VI SA/Wa 2157/06

PostanowienieWSA w Warszawie2006-12-11

Skład orzekający: Asesor WSA Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowania sądowoadministracyjnego, która została zobowiązana do zapłaty kary pieniężnej decyzją administracyjną, postępowanie to powinno zostać umorzone, czy też powinno być kontynuowane z udziałem spadkobierców, jeśli kara została już uiszczona?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, uznając, że kara pieniężna nałożona decyzją administracyjną ma charakter administracyjnoprawny i nie podlega dziedziczeniu. W związku z tym, mimo uiszczenia kary przez spadkodawcę, spadkobiercy nie posiadają interesu prawnego w kontynuowaniu postępowania sądowoadministracyjnego, a wynik sprawy nie dotyczy ich praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i czasie pracy kierowców. Postępowanie przed WSA zostało zawieszone z powodu śmierci skarżącego. Następnie pełnomocnik spadkobierców, po uzyskaniu prawomocnego postanowienia o nabyciu spadku, wniósł o podjęcie postępowania, argumentując, że kara została uiszczona i podlega zwrotowi, co potwierdza interes prawny spadkobierców. Sąd rozważał, czy kara pieniężna podlega dziedziczeniu i czy spadkobiercy mają interes prawny w kontynuowaniu sprawy.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]lipca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i czasie pracy kierowców postanawia: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie Postanowieniem z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1777/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ze skargi A. F., reprezentowanego przez pełnomocnika, radcę prawnego J.N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...], wydaną w wyniku rozpatrzenia przez organ odwołania złożonego przez skarżącego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005 r., Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym i czasie pracy kierowców. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższego postanowienia, pismem z dnia [...] października 2005 r., pełnomocnik skarżącego poinformował Sąd o śmierci swojego mocodawcy oraz, że po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku do sprawy przystąpią jego następcy prawni. Pismem z dnia [...] września 2006 r. reprezentujący następców prawnych skarżącego, radca prawny J. N. (pełnomocnictwo w aktach sądowych sprawy k. 38) przedkładając prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w I. z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. [...] o nabyciu spadku po zmarłym A. F. (k. 39 akt sądowych), wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania oraz prowadzenie go z udziałem spadkobierców. Zarządzeniem z dnia [...] września 2006 r. Sąd wezwał pełnomocnika spadkobierców do wykazania, iż w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 161 § 1 pkt 2 in fine ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i wynik niniejszego postępowania dotyczy interesu prawnego jego mocodawców. W odpowiedzi na wezwanie Sądu pełnomocnik spadkobierców, w piśmie z dnia [...] września 2006 r. podniósł, iż w jego ocenie, na gruncie niniejszej sprawy zachodzi przesłanka określona w art. 161 § 1 pkt 2 in fine wyżej cytowanej ustawy, gdyż przedmiot zawisłego postępowania nie odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków związanych z osobą zmarłego. Ponadto, skoro kara została przez spadkodawcę uiszczona to w przypadku ewentualnego uchylenia decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podlegać będzie zwrotowi na rzecz spadkobierców, co dodatkowo potwierdza ich interes prawny w kontynuowaniu zawisłego postępowania i uzyskaniu ewentualnego wyroku uchylającego decyzje o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z 161 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Należy zaznaczyć, iż z zasady w prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa, niemniej jednak mogą występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej mogą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji to Sąd musi ocenić, czy w przypadku śmierci skarżącego, będącego adresatem zaskarżonego aktu lub czynności, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego osób zgłaszający swój udział w miejsce spadkodawcy (vide:. Tadeusz Woś, Hanna Knysiak - Molczyk, Marta Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2005 r. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis str. 495). Zawisła przed tutejszym Sądem sprawa ze skargi A. F. dotyczy nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 3 300 złotych za nieuiszczenie opłaty drogowej oraz naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Powyższa kara pieniężna nałożona została na skarżącego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2005 r., Nr [...]a następnie utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. Śmierć skarżącego (odpis skrócony aktu zgonu wystawiony w dniu [...] sierpnia 2005 r. przez Urząd Stanu Cywilnego w B. k. 22) oraz pojawienie się w jego miejsce następców prawnych (postanowienie Sądu Rejonowego w I. z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. akt [...] k. 39) postawiły Sąd przed koniecznością ustalenia, czy wynik postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego ze skargi A. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 20095 r. dotyczyć będzie interesu prawnego osób zgłaszających swój udział w miejsce spadkodawcy. W tym celu należało ustalić, czy kara pieniężna będąca przedmiotem niniejszego postępowania, wymierzona przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej wchodzi do spadku i podlega dziedziczeniu w świetle obowiązujących przepisów kodeksu cywilnego. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93) nie podaje definicji sensu stricto pojęcia spadek a jedynie wskazuje, jakie prawa i obowiązki wchodzą a jakie nie wchodzą w jego skład. Jak przyjęto w orzecznictwie, dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, a więc mające charakter cywilnoprawny. Należy zatem przyjąć, iż nie wchodzą w skład spadku prawa i obowiązki wynikające ze stosunków karnoprawnych, administracyjnoprawnych, finansowoprawnych (vide: Skowrońska-Bocian Elżbieta Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki. Warszawa 2006 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie VII) ss. 298). Pogląd ten jest w pełni akceptowany w doktrynie. Przenosząc powyższe rozważenia na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż kara pieniężna będąca przedmiotem toczącego się postępowania, wymierzona przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej nie będzie wchodziła do spadku. Nie nosi ona bowiem znamion należności cywilnoprawnej (vide: uchwała SN z dnia 24 czerwca 1992 r., sygn. akt III CZP 70/92 OSP 1993/3/56). W związku z powyższym Sąd nie podzielił argumentów przedstawionych przez pełnomocnika następców prawnych skarżącego przemawiających, w jego ocenie za tym, iż wynik postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego ze skargi A. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej dotyczy interesu prawnego osób, które nabyły po nim spadek. W ocenie Sądu powstały po stronie skarżącego, A. F., na mocy zaskarżonej decyzji obowiązek uiszczenia kary pieniężnej wynika z władczego, jednostronnego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, co świadczy o jego charakterze administracyjnoprawnym a jako taki nie podlega dziedziczeniu. Również kara pieniężna będąca przedmiotem niniejszego postępowania, a mająca swoje źródło w decyzji administracyjnej nie podlega dziedziczeniu i w związku z tym nie można uznać, iż spadkobiercy A. F. mają interes prawny we wstąpieniu do niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe, działając zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z 161 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło