II SA/Sz 381/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder /spr./, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w dniu 19 października 2005 sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] roku nr [...], II. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji, III. z a s ą d z a na rzecz S. P. od Wojewody [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2001r., Nr 87, poz. 960 ,ze zm.) orzekł o wymeldowaniu S. P. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w [...]. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek S. P., natomiast uzasadnieniem wniosku był fakt niezamieszkiwania S. P. w lokalu przy ul. [...] od [...] r. Wnioskodawca poinformował organ, iż S. P. wyraz z konkubiną zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w [...] i nie partycypuje w kosztach utrzymania lokalu. W toku postępowania organ I instancji przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność niezamieszkiwania S. P. w lokalu przy ul. [...] w [...]: dowód z oględzin lokalu w dniu [...] r. oraz [...] r. , dowód z przesłuchania stron: S.P. oraz S. P., dowód z przesłuchania świadków : mieszkańców budynku przy ul. [...] w [...] oraz przy ul. [...] w [...]. Organ przeprowadził nadto w dniu [...] r. rozprawę administracyjną z udziałem stron, dopuścił dowód z pisma Naczelnika Sekcji Prewencji Komisariatu Policji [...] z dnia [...] r. oraz rachunków za zużycie energii elektrycznej oraz gazu w lokalu przy ul. [...] w [...]. Organ I instancji stwierdził, że przeprowadzone dowody nie potwierdziły fatu zamieszkiwania S. P. w spornym lokalu. Przedstawione rachunki wskazują na zmniejszenie się zużycia energii elektrycznej i gazu, natomiast rzeczy osobiste S. P. pozostawione w lokalu nie wskazują, by prowadził w nim gospodarstwo domowe i zlokalizował swoje centrum życiowe. W ocenie organu poddany oględzinom pokój sprawiał wrażenie niezamieszkałego. Magazynowanie rzeczy i przedmiotów w pokoju nie stanowi dowodu na to, że lokal ten jest miejscem pobytu stałego. Organ I instancji stwierdził, że S. P. realizuje swoje interesy życiowe oraz zaspokaja swoje potrzeby mieszkaniowe poza miejscem swojego stałego zameldowania i faktycznie nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w [...]. W odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...] p przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego S. P. domagał się uchylenia decyzji organu I instancji. Decyzji tej zarzucał sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym , co miało wpływ na treść decyzji. Twierdził, że nie jest prawdą, iż zamieszkuje gdzie indziej aniżeli w lokalu, w którym zameldowany jest na pobyt stały. Bezspornym w przekonaniu odwołującego jest, że lokalu przy [...] w [...] mieszka i przebywa od [...] r , oraz to, że w lokalu tym znajdują się wszystkie jego rzeczy, prowadzi tu gospodarstwo domowe. W postępowaniu o zameldowanie w lokalu przy ul. [...], które toczyło się w [...] r. ojciec odwołującego - S. P. osobiście zeznał, że syn mieszka w lokalu przy ul. [...] i, prowadzi tam swoje gospodarstwo domowe oraz uczestniczy w kosztach utrzymania tego lokalu. S. P. zarzucał, że z aktami tej sprawy organ I instancji się nie zapoznał. Odwołując się kwestionował zeznania sąsiadów i odmawiał tym zeznaniom mocy dowodowej. Podał, że prowadzi jednoosobowo sklep spożywczy przy ul. [...] otwarty od godz. [...] do [...] Zanim sklep zamknie jest już późno i wraca do domu nieraz po godz. [...]. Z tych powodów sąsiedzi mogą go nie widywać. Nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania ze względu na trudną sytuację finansową i za zgodą ojca ureguluje zaległości w późniejszym terminie. Inny argument, że mało wypalam prądu i gazu . Wyjaśnił również, że nie mieszka w lokalu przy ul. [...], gdyż w lokalu tym mieszka matka jego dziecka, z którą odwołującego nie nie łączy żaden związek. S. P. zarzuca również, że ojciec podstępnie, pod pozorem zamiany mieszkania chciał wymeldować go w [...] r. Gdy zamiana nie doszła do skutku został ponownie zameldowany. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oaz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. z 2001r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Pana S. P. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał następujące motywy swojego rozstrzygnięcia. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 powołanej na wstępie ustawy organ gminy z urzędu lub na wniosek strony wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należało, że jedyną przesłanką stanowiącą podstawę do wymeldowania S. P. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...] jest opuszczenie lokalu. Kontrolując zaskarżoną decyzję organ winien był ustalić, czy występowanie, bądź niewystępowanie tej przesłanki zostało wystarczająco udowodnione w toku postępowania administracyjnego. Po dokładnym rozważeniu akt sprawy organ odwoławczy uznał, że organ gminy przeprowadził postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami procedury administracyjnej i że właściwe zinterpretował i zastosował przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, regulujące kwestię wymeldowania osoby z pobytu stałego. Należy przy tym podkreślić" że dla dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy organ gminy skorzystał ze wszystkich dostępnych środków dowodowych. Według organu II instancji organ gminy prawidłowo również ustalił stan faktyczny sprawy. Dokonując oceny materiału dowodowego stwierdzić należy, iż S. P. opuścił miejsce stałego zameldowania we [...]r. Od tego momentu lokal przy ul. [...] w [...] nie stanowi już miejsca, w którym koncentrują się jego interesy życiowe. Za dokonaniem takiego ustalenia przemawiają wyjaśnienia S. P. oraz zeznania sąsiadów Pani W. S. z dnia [...]r. i Pana R. P. z dnia [...]r. Także Policja potwierdziła fakt, że S. P. nie mieszka w przedmiotowym lokalu.. Należało zauważyć, że odwołujący wyjaśnia, iż w przedmiotowym lokalu przebywa, a raczej tylko nocuje, rzadko co najwyżej dwa lub trzy razy w tygodniu, a czasami nawet tylko raz na tydzień lub dwa tygodnie /dowód: protokół z kontroli meldunkowej przedmiotowego lokalu z dnia [...]r., wyjaśnienia S. P. z dnia [...]r. oraz z dnia [...]r. / . Zakładając zatem, że faktycznie jest tak jak wyjaśnia S. P. trudno jest przyjąć, iż przedmiotowy lokal stanowi miejsce, gdzie koncentrują się jego interesy życiowe, skoro bardzo rzadko przebywa on w tym lokalu. Jego wizyty ,w lokalu nie wiążą się z zamiarem zamieszkiwania w tym lokalu. Także ustalenia poczynione przez pracowników Urzędu Miejskiego w [...] w trakcie kontroli meldunkowej lokalu przy ul. [...] w [...], przeprowadzonej w dniu [...]r. oraz w dniu [...]r., wskazują na to, iż S. P. nie mieszka w lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały. S. P. przedstawił dokumenty, z których wynika, iż od [...]r. czyli od - jego zdaniem - momentu opuszczenia lokalu przez S. P. znacznie spadły koszty utrzymania przedmiotowego lokalu. Przedstawił również pisemne oświadczenie K. B., która w okresie od [...] do [...]r. przebywała w przedmiotowym lokalu ponieważ opiekowała się S. P. i w tym czasie ani razu nie widziała S. P. Zdaniem organu II instancji powyższe dokumenty pośrednio wskazują na to, iż S. P. faktycznie opuścił przedmiotowy lokal we [...]r. i w nim nie mieszka W przedmiotowej sprawie faktem jest również, iż S. P. od [...]r. nie uczestniczy w kosztach utrzymania lokalu, nie posiada on tytułu prawnego do zamieszkiwania w tym lokalu, a S. P. nie wyraża zgody na dalsze wspólne z nim zamieszkiwanie. W takim stanie rzeczy uznać należy za udowodnione, iż S. P. opuścił lokal przy ul. [...] w [...] w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zdaniem organu odwoławczego dalsze utrzymywanie zameldowania S. P. w przedmiotowym lokalu prowadzi do utrzymywania fikcji w ewidencji ludności. Art. 9 ust. 2 b ustawy o ewidencji ludności stanowi bowiem, iż zameldowanie w lokalu służy celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Należy zatem utrzymać w mocy decyzję organu I instancji. Taka decyzja przyczynia się bowiem do uporządkowania i zaktualizowania ewidencji ludności. S. P. wywiódł skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym, a nadto narusza art. 6 i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W uzasadnieniu skargi S. P. przytoczył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji odnoszące się do jego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, podniósł, że S. P. prowadzi umyślne działania, które mają wskazywać, że skarżący w lokalu przy ul. [...] w [...]. Skarżący podważył również zeznania K. B., mieszka wraz z jego ojcem i namawia go do podejmowania działań przeciwko skarżącemu. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organy administracji publicznej obu instancji stwierdziły, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do uznania, iż istnieją dostateczne podstawy do wymeldowania S. P. z lokalu przy ul. [...] w [...]. Ustalenia mające podstawowe znaczenie do zastosowania art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jako podstawy prawnej wymeldowania nie zostały w ocenie Sądu należycie ocenione w toku postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że organ I instancji zgromadził obszerny materiał dowodowy i zastosował stosunkowo obszerny katalog środków dowodowych. W przekonaniu Sądu, wydanie zgodnej z prawem decyzji administracyjnej warunkuje nie tylko zebranie dużej ilości dowodów w sprawie, lecz przede wszystkim ich jakość ( przydatność dla sprawy) oraz należyta ocena. W tej sprawie ocena zebranych dowodów jest niewystarczająca. Organy obu instancji skupiły się ocenie zewnętrznych znamion przebywania S. P. w lokalu przy ul. [...] w [...]. Nie odniesiono się natomiast do okoliczności podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu: częstotliwości oraz pór dnia, w których skarżący przebywał w mieszkaniu ze względu na charakter swojej pracy, nocowania sklepie, który prowadził. W przypadku osób wykonujących pracę w systemie zmianowym, samodzielnie prowadzących działalność gospodarczą , zatrudnionych w charakterze kierowców na długich trasach, marynarzy czy wykonujących inne prace związane z kilkudniową nieobecnością (np. przedstawiciele handlowi ) ocena zebranych dowodów winna i ten aspekt sprawy uwzględniać. Orzecznictwo sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wymeldowania z lokalu wskazuje również na konieczność dokonania oceny zamiaru osoby, w stosunku do której toczy się postępowanie o wymeldowanie. Nie ulega wątpliwości, że zamiar ten należy oceniać w dwóch kategoriach: trwałości opuszczenia lokalu oraz dobrowolności. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, organy nie dokonały oceny zebranych dowodów na podstawie przytoczonych wyżej kryteriów. Skarżący przeczy temu, że dobrowolnie i na stałe opuścił lokal przy ul. [...] w [...] i twierdzenia te nie mogą zostać pominięte przy ocenianiu całokształtu materiału dowodowego. Zasady postępowania administracyjnego zawarte w artykułach 7 i 77 § 1 Kpa obligują organ administracji publicznej do podejmowania wszelkie kroki niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Z treści tych przepisów wynika nadto obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Naruszenie tych zasad, co Sąd stwierdził rozpoznając niniejszą sprawę, stwarza konieczność ponownego jej rozpatrzenia i wydania zgodnej z prawem decyzji administracyjnej. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzeczono jak w sentencji. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 tej ustawy, natomiast o kosztach postępowania na podstawie art. 200.