II OSK 20/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędzia NSA Jolanta Sikorska Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 października 2005 r. sygn. akt II SA/Kr 1636/01 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę kasacyjną Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2000 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich J. R., przyznanych mu decyzją Zarządu Wojewódzkiego ZBoWiD w K. z dnia 18 stycznia 1983 r. z tytułu "utrwalania władzy ludowej" od 12 lipca 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. Organ wskazał w uzasadnieniu tych decyzji, że zakwestionowane uprawnienia zostały przyznane wyłącznie ze wskazanego tytułu na podstawie zaświadczenia WKU w K. z dnia 19 października 1982 r., stwierdzającego udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem. Podstawą prawną pozbawienia uprawnień kombatanckich jest przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) stwierdzający, iż tracą przywileje przewidziane tą ustawą osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944–1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. W skardze wniesionej na wymienioną wyżej decyzję J. R. zarzucił jej naruszenie przepisów art. 7-9, 11, 12, 75, 77, 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach przez brak wnikliwie przeprowadzonego postępowania i mylne uznanie, że skarżący był "utrwalaczem władzy ludowej", mimo że odbywając w okresie od 12 lipca 1947 r. do 29 września 1949 r. zasadniczą służbę wojskową w WOP-ie strzegł kraju przed napływem szpiegów i dywersantów, głównie z Wehrwolfu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 13 października 2005 r., skargę oddalił. Sąd stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że skarżący otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu tzw. "utrwalenia władzy ludowej". Zgodnie z przepisem art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego został on pozbawiony przyznanych mu uprawnień. Jednocześnie skarżący nie wykazał, by uprawnienia kombatanckie przysługiwały mu z innych tytułów wymienionych w ustawie. Wymieniony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. R. zaskarżył skargą kasacyjną. Zarzucił mu naruszenie przepisu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach przez wadliwą jego wykładnię oraz naruszenie prawa procesowego przez bezpodstawną ocenę dowodów a w szczególności zaświadczenia Archiwum Straży Granicznej w K. stwierdzającego brak dowodów udziału skarżącego w walkach, gdy jednocześnie zaświadczenie WKU w K. z 19 października 1982 r. potwierdziło ten udział. Wobec tego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że skarżący uzyskał w 1982 r. uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu tzw. "utrwalenia władzy ludowej" w czasie odbywania wojskowej służby w jednostce Wojsk Ochrony Pogranicza w okresie od 12 lipca 1947 r. do 31 grudnia 1947 r. Trafnie więc organy uznały, że w stosunku do niego ma zastosowanie przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stwierdzający, iż pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały takie uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Wprawdzie zgodnie z ustalonym orzecznictwem (por. uchwałę 7 sędziów NSA z 4 marca 2002 r. OPS 13/01, ONSA 2002, nr 4, poz. 132) skarżący mógłby bronić się przed utratą tych uprawnień wykazując, iż przysługują mu one z innego tytułu wskazanego w omawianej ustawie, lecz ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na stronie, która na ten fakt powołuje się. Skarżący nie przedstawił ani żadnych wiarygodnych twierdzeń wskazujących na fakt przysługiwania mu uprawnień kombatanckich, ani żadnych dowodów potwierdzających te twierdzenia. Podniesiony przez niego zarzut naruszenia art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach jest nieuzasadniony, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w treści zaskarżonego wyroku nie naruszył tego przepisu ani przez błędną wykładnię, ani niewłaściwe zastosowanie. Przepis ten uznaje za działalność kombatancką uczestnictwo w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz w zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii i grupami Wehrwolfu. W sytuacji skarżącego przepis ten nie mógł być jednakże zastosowany, skoro nie znalazł się żaden dowód takiej działalności skarżącego. Zaświadczenie WKU w K. z 19 października 1982 r., na które powołuje się skarżący, nie tylko że nie stwierdza istnienia przesłanek do uznania go za kombatanta, lecz potwierdza fakt "utrwalenia przez niego władzy ludowej", co w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie daje żadnych podstaw nie tylko do przyznania statusu kombatanta, lecz uzasadnia pozbawienia takiego statusu osobę, która go wcześniej uzyskała wyłącznie z tego tytułu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.