II SA/Lu 750/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Referent Małgorzata Poniatowska-Furmaga, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]znak: Rep. [..] wydaną na podstawie art. 3, art. 8 ust. 1 art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania B. S. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. odmawiającą przyznania jej zasiłku celowego na leczenie. B. S. wskazując na swoją chorobę nowotworową i związane z nią wydatki wnosiła o przyznanie jej jednorazowego zasiłku celowego w wysokości [...] zł na okres od marca 2006 r. do grudnia 2006 r., deklarując jednocześnie zwrot całej kwoty. Organy administracyjne odmawiając przyznania zasiłku stwierdziły, że wnioskodawczyni nie spełnia kryterium dochodowego do przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Rodzina B. S. składa się bowiem z trzech osób, których łączny miesięczny dochód w kwietniu 2006r. wyniósł [...], przekraczając kryterium dochodowe wynoszące [...]zł. Jednocześnie organy stwierdziły, że nie jest również możliwe przyznanie jej specjalnego zasiłku celowego, niezależnego od osiąganego dochodu na podstawie art. 41pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej. Organy ustalając, że rodzina skarżącej znajduje się w trudnej sytuacji materialnej z uwagi na prowadzenie aktualnie pięciu różnych spraw sądowych oraz konieczność spłaty zaciągniętych kilku kredytów stwierdziły jednocześnie, że Ośrodek - z uwagi na ograniczoną ilość środków finansowych - nie ma możliwości przyznawania specjalnych zasiłków celowych, lecz udziela jedynie pomocy w formie zasiłków celowych na zaspokojenie najbardziej pilnych potrzeb mieszkańców o najniższych dochodach, natomiast wnioskowana przez skarżącą kwota prawie w całości pochłonęłaby miesięczny "przydział" środków przeznaczanych przez gminę na zasiłki celowe. Skargę do sądu administracyjnego wniosła B. S. domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] oraz z dnia [...]., a także decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] z dnia [...] Opisując w skardze bardzo obszernie stan faktyczny sprawy, skarżąca zarzuciła organom obu instancji, iż postępowanie prowadzone przez te organy naruszało przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz innych ustaw. Zdaniem skarżącej decyzja Kolegium z dnia [...]. została wydana w warunkach niezakończonego postępowania zażaleniowego. Skarżąca podkreśliła również, że organy przyjęły błędny pogląd w sprawie stosując kryterium dochodowe bez związku z przepisami ustawy o pomocy społecznej dotyczącymi przyznania zasiłku celowego na leczenie. Ponadto organy pierwszej i drugiej instancji oparły się, w ocenie B. S., na nieaktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.539 ze zm.) W świetle przepisów art. 2 i 3 tej ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. (art.3ust.3) Skarżąca wnosiła o przyznanie jej zasiłku celowego. Zasadniczo zasiłek taki przyznawany jest na podstawie art.39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz.593 z późn. zm.) i zależy od wysokości osiąganych dochodów. Przepis ten stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu może być przyznany zasiłek celowy. Ustawa o pomocy społecznej przewiduje również możliwość przyznanie specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1)specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi 2)zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Zarówno przyznanie zasiłku celowego na podstawie art. 39, jak i specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ nie musi, ale może go przyznać, o ile uzna to za celowe w świetle okoliczności sprawy ustalonych z zachowaniem wymogów procedury administracyjnej, a w szczególności art.7, 10, 77 i 80 kpa. Granice uznania wyznacza relacja pomiędzy interesem społecznym a słusznym interesem strony ubiegającej się o pomoc. Słuszny interes skarżącej, znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej, nie może przesądzać o przyznaniu zasiłku, jeżeli sprzeciwia się temu interes społeczny rozumiany w kategoriach ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 3ust.4 tej ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i jeżeli mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Sąd nie dopatrzył się sprzeczności zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego ani z przepisami postępowania administracyjnego. W toku postępowania zebrano materiał dowodowy pozwalający na ustalenie sytuacji materialnej skarżącej i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Nieuwzględnienie żądania przyznania zasiłku celowego nie pozostaje w sprzeczności z prawem, skoro przepisy prawa pozostawiają w tym zakresie decyzję do uznania organu pomocy społecznej, który rozpoznając wniosek B.S. nie przekroczył granic przysługującego mu uznania. Organ ten w uzasadnieniu wskazał bowiem na brak możliwości finansowych Ośrodka, który w 2006r. dysponował łączną kwotą [...] przeznaczoną na zasiłki celowe, co miesięcznie dawało kwotę [...]zł (gmina liczy 7218 mieszkańców). W tej sytuacji nie można zarzucić organowi naruszenia obowiązujących przepisów, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) Sąd oddalił skargę.