II SA/Go 211/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Paweł Majka, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi F sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 318 (trzysta osiemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego obciążył spółkę z o.o. F karą pieniężną w wysokości 7.560,00 zł za przejazd w dniu [...] listopada 2003r. pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Decyzja oparta została na art. 13 ust 2a i 2b oraz art. 40 b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. nr 71 poz. 838 ze zm.) w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98 poz. 602 ze zm.) oraz na rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r. Nr 32 poz. 262) i art. 104 par. 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na ustalenia zawarte w protokole kontroli pojazdu, z dnia [...] listopada 20023r., nr [...]. Z protokołu wynika, że kontroli poddano pojazd typu [...] o numerze rej. [...] - o trzech osiach oraz przyczepę typu [...] o numerze rej. [...] - o dwóch osiach, przewoźnikiem towaru była spółka z o.o. F. Kontrola wykazała przekroczenie nacisku drugiej osi, gdzie dopuszczalny nacisk osi na jezdnię wynosił 80 kN, natomiast stwierdzony nacisk osi na jezdnię wynosił 100,75 kN. Kierowca pojazdu –K.S. - wniósł uwagę do protokołu, o treści: "odmówiono powtórnego ważenia na wadze osiowej". Strona złożyła odwołanie od decyzji organu I inst. W odwołaniu strona zarzuca naruszenie art. 7, 75 par. 1 i 77 par. 1 k.p.a. poprzez odmowę powtórnego przeprowadzenia ważenia pojazdu. Stawiając powyższy zarzut strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania strona wskazuje, że ze względu na rodzaj przewożonego towaru tj. okna dachowe wraz z kołnierzami uszczelniającymi, uzyskany wynik ważenia wydaje się błędny, co zdaniem odwołującego się, uzasadniało przeprowadzenie powtórnego ważenia. Decyzją z dnia [...] maja2004r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I inst. W uzasadnieniu organ wyjaśnił procedurę przeprowadzenia kontroli pojazdów w zakresie nacisków osi na jezdnię. Odnosząc się do zarzutu strony, organ stwierdził, że brak sygnału ze strony aparatury ważącej podczas ważenia pojazdu, świadczył o tym, że nie wystąpiły nieprawidłowości podczas tego procesu, w związku z czym nie było podstaw do powtórzenia ważenie. Ponadto organ wskazał na obligatoryjny charakter wymierzonej kary. Strona złożyła skargę. W skardze skarżący zarzuca naruszenie art. 7, 75 par. 1 i 77 par. 1 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia powtórnego ważenia pojazdu, skutkiem czego organ administracyjny naruszył obowiązek wszechstronnego zebrania materiału dowodowego w sprawie. W uzasadnieniu skargi skarżący kwestionuje ustalenia w zakresie masy ładunku, a w konsekwencji stwierdzone przekroczenie nacisku na jezdnię drugiej osi pojazdu. Zdaniem skarżącego odmowa organu przeprowadzenia powtórnego ważenia była nieuzasadniona. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kryterium kontroli wykonywanej przez sądy administracyjne określa art. 1 par, 2 ww. ustawy, który stanowi, że jest ona wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega więc na badaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98 poz. 602 ze zm.) ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów oraz określonych w art. 61 ust. 6,8 i 10 jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Zgodnie z treścią ar. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000r. Nr 71 poz. 838 ze zm.) za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu oraz za nieziszczenie opłat, o których mowa w ust. 2 pkt 4, pobiera się kary pieniężne. Wysokość kar pieniężnych określa załącznik do ustawy (art. 13 ust. 2b). Art. 40b ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych upoważnia Urząd Celny do przeprowadzania kontroli w zakresie o jakim mowa w art. 64 ustawy prawo o ruchu drogowym. Dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdu określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W postępowaniu o wymierzenie kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia, środkiem dowodowym o ogromnym znaczeniu jest proces ważenia pojazdu, natomiast dowodem w sprawie, na którym "zasadza się" dalszy tok postępowania, jest protokół z przeprowadzonej kontroli pojazdu. Uznając taką moc dowodową zarówno procesu ważenia, jak i protokołu kontroli - zarzuty strony należało uznać za uzasadnione. Strona od początku postępowania, tj. od momentu uzyskania wyników ważenia pojazdu, wynik ten kwestionowała, domagając się jednocześnie przeprowadzenia powtórnego ważenia. Na okoliczność zasadności wniosku o powtórne ważenie, skarżący przedstawiał okoliczności, które w jego ocenie, całkowicie uzasadniały przeprowadzenie tej czynności dowodowej. Zdaniem skarżącego, stan faktyczny sprawy nie był wyjaśniony w dostatecznym stopniu, gdyż -jak twierdzi - rodzaj przewożonego ładunku stał w sprzeczności z uzyskanym wynikiem ważenia pojazdu. Skarżący kwestionując wyniki kontroli, w żaden inny sposób - na tym etapie postępowania - nie mógł ich zweryfikować jak poprzez powtórne ważenie pojazdu. Przepis art. 75 par. 1 k.p.a nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dopuszczenia jako dowodu "wszystko" co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Z kolei art. 78 k.p.a. dotyczy kwestii związanej z inicjatywą strony w zakresie zgłaszania wniosków dowodowych. O tym, kiedy organ administracyjny może nie uwzględnić wniosku strony o przeprowadzenie dowodu, mówi art. 78 par. 2 k.p.a. I tak - są to dwie sytuacje: jeżeli żądanie nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy lub jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ administracji publicznej jest obowiązany uwzględnić tylko wówczas, gdy stwierdzi, że przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W piśmiennictwie przyjmuje się, że ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, należy do uznania organu, który jest jednakże związany w tej mierze przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia. Niewątpliwie w niniejszej sprawie wielkość nacisku osi przedmiotowego pojazdu na jezdnię był istotną okolicznością. Jednocześnie należy uznać, że wniosek o powtórne ważenie, strona złożyła w toku przeprowadzania dowodów, a okoliczność na którą żądany dowód miałby być przeprowadzony , ma znaczenie dla sprawy. Argumentacja organu administracji publicznej dotycząca odmowy przeprowadzenia powtórnego ważenia, zawarta w uzasadnieniu decyzji organu II inst, nie może być uznana za słuszną. Strona realizując, wynikające z art. 10 par. 1 k.p.a., prawo czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym j ego etapie, zgłosiła wniosek, który w zasadzie był jedynym sposobem obrony jej praw. Stąd też, kierując się treścią art. 75 par. 1 i 78 par. 2 k.p.a. oraz odpowiednimi przepisami prawa materialnego, należało wniosek ten uwzględnić. Należy zwrócić uwagę, że treść art. 75 par. 1 i 78 par. 2 k.p.a., ma bezpośredni związek z art. 77 par. 1. Z przepisu tego wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jeżeli postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z pogwałceniem nakazów wypływających z art. 75 par. 1 i 78 par. 2 k.p.a., to brak jest podstaw do stwierdzenia, że organ administracyjny wykonał obowiązek wyczerpującego zebrania o rozpatrzenia całości materiału dowodowego. Z powyższych względów Sąd uznał, że stwierdzone naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W utrwalonej linii orzeczniczej przyjęto, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, stanowi naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego, na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1"c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.