II SA/Sz 917/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz /spr./ Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania o d d a l a skargę Prezydent decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wymierzył A. J. prowadzącemu Przedsiębiorstwo[...] karę pieniężną w kwocie [...] zł. za usunięcie bez zezwolenia drzewa z rodziny brzoza brodawkowata, z terenu działki nr [...] przy ul. [...]. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...] r. W dniu [...] r. A. J. wniósł odwołanie od ww. decyzji. Następnie, w dniu [...] r. złożył w Urzędzie Miasta wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] r. oraz o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Uzasadniając wniosek wskazał, że o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania dowiedział się w dniu [...] r., kiedy to został mu doręczony odpis pisma organu I instancji z dnia [...] r. skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego . Oświadczył, że od dnia [...] r. stan jego zdrowia wykluczał możliwość poruszania się, był pod wpływem leków przeciwbólowych i miał obowiązek leżeć przez 7 dni. Wskazał, że odwołanie sporządził niezwłocznie po ustąpieniu ataków bólu. Do wniosku załączył akt badania stanu zdrowia z dnia [...] r. sporządzony przez lekarza neurologa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] sprostowanym następnie postanowieniem z dnia [...] r. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i pozostawiło odwołanie bez biegu. Następnie, postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że strona otrzymała decyzję wymierzającą administracyjną karę pieniężną w dniu [...] r. Zgodnie z pouczeniem zawartym w tej decyzji, odwołanie należało wnieść w terminie 14 dni od jej doręczenia tj. do dnia [...] r. Odwołanie zostało wniesione w dniu [...] r, a więc po terminie. Strona jednocześnie z odwołaniem nie wniosła o przywrócenie uchybionego terminu. Organ wskazał, że pismem przewodnim z dnia [...] r. (doręczonym stronie w dniu [...] r.) organ I instancji przesłał do SKO odwołanie wraz z aktami sprawy zaznaczając w tym piśmie, że odwołanie zostało wniesione po terminie. Po powzięciu tej wiadomości A. J. w dniu [...] r. złożył w siedzibie organu I instancji wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] r. Pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu z przyczyn nie zawinionych przez Kolegium zostało doręczone do organu odwoławczego dopiero w dniu [...] r., a więc już po wydaniu przez Kolegium postanowienia z dnia [...] r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zatem w czasie wydawania tego postanowienia, w aktach sprawy brak było wniosku o przywrócenie terminu, Kolegium wniosek otrzymało dopiero wraz z aktami sprawy w związku ze skargą strony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Kolegium z dnia [...] r. Kolegium uzasadniając postanowienie wskazało, że zgodnie z art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ może przywrócić termin do dokonania określonej czynności procesowej, jeżeli osoba zainteresowana spełniła łącznie wszystkie wskazane w tym artykule wymagania: - wniosła prośbę o przywrócenie terminu, - uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, - prośbę o przywrócenie terminu wniosła w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi (termin ten jest nieprzywracalny), - jednocześnie z wniesieniem prośby dopełniła czynności, dla której określony był termin. Organ odwoławczy zaznaczył, że organy administracji nie mają obowiązku pouczania stron z urzędu o możliwości przywrócenia terminu, bowiem uprawnienie to wynika z przepisów prawa. Kolegium rozpatrując prośbę strony w trybie art. 59 § 2 kpa uznało przede wszystkim, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, bowiem strona dokonała już tej czynności procesowej tj. w dniu [...] r., złożyła osobiście w Urzędzie Miasta odwołanie od decyzji. Przez uchybienie terminu określone w art. 58 kpa rozumieć należy niedopełnienie w ustalonym przez prawo okresie określonej czynności procesowej, której niedopełnienie w terminie wywołuje dla zainteresowanego ujemne skutki procesowe. W sytuacji kiedy strona złożyła odwołanie i nie wniosła jednocześnie o przywrócenie terminu można stwierdzić, że miała możliwość dokonania czynności bez przeszkód, a uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło wyłącznie z winy strony. Strona o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wniosła dopiero po otrzymaniu w dniu [...] r. z Urzędu Miasta pisma o przekazaniu jej odwołania ze wskazaniem, że odwołanie zostało wniesione po terminie. Strona wówczas, w dniu [...] r. złożyła wniosek w trybie art. 58 kpa. Z załączonego do wniosku aktu badania stanu zdrowia z dnia [...] r. wystawionego przez specjalistę neurologa psychiatry wynika, że A. J. w dniu [...] r. zgłaszał silne bóle kręgosłupa uniemożliwiające poruszanie się. Ta dolegliwość spowodowała konieczność leżenia przez okres 7 dni. Oceniając okoliczności sprawy Kolegium uznało, że strona nie spełnia wszystkich wymagań z art. 58 kpa, mianowicie nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, a ponadto uchybienia terminowi strona nie może usprawiedliwić długotrwałą chorobą, która nie wyklucza przecież dokonania konkretnej czynności procesowej (sporządzenia odwołania i nadania tego pisma pocztą osobiście lub przez domownika). Organ wskazał, że stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 kwietnia 1998 r. sygn. akt SA/Sz 1435/97. Zgodnie z dyspozycją art. 58 § 2 kpa, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i jednocześnie należy dopełnić czynności dla której termin był określony. Jak wynika z zalecenia lekarza, A. J. powinien leżeć do dnia [...] r., a zatem prośbę o przywrócenie terminu zobowiązany był wnieść do dnia [...] r., czyli w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, a nie jak to uczynił, w dniu [...]r. Ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 130 § 2 kpa jedynie wniesienie odwołania w terminie powoduje wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji uchybienia terminu do wniesienia odwołania, orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe. Na marginesie Kolegium wyraziło przekonanie, iż strona będąc lekarzem specjalistą medycyny morskiej (pieczątka tej treści widnieje na odwołaniu strony), kompletując dokumentację mającą uprawdopodobnić brak winy strony w złożeniu odwołania po terminie, uczyniła to dla usprawiedliwienia własnego zaniedbania w sprawie. W dniu [...] r. pełnomocnik A. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...]. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 kpa przez jego niezastosowanie. Pełnomocnik wskazał, że nie można podzielić argumentacji Kolegium, że skarżący nie spełnił łącznie przesłanek mogących skutkować przywrócenie terminu. Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu i uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu złożył w ciągu 7 dni od uzyskania informacji o jego uchybieniu, a także dochował staranności w równoczesnym złożeniu odwołania w terminie 7-dniowym od daty powzięcia informacji o uchybieniu terminu. Pełnomocnik wskazał, że o ile okoliczność, iż skarżący uchybił terminowi (1 dzień) na złożenie odwołania z przyczyn od niego niezależnych (zaświadczenie lekarskie fakt ten potwierdza) nie budzi wątpliwości, o tyle niezrozumiała jest argumentacja Kolegium, że dowód ten, choć niekwestionowany przez ten organ, został przedstawiony dla usprawiedliwienia zaniedbania skarżącego. Zdaniem pełnomocnika, gdyby iść tokiem rozumowania Kolegium, to każde zaświadczenie lekarskie przedłożone przez skarżących, zmierzałoby do usprawiedliwienia ich zaniedbań, a nie udokumentowania, że uchybienia nastąpiły nie z ich winy. W świetle takiej też argumentacji Kolegium nie może powoływać się na uzasadnienie, że pismo zawierające wniosek skarżącego zostało dostarczone do organu odwoławczego (nie z jego winy) po upływie 1-go miesiąca i 3 dni od daty złożenia, co skutkowało wydaniem postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. Pełnomocnik wskazał ponadto, że nie sposób pogodzić się z poglądem Kolegium w przedmiocie interpretacji równoczesności złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w tej samej dacie, podczas gdy wniosek o przywrócenie terminu winien być złożony w terminie 7 dni od daty uchybionego terminu. Skarżący obowiązek spełnił wcześniej, zatem dopełnił czynności na nim spoczywającej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem skargi wniesionej do Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Badanie pod tym kątem zaskarżonego postanowienia doprowadziło do uznania przez Sąd, że postanowienie nie narusza prawa. Stosownie do art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W myśl art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 kpa). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności, z przyczyn od niej niezależnych, nie mogła dokonać czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się takie przeszkody od strony niezależne, jak na przykład przerwę w komunikacji, nagłą chorobę która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Skarżący otrzymał prawidłowe pouczenie co do terminu i sposobu wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Odwołanie złożył następnego dnia po upływie tego terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] r. nie negował uchybienia terminu, lecz wskazywał na brak winy w jego dochowaniu. Z powołanego wyżej art. 58 § 1 kpa wynika, że strona musi dokonać czynności najpóźniej w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uniemożliwiającej jej dochowanie terminu. Strona we wniosku o przywrócenie terminu powołała się na chorobę (nie mogła chodzić). Skoro choroba ustąpiła [...] r., to w ciągu 7 dni od ustania przyczyny A. J. powinien złożyć pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Powoływanie się na fakt dowiedzenia o uchybieniu terminu dopiero z pisma z dnia [...] r. nie ma znaczenia, bowiem nie wykazuje on we wniosku o przywrócenie terminu, braku winy w tym że czynności dokonał dopiero [...] r. Strona zobowiązana jest do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zdaniem Sądu trafnie organ odwoławczy ocenił, że skarżący nie wykazał, iż uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez własnej winy. Zasadnie więc odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.