II OSK 1786/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 879/06 o odrzuceniu skargi W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2006 r., Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zezwalającej na modernizację lokalu użytkowego postanawia oddalić skargę kasacyjną Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, pismem z dnia 24 marca 2006 r. W., reprezentowana przez radcę prawnego H. O., wniosła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2006 r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zezwalającej na modernizację lokalu użytkowego. Stosownie do art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), pismo wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie jest należycie opłacone podlega odrzuceniu bez wezwania do uiszczenia wpisu, jeżeli podlega ona opłacie stałej. W myśl § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), wpis w sprawach skarg dotyczących decyzji wydanych w trybie stwierdzenia nieważności jest stały i wynosi 200 zł. Pełnomocnik skarżących wnosząc skargę z dnia 24 marca 2006 r. nie uiścił wpisu od tej skargi, co obliguje Sąd do jej odrzucenia bez wezwania o uiszczenie wpisu. Zgodnie bowiem z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt SK 11/05 (Dz. U. Nr 45, poz. 322), § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), jako niezgodny z art. 221 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. oraz z art. 2 Konstytucji, utracił moc z dniem 17 marca 2006 r. Ponadto stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2006 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zezwalającej na modernizację lokalu użytkowego została wydana w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej przez ministra w I pierwszej instancji nie przysługuje odwołanie, ale strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skoro zatem strona skarżąca przed wniesieniem skargi do Sądu nie skorzystała z przysługującego jej prawa wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, to skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2006 r. skargę kasacyjną złożyła W., wnosząc o jego uchylenie w całości Pełnomocnik W. zarzucił postanowieniu: 1. Błędne określenie przedmiotu zaskarżenia oraz wadliwe prawnie rozstrzygnięcie Sądu w związku z nie wzięciem za jego podstawę istniejącego prawnego i faktycznego stanu w chwili wyrokowania - art. 124 k.p.a. 2. Uniemożliwienie pełnomocnikowi W. spełnienie obowiązku uiszczenia opłaty stałej (art. 221 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) to jest odmowę przyjęcia wpisu przez kasę Sadu w dniu przesyłania skargi do Sądu Wojewódzkiego za pośrednictwem Generalnego Konserwatora Zabytków potwierdzoną przez Wydział Informacji Sądowej. Jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w dniu 30 marca 2006 r. pełnomocnik W. zgłosił się do kasy Sądu w celu uiszczenia wpisu stałego. Kasjerka po telefonicznej konsultacji w sekretariatem wydziału odmówiła przyjęcia wpisu. Natomiast Wydział Informacji Sądowej WSA w Warszawie poinformował go o przyjętej zasadzie, iż wpis stały od skargi wnoszonej do wojewódzkiego sądu administracyjnego za pośrednictwem organu także przez adwokata lub radcę prawnego - uiszcza się na wezwanie, po przekazaniu przez organ skargi sądowi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ), dalej p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny . Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika W. powyższe wymogi przewidziane dla tego rodzaju środka zaskarżenia spełnia jedynie w zakresie w jakim została oparta o zarzut wskazany w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenia art. 221 p.p.s.a. Skarga kasacyjna w zakresie w jakim zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 124 k.p.a. jest natomiast niezasadna. Należy podnieść, iż w orzecznictwie i doktrynie kwestia skuteczność podniesienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego budzi liczne wątpliwości. Abstrahując od powyższego zarzuty skargi kasacyjnej w zakresie w jakim zostały oparte o zarzut naruszenia Kodeksu postępowania administracyjnego należy uznać jednak za chybione. Sąd bowiem dokonując oceny legalności zaskarżonego doń aktu administracyjnego czyni to w ramach wyznaczonych przepisami wspomnianej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie stosuje Sąd natomiast przy tej kontroli bezpośrednio przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Nie można zatem skutecznie postawić wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego, gdyż sąd administracyjny nie jest ich adresatem. Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 221 p.p.s.a., który stanowi, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Do dnia 17 marca 2006 r. wpis stały od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego uiszczało się na wezwanie Sądu, po przekazaniu skargi sądowej - § 5 ust. 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jednakże w dniu 17 marca 2006 r. (data opublikowania wyroku TK w Dzienniku Ustaw) powołany przepis rozporządzenia utracił swoją moc na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 marca 2006 r. sygn. akt SK 11/05, Dz.U. Nr 45, poz., 332, jako niezgodny z art. 221 p.p.s.a. i art. 2 Konstytucji. W tej sytuacji złożona w dniu 27 marca 2006 r. skarga na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podlegała wpisowi stałemu, który winien był być wniesiony do kasy wojewódzkiego sądu administracyjnego w gotówce lub wpłacony na jego rachunek bez stosownego wezwania Sądu. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, iż pełnomocnik próbował takiego wpisu dokonać bezpośrednio w kasie Sądu, zgodnie z obowiązującym w tym czasie stanie prawnym zaistniałym po w/w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Jednakże niezależnie od kwestii czy winę za nieuiszczenie tego wpisu ponosi skarżący czy też pracownicy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie to bezsporny pozostaje fakt, iż stosowny wpis nie został wniesiony - a zatem skarga jako nieopłacona podlegała odrzuceniu. Nie pozbawia to jednak strony możliwości złożenia stosownego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, jeżeli skarżący uważa, iż nieuiszczenie wpisu nastąpiło wskutek okoliczności, które wskazywałyby na jego brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż skarga W. i tak podlegałaby odrzuceniu ze względu na podniesiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego fakt, iż skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia - art. 52 § 1 p.p.s.a. Przesłanka ta stanowi samodzielną podstawę do odrzucenia skargi niezależnie od kwestii wpisu. Podniesiony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia fakt niewyczerpania przez W. środków zaskarżenia, co stanowiło drugą podstawę prawną skutkującą odrzuceniem skargi przez Sąd I instancji, nie został natomiast zakwestionowany w podstawach skargi kasacyjnej, nie był więc jej przedmiotem. Zatem, przyjmując zasadę związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej, kwestia ta nie podlegała rozpoznaniu, a w związku z tym w tej mierze należało przyjąć stan faktyczny i jego konsekwencje prawne przyjęte przez Sąd I instancji. Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.