IV SA/Wa 1066/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Michał Majcher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Komitetu Budowy Osiedla "N." na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczenia Komitetu "N." do udziału w postępowaniu na prawach strony - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] września 2003 r. (mylnie nazwanym decyzją) Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] kwietnia 2003 r. o nr [...], którym nie dopuszczono Komitetu Budowy Osiedla "N." do udziału w postępowaniu w sprawie przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nieleśne [...] ha gruntów leśnych położonych we wsi M. – R. gmina N. niestanowiących własności Skarbu Państwa. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że art. 31 kpa pozwala na udział organizacji społecznej w toczącym się postępowaniu na prawach strony jeżeli jest to uzasadnione jej celami statutowymi i przemawia za tym interes społeczny. W postępowaniu w sprawie przeznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego na cele nieleśne gruntów leśnych na prawach strony może brać udział organizacja społeczna, której celem statutowym jest ochrona gruntów leśnych i równocześnie przemawia za tym interes społeczny. Ochrona gruntów leśnych musi być wyraźnie wymieniona jako cel statutowy organizacji społecznej, która występuje z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w sprawie na prawach strony. Interes społeczny może wyrażać się w ochronie gruntów leśnych między innymi występujących na terenach małej lesistości gruntów leśnych o wysokiej bonitacji drzewostanów na nich rosnących lub ochronie cennych siedlisk leśnych. Natomiast wśród zadań Komitetu Budowy Osiedla "N." nie odnaleziono takiego, który pozwalałby na dopuszczenie Komitetu do udziału w postępowaniu na prawach strony w niniejszym postępowaniu. Wymienione w statucie Komitetu "załatwianie spraw formalno - prawnych" nie oznacza, że może on brać udział na prawach strony w toczącym się postępowaniu w sprawie przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nieleśne gruntów leśnych. Komitet "N." nie spełnia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 31 kpa, który określa jakie warunki musi spełniać organizacja społeczna występująca z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na prawach strony. W konsekwencji organ uznał, że wniosek o dopuszczenie Komitetu Budowy Osiedla N. do udziału w postępowaniu nie jest zasadny. Skargę na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] września 2003r. wniósł Komitet Budowy Osiedla "N." zarzucając: niedopuszczalną zmianę roszczeń stron sformułowanych w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2002r. Skarżący wskazał, że w postępowaniu administracyjnym nie występował o zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na nieleśne lecz złożył odwołanie od decyzji umarzającej postępowanie jako bezzasadnego i wszczętego bez zgody właścicieli. Dodatkowo skarżący wskazał na naruszenie art. 6 i 7 kpa oraz 29 i 31 kpa. W konkluzji jak i dalszych pismach procesowych (k.662) wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej także P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że o prawnej formie rozstrzygnięcia decyduje nie nazwa orzeczenia, ale jego forma. W tej sytuacji Sąd przyjął, że mimo iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało nazwane przez organ "decyzją" de facto jest postanowieniem. Nie ulega wszak wątpliwości, że w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie organ rozstrzyga w formie postanowienia (art. 31 §2 kpa). Taką formę organ nadał własnemu rozstrzygnięciu z dnia [...] kwietnia 2003r. A zatem Sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie, mimo że nadano mu nazwę "decyzja" jest faktycznie postanowieniem. Jako oczywistą omyłkę Sąd potraktował także zapis w zaskarżonym postanowieniu o utrzymaniu w mocy zaskarżonej "decyzji" zamiast "postanowienia". Porównanie daty i numeru sprawy nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotem rozpoznania organu było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. a nie "decyzji". Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia postawą prawną rozstrzygnięcia był art. 31 §1 i 2 kpa. Zgodnie z treścią tego przepisu organizacja społeczna może wystąpić z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w przypadku zaistnienia kumulatywnie 2 przesłanek: 1. jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji; 2. przemawia za tym interes społeczny. Co do pierwszej z w\w przesłanek w doktrynie utrwalił się pogląd, że musi istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Jak wynika z dołączonego regulaminu Komitetu Budowy Osiedla "N." do zadań Komitetu należy m.in. załatwianie spraw formalno - prawnych osiedla. Taki cel utworzenia Komitetu ( ani żadne inne zadanie wymienione w §5 regulaminu) nie wskazuje, aby celem jego działania była ochrona gruntów rolnych i leśnych. Sąd podzielił stanowisko organu administracji, że cel działania organizacji, który ma uzasadniać dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu na prawach strony musi być wyraźnie wskazany w statucie. W okolicznościach niniejszej sprawy warunek ten nie został spełniony. Nie może bowiem ujść uwadze, że postępowanie, do którego zgłosił swój udział "N." dotyczy uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zmiany - w tym postępowaniu - przeznaczenia części gruntów z leśnych na nieleśne. Nie negując faktu, że Komitet posiada - oprócz wymienionego w pkt. 1 - zadania opiniodawcze w zakresie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego nie można celów statutowych wymienionych w §5 regulaminu interpretować rozszerzające W tej sytuacji organ prawidłowo uznał, że nie została spełniona w\w przesłanka niezbędna do dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w sprawie. Co więcej - w okolicznościach niniejszej sprawy nie została spełniona również druga z omawianych przesłanek to jest względy interesu społecznego. Interes społeczny wiąże się zwykle z ochroną praw pewnej grupy ludności. W tym wypadku interes społeczny w ochronie gruntów leśnych mógłby zaistnieć w sytuacji gdyby istniały przesłanki uzasadniające ochronę tych gruntów np. walory krajobrazowe, cenne siedliska leśne. Komitet nie wskazał istnienia interesu społecznego w omawianym zakresie. Co więcej - z treści wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wynika, że celem skarżącego jest uzyskanie orzeczenia stwierdzającego, że grunty wpisane w ewidencji obecnie jako leśne zostały zakwalifikowane jako nieleśne. Nie jest zatem celem organizacji ochrona tych gruntów. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 31 §1 i 2 kpa, które uzasadniałyby dopuszczenie "N." do udziału w postępowaniu. Wprawdzie we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy jak i skierowanym do Sądu piśmie skarżący wskazał, że ich celem nie był udział w charakterze strony a jedynie udział w postępowaniu jednakże kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje możliwości dopuszczenia do udziału w postępowaniu w innym charakterze niż na prawach strony. Jeśli natomiast chodzi o udział w postępowaniu o zmianę przeznaczenia gruntów osób wchodzących w skład Komitetu będących jednocześnie właścicielami nieruchomości- osoby te mogły -jeśli nie zostały zawiadomione przez organ o wszczęciu postępowania administracyjnego wystąpić ze stosownym wnioskiem o uwzględnienie uprawnień jaki przysługują im, o ile są stronami postępowania. W konsekwencji mogły one samodzielnie reprezentować w tym postępowaniu swój interes prywatny (w odróżnieniu od społecznego w rozumieniu art. 31 §1 kpa). Natomiast na marginesie niniejszych rozważań wskazać należy, że obowiązkiem organu było ustalenie czy Komitet Budowy Osiedla "N." jest organizacją społeczną w rozumieniu przepisu art. 31 kpa. Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia - wbrew obowiązkowi zawartemu w art. 107§3 kpa-nie odnosi się do w\w kwestii. Okoliczność ta jednak pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia, albowiem w przypadku stwierdzenia przez organ, że skarżący Komitet nie spełnia wymogów organizacji społecznej organ administracji - również na podstawie art.31 kpa - miałby obowiązek nie dopuścić takiego podmiotu do udziału w postępowaniu. Sąd - zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a co za tym idzie, ma obowiązek uwzględnienia stwierdzonych uchybień z urzędu. Jednakże tylko wtedy zaskarżone rozstrzygniecie podlega uchyleniu gdy stwierdzone naruszenia prawa procesowego mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec nie stwierdzenia przez Sąd takiej zależności pomiędzy naruszeniem prawa a treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia -skargę należało oddalić jako niezasadną. Z tych wszystkich względów - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - należało orzec jak w sentencji.