z dnia [...] maja 1995 r. pomoc powyższa została zmieniona na pomoc bezzwrotną w związku z upływem 3 lat od dnia uzyskania pozwolenia na budowę domu w S. Nie jest przy tym istotne, że skarżący nie otrzymał faktycznie decyzji dotyczącej zamiany pomocy zaliczkowej na bezzwrotną, gdyż, jak sam przyznał, decyzję tę odebrała jego żona. Ponadto, jak wynikało z §14 rozporządzenia Rady Ministrów z 17 stycznia 1994 r. w sprawie w sprawie zasad przyznawania i wysokości pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez osoby uprawnione do osobnej kwatery stałej (Dz. U. Nr 16, poz. 53), które obowiązywało w dniu wydania decyzji z [...] maja 1995 r., przyznana pomoc finansowa w formie zaliczkowej (zwrotnej) zamieniana była na bezzwrotną. Analogiczną zasadę zawiera też zresztą art. 87 ust. 3 ustawy, według którego pomoc zaliczkową zamienia się na bezzwrotną w sytuacji upływu wskazanego wyżej terminu 3 lat od wydania pozwolenia na budowę. Zatem decyzja z dnia [...] maja 1995 r. nie przyznawała dodatkowej, wymiernej kwoty pomocy finansowej, lecz zamieniała pomoc poprzednio uzyskaną w pomoc bezzwrotną. Twierdzenie R. K., iż nie została mu wypłacona pomoc bezzwrotna (Protokół wysłuchania strony postępowania administracyjnego, k – 14 akt administracyjnych) wynika więc z niezrozumienia przedmiotu decyzji z [...]maja 1995 r. Zauważyć też należy, że art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy stanowi o pomocy zaliczkowej lub bezzwrotnej – uzyskanie już tylko jednej z nich skutkuje obowiązkiem przekazania zajmowanego lokalu do dyspozycji Agencji, zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy.
Wobec powyższego w zaskarżonej decyzji organ zasadnie przyjął, że skarżący zobowiązani są zwrócić zajmowany lokal. Podnoszone przy tym okoliczności dotyczące obowiązku alimentacyjnego ciążącego na R.K., jego relacji z rodziną, faktycznego wykorzystania pomocy finansowej oraz zaciągniętych przez niego zobowiązań i przejęcia przez D. K. na wyłączną własność nieruchomości w S., a następnie jej zbycia w celu spłaty powyższych zobowiązań swojego męża, nie mają w sprawie żadnego znaczenia prawnego. Ustawa w przywołanym art. 41 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 3 wiąże obowiązek zwrotu zajmowanego lokalu wyłącznie z jedną przesłanką – uzyskaniem do dnia 31 grudnia 1995 r. pomocy zaliczkowej lub bezzwrotnej. Skarżący w toku postępowania administracyjnego, a także w skardze do Sądu, nie zakwestionowali faktu uzyskania przez R. K. takiej pomocy. Odnośnie natomiast podniesionego w skardze prawa wyboru lokalu mieszkalnego małżonków, wynikającego, w ocenie strony skarżącej, z art. 41 ustawy, wskazać należy, iż przepis ten dotyczy takiej sytuacji, gdy małżonkowie dysponują dwoma odrębnymi lokalami WAM. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaszła.
Sąd nie stwierdził, aby w toku postępowania administracyjnego organy naruszyły procedurę administracyjną w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. Strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania. Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji została skierowana do wszystkich stron, mogły też one w nim aktywnie uczestniczyć. Obydwie wydane w sprawie decyzje zostały prawidłowo, wyczerpująco uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 przywołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przywołane wyżej przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zostały prawidłowo zastosowane przez organ wydający zaskarżoną decyzję.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło