II OSK 589/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-06-03

Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Bujko, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciel nieruchomości, który nie jest inwestorem, ma status strony w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie budynku, a w konsekwencji czy jego odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji w tej sprawie jest dopuszczalne?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zinterpretował art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku jest wyłącznie inwestor. W związku z tym, odwołanie osoby niebędącej inwestorem od decyzji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie jest niedopuszczalne, a organ ma obowiązek umorzyć postępowanie odwoławcze.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. S. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. o umorzeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie odwoławcze zostało umorzone, ponieważ organ uznał odwołanie skarżącej od decyzji PINB o pozwoleniu na użytkowanie budynku za niedopuszczalne. Skarżąca, będąca współwłaścicielką nieruchomości, twierdziła, że ma status strony postępowania. WSA uznał, że zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, stroną jest tylko inwestor.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser /spr./ Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 920/06 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 6 grudnia 2006 r. (II SA/Bd 920/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę K. S. (Skarżąca) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] ([...]). W uzasadnieniu WSA stwierdził, że decyzją z [...] ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 59 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016) oraz art. 104 k.p.a. po rozpoznaniu wniosku z [...] złożonego przez inwestora A. P. udzielił wnioskodawcy pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego w B. przy ul. [...]. Od tej decyzji skarżąca złożyła odwołanie. Postanowieniem z [...] [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 123 w związku z art. 134 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. WSA uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że w przypadku stwierdzenia przez organ braku interesu prawnego, organ ten wydaje decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z [...] [...] WINP w B. na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane umorzył postępowanie odwoławcze. W skardze na tę decyzję skarżąca podniosła, że jest współwłaścicielką nieruchomości, co oznacza, że powinna zostać uznana za stronę postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że zgodnie z mającym w sprawie zastosowanie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jest wyłącznie inwestor. Zdaniem WSA, wydając decyzję w dniu [...] PINB w B. był zobowiązany uwzględnić fakt, że art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego jest lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Sąd podkreślił, że nabycie przez skarżącą udziałów we współwłasności nieruchomości pozostaje bez znaczenia dla jej statusu w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie. W skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Wyrokowi WSA skarżąca zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 59 ust 7 ustawy - Prawo budowlane, - naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 59 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, - naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, - naruszenie prawa procesowego poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 ust. 1 lit a) p.p.s.a., - naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie sprawy w sytuacji, gdy sąd uznał, że skarżąca nie posiada legitymacji procesowej. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, ponieważ budynek został wzniesiony "bez jakichkolwiek pozwoleń na budowę, a co za tym idzie postępowanie o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku ma na celu jedynie legalizację samowoli budowlanej". Skarżąca podkreśliła, że nawet gdyby art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego miał zastosowanie, to i tak nie można byłoby odmówić Jej przymiotu strony skarżącej, ze względu na to, że jest współwłaścicielką nieruchomości. Dalej skarżąca zwróciła uwagę, że sąd pierwszej instancji naruszył art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., ponieważ skoro odmówił jej przymiotu strony, to powinien "być konsekwentny" i postanowieniem odrzucić skargę zamiast przyjmować skargę, rozpoznawać ją na rozprawie i wydać wyrok. Takie działania Sądu naraziły skarżącą "nie tylko na stres związany z postępowaniem sądowym, ale ponadto na konieczność uiszczenia kosztów postępowania". Zdaniem skarżącej WSA naruszył również art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ powinien był w sprawie zastosować przepisy "starej" ustawy - Prawo budowlane, nakazujące rozbiórkę obiektów wybudowanych niezgodnie z przepisami. Skarżąca zwróciła również uwagę, że zgodnie z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego organ wydaje pozwolenie na użytkowanie budynku po przeprowadzeniu kontroli, natomiast w rozpatrywanej sprawie takiej kontroli nie było. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 15 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd ten rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy. W myśl art. 174 p.p.s.a skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie w skardze kasacyjnej zarzucono wyrokowi WSA naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego podniesione w skardze kasacyjnej należy uznać za bezzasadne. Przedmiotem postępowania przed WSA była kontrola legalności decyzji w sprawie umorzenia postępowania odwoławczego. Z akt sprawy wynika, że organ umorzył postępowania odwoławcze w sprawie pozwolenia na użytkowanie, ponieważ, na podstawie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego stwierdził niedopuszczalność tego odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny, badając zgodność z prawem tej decyzji słusznie uznał, że nie narusza ona prawa, ponieważ zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę jest wyłącznie inwestor. Należy zwrócić uwagę, że wbrew twierdzeniom skarżącej, WSA nie miał obowiązku stosować art. 59 ust. 1 oraz art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ nie orzekał w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, tylko w przedmiocie umorzenia postępowania. Należy podkreślić, że w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania skarżący musi bezwzględnie uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., sygn. akt GSK 73/04, Monitor Prawniczy 2004, nr 14, s. 632). W rozpatrywanej sprawie nie wykazano, że uchybienia Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niemniej jednak należy podkreślić, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów postępowania, w szczególności art. art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Przede wszystkim należy stwierdzić, że art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) p.p.s.a nie miał w tej sprawie zastosowania, ponieważ WSA stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Również art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. nie ma w tej sprawie zastosowania, ponieważ WSA - jak poprzednio organ - stwierdził, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie. Natomiast w postępowaniu sądowym, mającym na celu kontrolę legalności decyzji w sprawie umorzenia postępowania odwoławczego skarżąca jest stroną. Należy również zaznaczyć, że w niniejszej sprawie zarówno organ, jak i Sąd związane są prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wskazał, że w przypadku stwierdzenia przez organ braku interesu prawnego, organ ten wydaje decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 KPA. Powyższe względy uzasadniają oddalenie skargi kasacyjnej zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło