II SA/Go 279/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Asystent sędziego Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na terenie miasta. I. umarza postępowanie w części dotyczącej żądania stwierdzenia nieważności uchwały ze względu na brak określenia minimalnego poziomu usług, II. stwierdza nieważność paragrafu 13, 14, 44 i 45 zaskarżonej uchwały, III. oddala skargę w pozostałej części, IV. określa, że zaskarżona uchwała w części wskazanej w punkcie II nie podlega wykonaniu - 1 - Sygn. akt II SA/Go 279/06 U Z A S A D N I E N I E Wojewoda zaskarżył uchwałę Nr [...] Rady Miasta z [...] stycznia 2006r. w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków obowiązującego na obszarze Miasta. Zarzucając uchwale istotne naruszenie przepisów art. 1, art. 6, art. 19 ust. 2, art. 22 pkt 2 a także art. 27 ust. 6 i 31 ustawy z 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.), wniósł o stwierdzenie nieważności w/wym. uchwały. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że uchwała narusza art. 19 ust. 2 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Przepis ten stanowi bowiem, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków powinien określać minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W § 3 Regulamin zamiast określić minimalne warunki dostawy wody i odbioru ścieków odsyła natomiast do umowy zawieranej z przedsiębiorstwem, pozwolenia wodno-prawnego, zezwolenia na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Skarżący podał, że w § 13 Rada postanowiła, że umowa na zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków może być zawarta z osobami korzystającymi z lokali znajdującymi się w budynku wielolokalowym, a w ust. 2 tego przepisu określiła wymogi wniosku. W ocenie skarżącego przyjęte przez Radę uregulowanie narusza art. 6 ust. 6 i ust. 6a ustawy. Zgodnie bowiem z tymi przepisami, jeżeli właściciel lub zarządca wystąpi do przedsiębiorstwa z wnioskiem o zawarcie umów z osobami korzystającymi z lokali, i jeżeli spełnione zostaną przesłanki z ust. 6, na przedsiębiorstwie ciąży ustawowy obowiązek zawarcia umów. Z brzmienia § 13 wynika natomiast, że przedsiębiorstwo może zawrzeć umowę, a więc decyzja należeć będzie do przedsiębiorstwa. Brak jest także w ocenie skarżącego podstaw do nałożenia obowiązku by do wniosku właściciela lub zarządcy dołączona była zgoda osób korzystających z lokali na zawarcie umowy, potwierdzona własnoręcznym podpisem, jak to uchwaliła Rada w § 13 ust. 2 pkt 1. - 2 - W § 25 ust. 3 Regulaminu Rada nałożyła na odbiorcę obowiązek prawidłowego opomiarowania własnych ujęć wody celem rozliczenia należności z tytułu odprowadzania ścieków. Wykracza to zdaniem skarżącego poza regulację art. 27 ust. 6 ustawy. Zgodnie z tym przepisem obowiązek montażu dodatkowego wodomierza instalowanego na koszt odbiorcy usług przewiduje się wyłącznie w przypadku ustalania ilości wody zużytej bezpowrotnie. Skarżący wskazał, że przekroczeniem kompetencji Rady są uregulowania zawarte w § 29 ust. 3-8 Regulaminu. Do regulowania przez Radę w regulaminie dostarczania wody i odprowadzania ścieków kwestii współfinansowania budowy urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych i ich przekazanie brak jest umocowania w art. 19 ust. 2 ustawy. Ponadto sprawy związane z odpła tnym przekazywaniem urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych reguluje art. 31 ustawy i umowa zawarta przez strony, a nie regulamin. Skarżący podał, że w § 44 Regulaminu uchwalono, że zapewnienie dostawy na cele przeciwpożarowe następuje na podstawie umowy zawieranej pomiędzy Miastem, Przedsiębiorstwem i jednostką straży pożarnej. Natomiast w § 45 postanowiono, że w kalkulacji ceny wody pobranej na cele przeciwpożarowe, Przedsiębiorstwo uwzględnia koszty utrzymania urządzeń niezbędnych dla zapewnienia wymaganych zdolności dostawczych hydrantów, powiększone o marżę zysku. W ocenie skarżącego powyższe postanowienia naruszają art. 22 ust. 2 ustawy, który stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża gminę za wodę zużytą na cele przeciwpożarowe na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie. Nieuzasadnione jest także uzależnienie dostaw wody na cele przeciwpożarowe od zawarcie umowy. Skarżący zwrócił także uwagę, że w § 1 Regulaminu określono, że określa on zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Tymczasem zasady te, zgodnie z art. 1 ustawy są zastrzeżone dla ustawy. W odpowiedzi na skargę Miasto wniosło o oddalenie skargi. Wyjaśniło, że niezasadny jest zarzut, iż nastąpiło istotne naruszenie art. 1 ustawy z 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków jako akt prawa miejscowego został prawidłowo określony, zgodnie z dyspozycją art.19 ust. 1 ustawy. - 3 - W ocenie Miasta bezzasadny jest zarzut istotnego naruszenia art. 19 ust. 2 ustawy w §3 ust. 2 Regulaminu poprzez odesłanie do umowy. Rada Miasta wskazuje bowiem tylko, że poziom zanieczyszczeń ścieków odprowadzanych do kanalizacji sanitarnej może być ustalony w umowie. Regulamin nie powtarza też treści ustawy oraz aktów takich jak "pozwolenie wodnoprawne", "zezwolenie na prowadzenie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków" a tylko wskazuje, gdzie znajdują się przedmiotowe uregulowania, co jest zasadne. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Miasto wskazało ponadto, że § 13 Regulaminu dotyczy zawarcia umów z osobami korzystającymi z lokalu w budynkach w których nie są spełnione warunki określone w art. 6 ust. 6 ustawy. Stąd zastosowany jest zapis "umowa może być zawarta". § 12 Regulaminu natomiast reguluje sprawę zawarcia umów jak w art. 6 ust. 6 i 6a ustawy. Miasto podało także, że § 25 ust. 3 Regulaminu jest adekwatny do unormowań zawartych w art. 27 ust. 6 ustawy, stąd nie rozumie zarzutu i uważa że jest on bezzasadny. § 29 Regulaminu nie dotyczy z kolei uregulowań zawartych w art. 19 ust. 2 a uregulowań art. 31 ustawy. Stąd w ocenie Miasta nie ma istotnego naruszenia prawa. § 44 w żadnym przypadku nie narusza art. 22 ustawy. Umowa nie może być sprzeczna z art. 22 ustawy a obciążenie za pobraną wodę na cele przeciwpożarowe musi być zgodne z opłatami ustalonymi w taryfie. Zatem bezprzedmiotowe jest powtarzanie zapisu taryfy, ale nie jest ono sprzeczne z ustawą. Na rozprawie pełnomocnik Miasta podtrzymał argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że cofa skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej nieokreślenia minimalnego zakresu świadczonych usług a w pozostałej części wnosi i wywodzi jak w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne jest sprawowana pod względem zgodności z prawem /art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.)/. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały, Sąd uznał, że skarga - 4 – Wojewody jest częściowo zasadna, przy czym zasadność skargi ogranicza się jedynie do kwestii istotnego naruszenia przez § 13 i 14 zaskarżonej uchwały art. 6 ust. 6 i ust. 6a, oraz przez § 44 i 45 - art. 22 pkt. 2 ustawy z 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2001r. Nr 72, poz. 747 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W § 13 Rada Miasta postanowiła, że umowa może być zawarta z osobami korzystającymi z lokali znajdujących się w budynku wielolokalowym na pisemny wniosek właściciela lub zarządcy budynku, bądź budynków wielolokalowych. Rada określiła też wymogi tego wniosku. Z art. 6 ust. 6 ustawy wynika, że na wniosek właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zawiera umowę o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, także z osobą korzystającą z lokalu wskazaną we wniosku (jeżeli spełnione są warunki określone w pkt 1-7). Przepis art. 6 ust. 7 ustawy stanowi natomiast, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może wyrazić zgodę na zawarcie umowy z osobą korzystająca z lokalu w budynku wielolokalowym w przypadku, gdy nie są spełnione warunki o których mowa w art. 6 ust. 6 pkt 1-7 ustawy. Powyższe regulacje oznaczają, że jeżeli właściciel lub zarządca wystąpi do przedsiębiorstwa z wnioskiem o zawarcie umów z osobami korzystającymi z lokalu (i spełnione są warunki z art. 6 ust. 6 pkt 1-7 ustawy), to przedsiębiorstwo ma obowiązek zawarcia umów. Niedopuszczalne jest zatem, aby w Regulaminie znajdował się zapis, że przedsiębiorstwo może taką umowę zawrzeć, tym bardziej, że w § 13 przedmiotowego Regulaminu nie określono, że dotyczy on zawierania umów z osobami korzystającymi z lokalu w budynkach w których nie są spełnione warunki określone w art. 6 ust. 6 pkt 1-7 ustawy. Wskazać także należy, że § 12 Regulaminu nie reguluje spraw dotyczących zawarcia umów jak w art. 6 ust. 6 i 6a ustawy. Nie dotyczy on bowiem zawierania umów z osobami korzystającymi z lokali w budynkach wielolokalowych. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził nieważność § 13 i § 14 przedmiotowego Regulaminu, który reguluje kwestie związane ze sporządzeniem przez przedsiębiorstwo projektu umowy, określonej w § 13. Regulamin w § 44 określa, że zapewnienie dostawy wody na cele przeciwpożarowe następuje na podstawie umowy pomiędzy Miastem, Przedsiębiorstwem i jednostką straży pożarnej. W § 45 określono natomiast, że w - 5 - kalkulacji ceny za wodę, pobieraną na cele przeciwpożarowe poprzez urządzenia usytuowane na terenie publicznym, Przedsiębiorstwo uwzględnia koszty utrzymania urządzeń niezbędnych dla zapewnienia wymaganych zdolności dostawczych hydrantów, powiększone o marżę zysku. Przepis art. 22 pkt 2 ustawy stanowi, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obciąża gminę na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie za wodę zużytą na cele przeciwpożarowe. Sąd podziela stanowisko skarżącego, że nieuzasadnione jest uzależnienie dostaw wody na cele przeciwpożarowe od zawarcia umowy. Poza tym za wodę zużytą na cele przeciwpożarowe przedsiębiorstwo obciąża gminę na podstawie cen i stawek opłat ustalonych w taryfie. Brak jest zatem podstaw prawnych do wprowadzenia do regulaminu § 45. Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że § 44 i § 45 zaskarżonego regulaminu w sposób istotny naruszają przepis art. 22 pkt 2 ustawy. Pozostałe zarzuty skargi są niezasadne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 27 ust. 6 ustawy przez to, że § 25 ust. 3 Regulaminu nakłada na odbiorców obowiązek prawidłowego opomiarowania własnych ujęć wody celem rozliczenia należności z tytułu odprowadzania ścieków, wyjaśnić należy, że obowiązek z § 25 ust. 3 Regulaminu dotyczy jedynie odbiorców posiadających własne ujęcia wody. Ażeby ustalić ilość ścieków odprowadzanych przez takiego odbiorcę konieczne jest ustalenie ile ścieków odprowadza do sieci kanalizacyjnej. Niezbędne jest zatem zainstalowanie wodomierza na koszt odbiorcy, bo nie korzysta on z wody z sieci ale z własnego ujęcia a odprowadza ścieki do sieci gminnej. Należało zatem uznać, że § 25 ust. 3 Regulaminu nie narusza art. 27 ust. 6 ustawy. Sąd uznał także, że nie stanowią przekroczenia kompetencji Rady uregulowania zawarte w § 29 ust. 3-8 Regulaminu. Przepis ten nie dotyczy bowiem uregulowań zawartych w art. 19 ust. 2 ustawy a uregulowań zawartych w art. 31 ustawy, jest niejako jego powtórzeniem. Odnosząc się do ostatniego zarzutu skargi, że w § 1 Regulaminu wskazano, że określa on zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, tymczasem zasady te zgodnie z art. 1 ustawy są zastrzeżone dla ustawy, wyjaśnić należy, że § 1 Regulaminu określa nie tylko zasady zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków zawarte w ustawie, ale - 6 - bierze pod uwagę lokalne uwarunkowania zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków. Zarzut naruszenia art. 1 ustawy jest zatem nieuzasadniony. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). O tym, że zaskarżona uchwała w części stwierdzającej jej nieważność nie podlega wykonaniu Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 152 cytowanej wyżej ustawy. Skarżący cofnął na rozprawie skargę w zakresie żądania stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części dotyczącej nieokreślenia minimalnego zakresu świadczonych usług. Sąd orzekł zatem o umorzeniu postępowania w tej części na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.