II SA/Wa 1656/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-08
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Ewa Pisula-Dąbrowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, wydane na podstawie art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zgodne z prawem, gdy zarzut dotyczy wyłudzenia środków przez wierzyciela?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym było zgodne z prawem. Organ egzekucyjny prawidłowo zastosował art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stwierdzając, że zarzut zobowiązanego dotyczący wyłudzenia środków przez wierzyciela nie mieści się w katalogu podstaw do zgłoszenia zarzutu określonym w art. 33 tej ustawy. Ponadto, wysokość egzekwowanego obowiązku została ustalona w prawomocnej decyzji administracyjnej, a późniejsze postępowania (w tym wznowienie postępowania i skarga do NSA) nie doprowadziły do jej zmiany.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. D. na postanowienie Komendanta Głównego Policji o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zwrotu nienależnie pobranej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. S. D. kwestionował zasadność egzekucji, podnosząc m.in. zarzut przedawnienia oraz wyłudzenia środków przez wierzyciela. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Komendę Wojewódzką Policji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, WSA Adam Lipiński, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym - oddala skargę -
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia S. D. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], oddalające zarzuty dotyczące nieprawidłowości w działaniach Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej pomocy finansowej, uchylił zaskarżone postanowienie oraz orzekł o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Komendant Rejonowy Policji w S. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. przyznał S. D. pomoc finansową w formie zaliczki, w kwocie 8499,20 zł, na budownictwo mieszkaniowe z przeznaczeniem na zakup mieszkania.
W dniu [...] listopada 1994 r. pomiędzy Zrzeszeniem Właścicieli i Zarządców Domów w G. a H. D. została zawarta umowa najmu lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem [...] o powierzchni 88,11 m2, znajdującego się w budynku położonym w G. przy ulicy [...]. Z treści umowy najmu wynika, że została zawarta na czas nieokreślony, a wraz z najemcą uprawnieni do wspólnego zamieszkiwania i zameldowania są S. D. oraz D. D. i S. D..
Aktem notarialnym z dnia [...] listopada 1994 r. numer Rep. [...] I. G. zobowiązała się do przeniesienia na rzecz S. i H. małżonków D. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego numer [...], znajdującego się w budynku położonym w G. przy ulicy [...]. W umowie przedwstępnej strony ustaliły ostateczny termin zawarcia umowy przyrzeczonej do dnia [...] stycznia 1995 r.
Pismem z dnia 17 października 1995 r. S. D. powiadomił Komendanta Rejonowego Policji w S. o fakcie posiadania przez żonę tytułu prawnego (umowy najmu) do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w G. oraz o odstąpieniu od umowy kupna spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu przy ul. [...] w G..
Decyzją z dnia [...] listopada 1995 r. numer [...] Komendant Rejonowy Policji w S. wezwał S. D. do zwrotu udzielonej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe w kwocie 8499,20 zł.
Po rozpatrzeniu odwołania S. D., decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. numer [...], Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W wyżej wymienionej decyzji strona została prawidłowo pouczona o możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że S. D. z przysługującego mu prawa nie skorzystał, w następstwie czego przedmiotowe orzeczenie stało się ostateczne.
W dniu 9 stycznia 1996 r. S. D. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2000 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 1995 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 1995 r.
Po rozpatrzeniu odwołania S. D. Komendant Główny Policji, decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję tę S. D. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 grudnia 2002 r. sygn. akt I SA 1015/01 oddalił skargę.
Pismem z dnia 4 maja 2006 r. [...] Urząd Skarbowy w G. zawiadomił S. D. o wszczęciu postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r., wystawionego przez Komendę Wojewódzką Policji w [...].
W dniu 9 maja 2006 r. zainteresowany złożył wniosek o wstrzymanie działań związanych z roszczeniem Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w związku ze złożonym w Prokuraturze Rejonowej w G. doniesieniem o niezgodne z prawem działanie Komendy Wojewódzkiej Policji w [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. pismem z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], działając na podstawie przepisu art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954), zwrócił się do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] o wyrażenie stanowiska, co do zasadności i wymagalności egzekwowanego obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] oddalił zarzuty dotyczące nieprawidłowości w działaniu Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym – zwrot nienależnie pobranej pomocy finansowej.
Na postanowienie to S. D. wniósł zażalenie do Komendanta Głównego Policji.
Komendant Główny Policji postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., działając na podstawie art. 17, 18, art. 33 i art. 34 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 kpa, uchylił zaskarżone postanowienie oraz orzekł o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954), podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Obowiązkiem organu administracji państwowej jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla właściwego rozpatrzenia sprawy.
Z analizy akt sprawy wynika, iż zainteresowany kwestionuje zasadność egzekucji części kwoty z powodu wyłudzenia jej przez KWP w [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w ww. przepisie, tym samym brak jest podstaw do uznania zażalenia S. D..
Odnosząc się do kwestii podniesionej przez zainteresowanego w uzasadnieniu zażalenia w przedstawionym wyżej stanie faktycznym sprawy, istnieje jedynie możliwość formalnoprawnego uregulowania uprawnień w trybie wskazanym przez Kodeks postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy ustawy o Policji oraz aktów wykonawczych.
Istotnym w niniejszej sprawie jest przede wszystkim fakt, iż orzeczenia zapadłe w wymienionej wyżej sprawie, nie zostały przez S. D. zakwestionowane. Tym niemniej, w dalszym ciągu strona ma prawo skorzystać z możliwości przeprowadzenia w tej sprawie jednego z postępowań szczególnych, których ramy zostały określone w przepisach art. 145-163 Kodeksu postępowania administracyjnego, a które mogłyby prowadzić do wzruszenia, prawomocnego już orzeczenia. Koniecznymi przesłankami podjęcia takich działań byłoby wykazanie, że wymienione wyżej decyzje są rażąco sprzeczne z prawem, bądź też przy ich wydawaniu nastąpiło naruszenie istotnych przepisów proceduralnych, dających postawę wznowienia postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu obszernej skargi podniósł, iż jego zdaniem, roszczenie Policji jest przedawnione, nadto powinno zostać przeprowadzone postępowanie w celu ustalenia, czy żądana przez policję kwota nie została spłacona w całości przez żyrantów. Poddał w wątpliwość uprawnienia D. S., podpisującego w imieniu Komendanta Głównego Policji zaskarżone postanowienie.
18 września 2006 r. złożył pismo procesowe, które określił jako oświadczenie, w którym dodatkowo podnosił, iż został zmuszony do spłaty części kwoty uzyskanej pomocy finansowej, bowiem został zastraszony wdrożeniem w stosunku do niego postępowania dyscyplinarnego, a następnie karnego. Nie został poinformowany o możliwości przekwalifikowania uzyskanej na zakup mieszkania kwoty w inną formę pomocy finansowej - w postaci pomocy na remont generalny mieszkania.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez Urząd Skarbowy w G. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. wystawionego przez wierzyciela Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z tytułu zwrotu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe.
Postępowanie egzekucyjne na podstawie powyższego tytułu zostało wszczęte zawiadomieniem [...] z dnia [...] maja 2006 r., poprzez zajęcie nadpłaty z rozliczenia rocznego w kwocie 135,40 zł.
W dniu 9 maja 2006 r. S. D. złożył w postępowaniu egzekucyjnym wniosek o wstrzymanie działań związanych z roszczeniami Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] w związku ze złożonym w Prokuraturze Rejonowej w G. doniesieniem o niezgodnym z prawem działaniem Komendy Wojewódzkiej Policji w [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., działając na podstawie przepisu art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest wydane przez Komendanta Głównego Policji postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., którym uchylono postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz orzeczono o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Z akt sprawy wynika, iż postępowanie poprowadzone przez Komendanta Głównego Policji nie narusza przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954), podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Obowiązkiem organu administracji państwowej jest dokładne ustalenie treści żądania strony, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla właściwego rozpatrzenia sprawy.
Z analizy akt sprawy wynika, iż zainteresowany kwestionuje zasadność egzekucji części kwoty z powodu wyłudzenia jej przez KWP w [...]. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w ww. przepisie, tym samym brak jest podstaw do uznania skargi S. D.. Zgodnie z art. 34 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.
Jak wskazano wyżej, wysokość zwrotu nienależnie pobranej pomocy finansowej została określona w decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r. Komendanta Rejonowego Policji w S.. Od niniejszego rozstrzygnięcia zainteresowany złożył odwołanie. Następnie Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Na decyzję organu II instancji S. D. nie wniósł skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W 2000 r. skarżący skorzystał z prawa wynikającego z art. 145 kpa i wniósł o wznowienie postępowania, którego konsekwencją było wydanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. o odmowie uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. Od niniejszej decyzji zainteresowany wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który to decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2001 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu sprawy wyrokiem z dnia 3 grudnia 2002 r. sygn. akt I 5A 1015/01, oddalił skargę S. D..
Nie jest zasadny zarzut skarżącego dotyczący braku uprawnień [...] Komendy Głównej Policji, D. S. do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Upoważnienie takie wynika z decyzji nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2005 r. w sprawie upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach gospodarki mieszkaniowej oraz decyzji nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2006 r., zmieniającej decyzję w sprawie upoważnienia do wydawania decyzji w sprawach gospodarki mieszkaniowej.
Nadto, zdaniem Sądu, nie jest zasadny zarzut skarżącego, zgłoszony dopiero w skardze, dotyczący przedawnienia roszczeń. Pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe dla policjantów nie jest związana z uposażeniem policjanta i innymi świadczeniami z tego zakresu. Zgodnie z art. 118 Kodeksu cywilnego, roszczenia z tego tytułu przedawniają się z upływem 10 lat. Zgodnie z art. 120 § 1 Kodeksu cywilnego, bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Rejonowego Policji w S. z dnia [...] listopada 1995 r. w sprawie zwrotu udzielonej pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe. Decyzja ta jako decyzja organu II instancji jest ostateczna.
Nadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 123 § 1 Kodeksu cywilnego, bieg przedawnienia przerywa się:
1) przez każdą czynność przed sądem lub organem powołanym do rozpoznania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje.
Artykuł 123 kc nie wymaga dla uznania roszczenia żadnej szczególnej formy, co oznacza, że może ono nastąpić nie tylko w sposób wyraźny, ale i dorozumiany, na przykład przez zapłatę odsetek, spełnienie części świadczenia, prośbę o odroczenie płatności długu itp. W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego z sierpnia 1999 r., iż spłatę dotacji dokonywać będzie w ustalonych ratach i spłaty te były przez niego dokonywane.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło