I OSK 760/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-05-13

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Irena Kamińska, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość Skarbu Państwa, znajdująca się w dniu 27 maja 1990 r. w faktycznym posiadaniu Polskich Kolei Państwowych (PKP), które nie legitymowały się dokumentem potwierdzającym prawo zarządu wydanym w formie prawem przewidzianej, podlega komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?
Ratio decidendi
Nieruchomość Skarbu Państwa, znajdująca się w dniu 27 maja 1990 r. w faktycznym posiadaniu PKP, które nie posiadały tytułu prawnego do zarządu w formie przewidzianej prawem, podlega komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nie stanowi wystarczającego dowodu ustanowienia zarządu w sensie prawnym, a przepisy dotyczące komercjalizacji PKP (art. 34 i 34a ustawy) nie wyłączają takiej komunalizacji, jeśli odbywa się ona na podstawie art. 5 ust. 1 wskazanej ustawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku PKP o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Wojewoda stwierdził, że PKP nie posiadało dokumentów potwierdzających prawo zarządu do nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. i wydał decyzję o nabyciu nieruchomości przez Gminę B. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę PKP. Skarga kasacyjna została wniesiona przez PKP, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Irena Kamińska ( spr.) del.WSA Monika Nowicka Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki Akcyjnej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1495/06 w sprawie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną I OSK 760/07 Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2006 r. oddalił skargę [...] S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy. [...] S.A. Centrala – Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w K. wystąpiły z wnioskiem o wydanie, w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej B., obręb B. – Miasto oznaczonej jako działka nr [...] i [...]. Dla potwierdzenia prawa zarządu na przedmiotowej nieruchomości PKP przedłożyło decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w B. z dnia [...] o ustaleniu dla Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w K. opłaty rocznej za zarząd gruntem położonym w S. B. Następnie, Wojewoda M. zwrócił się do Polskich Kolei Państwowych o wypowiedzenie się czy w dniu 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwu przysługiwało prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości, a jeśli tak to przedłożenie stosownych dokumentów na potwierdzenie tej okoliczności. Polskie Koleje Państwowe nie przedłożyły dokumentów, które potwierdzałby istnienie na tej nieruchomości prawa zarządu. W związku z tym, Wojewoda M. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa opisanej wyżej nieruchomości przez Gminę B. W ramach tego postępowania Wojewoda stwierdził, że PKP w dniu 27 maja 1990 r. nie legitymowało się dokumentem potwierdzającym prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości wydanym w formie prawem przewidzianej. Podkreślił, że decyzja o naliczeniu opłat rocznych za zarząd gruntem nie może stanowić o wyłączeniu go z komunalizacji. Przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. była własnością Skarbu Państwa i nie pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, tym samym oznaczało to, że należała do terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, czyli spełniała przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Decyzją z dnia [...] Wojewoda M. stwierdził nabycie nieodpłatnie przez Gminę B. z mocy prawa mienia Skarbu Państwa obejmującego własność gruntu położonego w jednostce ewidencyjnej B., oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i [...]. Od decyzji tej Państwowe Koleje Państwowe złożyły odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odwołaniu podniosły między innymi, że decyzja o opłatach nie jest wystarczającym dowodem dla wykazania zarządu tylko wtedy, gdy nie została w niej wskazana nieruchomość objęta opłatami, czyli wtedy gdy nie ma wskazanej jej powierzchni i granic. PKP zarzuciło Wojewodzie, że podczas prowadzonego postępowania pominął bezwzględną negatywną przesłankę komunalizacji określoną w art. 34 i 34 a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 84, poz. 948). Na mocy tych przepisów grunty będące własnością Skarbu Państwa i znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymowało się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego PKP i nie podlegają komunalizacji. Po rozpatrzeniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] postanowiła utrzymać w mocy zaskarżona decyzję. Komisja podkreśliła, że dla skomunalizowania mienia na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy wymagane jest łączne spełnienie przesłanek w nim wymienionych. Przy analizie niniejszej sprawy należało, jak wskazała Komisja, uwzględnić stan faktyczny i prawny nieruchomości z dnia wejścia w życie tego przepisu. Mienie, które wówczas zamierzano skomunalizować powinno było stanowić własność Skarbu Państwa i należeć do jednej z jednostek w tym przepisie wymienionych. Podstawą powstania zarządu na nieruchomości państwowej stanowiła decyzja administracyjna o oddaniu nieruchomości w zarząd, przekazanie zarządu za zgodą właściwego organu administracji, a także nabycie nieruchomości przez państwową jednostkę organizacyjną. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak podkreślił organ, wykładnia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest rygorystyczna. Dla stwierdzenia zarządu nieruchomością przez jednostkę podległą ministrowi niezbędna jest decyzja o ustanowieniu zarządu na jej rzecz albo stosowna umowa cywilna. Decyzja o ustanowieniu opłat nie może być wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym. Zarząd mógł powstać jedynie w spoóśb określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, a więc na podstawie decyzji o przekazaniu gruntów w zarząd albo na podstawie zawartej za zezwoleniem właściwego organu umowy o przekazaniu nieruchomości pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Komisja Uwłaszczeniowa podkreśliła, że dowody dopuszczone w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97), na podstawie których możliwe jest stwierdzenie prawa zarządu nieruchomością w celach uwłaszczeniowych nie mają zastosowania w postępowaniu komunalizacyjnym. Polskie Koleje Państwowe nie wykazały tytułu prawnego do spornego mienia. Prawa takiego nie można skutecznie domniemywać powołując się tylko na dokumenty ustalające czy aktualizujące opłaty z tytułu użytkowania lub zarządu danego mienia. Nie można więc podzielić poglądu PKP, jak wyjaśniał organ, że przedmowa nieruchomość znajdowała się w zarządzie Polskich Kolei Państwowych i dlatego też mienie będące tylko w faktycznym posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego PKP nie podlega wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy samego prawa. Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego wniosły Polskie Koleje Państwowe domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący w złożonej skardze podkreślił, że na mocy art. 34 i art. 34 a ustawy grunty będące własnością Skarbu Państwa a znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, które nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nim do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stały się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego i nie podlegają komunalizacji. Pogląd taki zdaniem skarżącego wynika również z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. K 30/03. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że grunty które w 5 grudnia 1990 r. były w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie prawem przewidzianej, nie stały się własnością gminy z mocy prawa. Grunty te pozostały własnością Skarbu Państwa, określone gminy mogły zaś strać się o ich przekazanie przez okres 13 lat. Celem zakwestionowanego art. 1 pkt 19 ustawy zmieniającej było wyłączenie określonych gruntów spod komunalizacji i zapewnienie PKP stabilnej sytuacji prawnej w zakresie wykonywania prawa użytkowania. Brak ustanowionego zarządu oznacza, zdaniem skarżącego, iż rady narodowe i terenowe organy administracji nie wykonywały wobec tych nieruchomości czynności władczych. Posiadanie przez PKP nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. jest negatywną przesłanką komunalizacji nieruchomości. Tymczasem, organ nie wziął pod uwagę, że w dniu 27 maja 1990 r. obowiązywała ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym ,,Polskie Koleje Państwowe" zgodnie z którą funkcje organu założycielskiego pełnił Minister Transportu, Żeglugi i Łączności, a więc organ administracji centralnej, a nie organ administracji terenowej. Wobec tego rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego nie wykonywały wobec tej nieruchomości uprawnień administracyjnych o charakterze władczym. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 grudnia 2006 r. podkreślił, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się pogląd zgodnie, z którym komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 powoływanej ustawy nie podlega mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których funkcje organu założycielskiego pełniły organy administracji inne niż rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego. Wykładni określenia ,,należące do" użytego w art. 5 ust. 1 ustawy dokonał Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 r. W 13/91. Z uchwały tej wynika, że mienie ogólnonarodowe należało do przedsiębiorstwa państwowego, jeżeli było mu przekazane w zarząd w formie prawem przewidzianej, albowiem wówczas przedsiębiorstwo wykonywało względem tego mienia płynące z ustanowionego zarządu różnego rodzaju uprawnienia cywilnoprawne. Grunt, który nie pozostawał w dniu 27 maja 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, tylko w jego faktycznym władaniu, nie należał do tego przedsiębiorstwa. Powstanie prawa zarządu do gruntu na dzień 27 maja 1990 r. należy ocenić według przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości w brzmieniu ustalonym w Dzienniku Ustaw z 1989 r. Nr 14, poz. 74. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy nieruchomości, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie albo użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. Dla oceny możliwości komunalizacji określonego mienia w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. decydujące znaczenie ma stan prawny tego mienia istniejący w dniu 27 maja 1990 r. tj. w dniu z którym ustawa wiąże skutek komunalizacji. Nie ma zatem znaczenia, jak wyjaśniał w uzasadnieniu Sąd, okoliczność iż PKP legitymowały się decyzją o naliczeniu opłat za zarząd nieruchomością, która w świetle rozporządzenia w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu stanowiła wystarczający dowód do przyjęcia, że w dniu 5 grudnia 1900 r. przedsiębiorstwu temu nie przysługiwał zarząd nieruchomością. Prawa zarządu nie można też wyprowadzać z ogólnej normy ustawowej – art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP. Z akt sprawy nie wynika, jak podkreślał Sąd, aby przedmiotowa nieruchomość stanowiła składnik wydzielonej części mienia ogólnonarodowego nabyty przez PKP w toku jego działalności. Określone prawo do nieruchomości państwowej takie jak zarząd, użytkowanie czy użytkowanie wieczyste w myśl przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. kreowane było w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji) bądź cywilnoprawnego (umowy). W ocenie Sądu, nietrafna jest argumentacja skargi odwołująca się do przepisów art. 34 i 34 a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego ,,Polskie Kolej Państwowe". Celem unormowania zawartego w art. 34 powołanej ustawy było uregulowanie stanu prawnego mienia pozostającego w posiadaniu PKP, a co do którego brak było ustanowionego zarządu. Powoływanie się na wskazany przepis stanowi właśnie dowód na to, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie ,,należała" do skarżącego w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 1990 r. W kwestii znaczenia przepisu art. 34a dla procesu komunalizacji wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 wskazując, że art. 1 pkt 19 ustawy nowelizującej z dnia 28 marca 2003 r. odnosi się do postępowań o przekazaniu mienia gminom wyłącznie w oparciu o unormowania z art. 5 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej. Okoliczność posiadania nieruchomości przez PKP w dniu 27 maja 1990 r. nie miała znaczenia dla komunalizacji nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyły Polskie Koleje Państwowe zarzucając mu naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Naruszenia prawa materialnego upatrywały w naruszeniu art. 5 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych poprzez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie przepis ten ma zastosowanie. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki przewidziane tym przepisem do nabycia przez Gminę B. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości pomimo, że mienie kolejowe na mocy art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym ,,Polskie Koleje Państwowe" wyodrębnienia je z mienia ogólnego i stanowi, że nie należało ono do organów administracji podstawowej. W ocenie pełnomocnika skarżącego, Sąd naruszył art. 34 i 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego ,,Polskie Koleje Państwowe" poprzez uznanie, że stan posiadania nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. nie ma znaczenia w sprawie pomimo wskazania w tym przepisie przesłanek negatywnych komunalizacji mienia. Naruszenia przepisów postępowania skarżący upatrywał w niewyjśnieniu stanu faktycznego sprawy. Naruszenie tego rodzaju miało, w ocenie pełnomocnika skarżącego, wpływ na wydanie orzeczenia poprzez ograniczenie ustaleń postępowania wyłącznie do twierdzeń wniosku o komunalizację z pominięciem dowodów na okoliczność posiadania nieruchomości przez skarżącego. W dniu 27 maja 1990 r., jak argumentował pełnomocnik skarżącego, PKP było przedsiębiorstwem państwowym utworzonym w celu zarządzania i eksploatacji państwowych kolei użytku publicznego. Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym ,,Polskie Koleje Państwowe" dla przedsiębiorstwa państwowego PKP funkcję organu założycielskiego wykonywał Minister Transportu, Żeglugi i Łączności. Mienie zaś tego przedsiębiorstwa, w myśl tej ustawy, stanowiło część mienia ogólnonarodowego w skład, którego wchodziły środki nabyte w toku jego działalności. Wobec czego, zdaniem skarżącego, mienie PKP w skutek jego wyodrębnienia oraz podległości administracyjnej nie było mieniem należącym do terenowych organów. Stosownie do treści art. 34 i 34 a ustawy grunty stanowiące własność Skarbu Państwa znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP legitymowało się dokumentami o przekazaniu tych gruntów w formie prawem przewidzianej, stawały się z dniem wejścia w życie ustawy z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego skarżącego i nie podlegały komunalizacji. Komunalizacja mienia, pozostającego w posiadaniu PKP, wykluczała możliwość skorzystania z regulacji z art. 34 i 34 a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe, które przewidują nabycie przez PKP użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa. W wyniku postępowania komunalizacyjnego prowadzonego w trybie przewidzianym w art. 5 ust. 1 ustawy mienie stanowiące przedmiot komunalizacji staje się własnością gminy. Tymczasem Sąd I instancji przyjął, ze ustalenia prowadzone w odrębnym postępowaniu, w trybie art. 34 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe stanowią w istocie podstawę do przyjęcia, iż nieruchomości nie należały do skarżącego, co tym samym zdaniem Sądu przesądzało o nabyciu tego mienia przez gminę z mocy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął całkowicie, jako negatywną przesłankę komunalizacji, sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Tym bardziej, że jak podkreślił pełnomocnik skarżącego, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w zaskarżonej decyzji dokonała obszernego uzasadnienia prawnego, nie oceniła jednak w sposób należyty stanu faktycznego sprawy. Nie wskazała dowodów, na których oparła swe ustalenia i przyczyn dla których dowody te uznała za wystarczające. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania sądowego. W związku z tym Sąd nie posiada kompetencji do precyzowania czy uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej i jej prawidłowe sformułowanie, poprzez wskazanie m.in. przepisów, które zostały naruszone, determinuje zakres kontroli orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności, o których stanowi art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sad Administracyjny rozpoznał skargę zgodnie z przedstawionymi zarzutami. Jednakże zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, nie może zostać rozpatrzony, bowiem skarżący nie wskazał jakie konkretnie przepisy naruszył Sąd pierwszej instancji. Przepisy te nie zostały wskazane ani w podstawach skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu. W tej sytuacji zarzut ten pozostaje poza oceną Sądu drugiej instancji. Odnośnie naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) należy stwierdzić, iż zarzut ten nie jest zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał bowiem właściwej wykładni i prawidłowo go zastosował. Ze stanu faktycznego jednoznacznie wynikało, iż Przedsiębiorstwo nie legitymowało się tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości. Nie dysponowało prawem zarządu w formie przewidzianej w obowiązujących na dzień 27 maja 1990 r. przepisach, co w sposób szczegółowy przedstawił Sąd pierwszej instancji, przywołując stosowne przepisy, a także wykładnię dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie zachodzą przesłanki negatywne komunalizacji, określone w art. 11 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stanowiącym, że składniki mienia ogólnonarodowego, o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Oczywistym jest, iż wykonywane przez PKP zadania nie należą do właściwości organów administracji rządowej, władzy państwowej ani sądów. Fakt, iż organem założycielskim Przedsiębiorstwa był minister nie oznacza, że wykonywane przez nie zadania należą do właściwości organów administracji rządowej. W związku z tym w stanie niniejszej sprawy nie zachodziły przesłanki wyłączające komunalizację. Takie wyłączenie nie jest również możliwe w trybie art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Przepis art. 34 a ustawy o komercjalizacji PKP dotyczy gruntów, o których mowa w art. 34 tej ustawy czyli gruntów będących własnością Skarbu Państwa, znajdujących się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymowało się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. w sprawie K 30/03, przepis art. 34a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP wyłącza komunalizację tylko mienia wskazanego w art. 5 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, nie wyłącza natomiast komunalizacji dokonującej się z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W rozpoznawanej sprawie, komunalizacja mienia nastąpiła z mocy prawa stosownie do treści wspomnianego powyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W związku z tym, nie mogą mieć znaczenia rozważania zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, dotyczące praktycznego znaczenia art. 34 ww. ustawy o komercjalizacji przy przyjętym przez Trybunał Konstytucyjny stanowisku co do zakresu wyłączeń mienia z możliwości komunalizacji. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych postaw, na mocy art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło