I SA/Łd 1074/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia NSA Piotr Kiss, Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. A w Ł. w podatku od towarów i usług oddala skargę I SA/Łd 1074/06 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. określił spółce z o.o. A w Ł. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2000 r., styczeń i marzec 2001 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Tytuły egzekucyjne wystawione przeciwko spółce zostały zwrócone z adnotacją, że adresat wyprowadził się. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. wszczął postępowanie w sprawie przeniesienia na M. S.– członka zarządu spółki z o.o. A w Ł.– odpowiedzialności za zaległości spółki w podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. orzekł o odpowiedzialności M.S. za zaległości podatkowe spółki z o.o. A w Ł. w podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 2000 r., styczeń i marzec 2001 r. oraz za dodatkowe zobowiązania podatkowe – w łącznej kwocie 59.932,60 a także za odsetki za zwłokę od tej zaległości. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że M. S. pełni funkcję członka zarządu spółki. Zajęcia rachunków bankowych spółki okazały się bezskuteczne, gdyż spółka nie prowadzi takich rachunków. Spółka A faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej i nie ma majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela. Nie zastał zgłoszony wniosek o upadłość spółki, nie wszczęto postępowania układowego a strona nie wskazała majątku spółki, z którego egzekucja jest możliwa. W tej sytuacji M.S. ponosi odpowiedzialność za zobowiązania Spółki z o.o. A Izba Skarbowa w Ł. po rozpatrzeniu odwołania strony decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu i instancji. Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że wniosek spółki o ogłoszenie upadłości z dnia 1 marca 2005 r. został zwrócony wskutek jego braków formalnych i nie wywołał żadnych skutków prawnych. Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku spółki zostało zakończone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] umarzającym postępowanie egzekucyjne wobec braku majątku spółki. W skardze do sadu administracyjnego na powyższą decyzję M.S. wniósł o jej uchylenie i podniósł następujące zarzuty : 1. naruszenie art. 116 par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity z 2005 r. Dz. U. Nr 169, poz. 1387 z późn. zm.) w zw. z art. 21 ustawy z 12.09.2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 z późn. zm.) - przez bezzasadne uznanie, iż w zaistniałym stanie faktycznym została przeprowadzona bezskuteczna egzekucja z majątku A Sp. z o.o., a tym samym zostały spełnione warunki formalne przesądzające o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki; 2. naruszenie art. 122, art. 187 par. 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa -przez dowolną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, że egzekucja w stosunku do A sp. z o.o. okazała się bezskuteczna; 3. naruszenie art. 121 i art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez wydanie rozstrzygnięcia na podstawie materiału dowodowego w całości zgromadzonego jedynie przez organ drugiej instancji. Zdaniem skarżącego w rozpoznawanej sprawie nie doszło do rzeczywistego przeprowadzenia czynności egzekucyjnych mających na celu zaspokojenie wierzyciela z majątku spółki, a jedynie organ odwoławczy podjął pewne czynności formalne – w oderwaniu od rzeczywistych działań organów podatkowych obu instancji – mające na celu dostosowanie dokumentacji do wymogów prawnych stawianych przez ustawodawcę w treści art. 116 Ordynacji podatkowej. Wcześniejsza decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] została uchylona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], gdyż organ I instancji nie wykazał, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji nie podjął po raz kolejny żadnej próby przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec spółki stwierdzając, że spółka faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy z niezrozumiałych względów dokonał zupełnie odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sadów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało ocenić, że nie narusza ona przepisów obowiązującego prawa. Organy podatkowe prawidłowo oceniły bowiem, że zostały spełnione przesłanki z art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) do przeniesienia na rzecz skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. A w Ł.. Zgodnie z powołanym przepisem za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna (...). Nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący w rozpoznawanym okresie pełnił funkcję członka zarządu spółki A. Warunkiem odpowiedzialności członka zarządu jest wykazanie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji. Chodzi tu o sytuację, gdy nie ma wątpliwości co do tego, że egzekwowana należność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki. Przepis art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie wymaga, aby bezskuteczność egzekucji była stwierdzona postanowieniem organu egzekucyjnego umarzającym postępowanie egzekucyjne. Pojęcie bezskutecznej egzekucji nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego czy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pogląd, że bezskuteczność egzekucji musi być potwierdzona formalnym stwierdzeniem organu egzekucyjnego po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego nie ma wystarczającego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa, jakkolwiek kwestia ta budzi wątpliwości w orzecznictwie. Oczywiście najlepiej, gdy bezskuteczność egzekucji wynika wprost z postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, jednak przesłanka ta może być wykazana również w inny sposób. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Wbrew stanowisku strony skarżącej postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce zostało wszczęte już w 2003 r. poprzez wystawienie i doręczenie tytułów wykonawczych. O bezskuteczności egzekucji świadczą nie tylko nieudane próby zajęcia rachunków bankowych ale również inne dowody. W szczególności zarówno zarówno z zeznań strony jak i świadka (księgowej spółki) wynika jednocześnie, że spółka nie prowadziła działalności gospodarczej od marca 2001 r., nie posiadała żadnego majątku ruchomego (poza bezużytecznym komputerem) czy nieruchomego. Brak jakiegokolwiek majątku spółki wynika także z dokumentów sporządzanych przez stronę, jak bilanse spółki za lata 2002 – 2005 czy też ze złożonego wniosku o ogłoszenie upadłości. Dodatkowo zauważyć należy, że postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne (art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa). Istota postępowanie odwoławczego polega na ponownym rozstrzyganiu sprawy, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. W chwili wydania zaskarżonej decyzji bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce była potwierdzona postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...] Chybiony jest zarzut skarżącego, że podjęte działania miały jedynie charakter formalny a nie podjęto rzeczywistych czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (jak i postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. z dnia [...]) wskazano jakie faktyczne podjęto czynności zmieniające do przeprowadzenia egzekucji przeciwko spółce. Skarżący nie wykazał też w toku postępowania, aby zachodziły okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki A Z powyższych przyczyn, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, z mocy art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.