II SA/Wa 1498/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Asesorzy WSA Piotr Kraczowski, Janusz Walawski, Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Najwyższej Izby Kontroli z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem mianowanym 1. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia[...] kwietnia 2006 r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Prezes Najwyższej Izby Kontroli decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. , na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz.U. z 2001 r., Nr 85, poz. 937 ze zm.), w związku z osiągnięciem wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury, rozwiązał z Panem M. M. stosunek pracy z dniem [...] lipca 2006 r. z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia. Ustalił, że bieg okresu wypowiedzenia rozpoczął się w dniu [...] maja 2006 r. i kończy się dnia [...] lipca 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wobec osiągnięcia przez w/w wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wypowiedzenie dokonane na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli uważa za uzasadnione. Pismem z dnia 8 maja 2006 r Pan M. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i przedłużenie okresu zatrudnienia do dnia [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu wniosku podkreślił, że był bardzo dobrym pracownikiem, nie korzystał z urlopów dla poratowania zdrowia, a obecnie jego rodzina ma trudną sytuację finansową: żona od dłuższego okresu jest bez pracy, a córka robi maturę. Przedłużenie okresu zatrudnienia do dnia [...] stycznia 2007 r. pozwoliłoby na uzyskanie nagrody jubileuszowej związanej z 40 letnim stażem zawodowym. Prezes Najwyższej Izby Kontroli decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w części dotyczącej terminu rozwiązania stosunku pracy swoją zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...]o rozwiązaniu z Panem M.M. stosunku pracy z dniem [...] lipca 2006 r. wydaną na podstawie art. 93 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz.U. z 2001 r., Nr 85, poz. 837 ze zm.) w związku z osiągnięciem wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury i określił nowy termin rozwiązania stosunku pracy na dzień [...] września 2006 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowił uchylić swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2006 r. w części dotyczącej terminu rozwiązania stosunku pracy, uwzględniając że w/w skończył 65 lat, posiada wymagany staż pracy, a jednocześnie wziął pod uwagę potrzeby jednostki w której był zatrudniony. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o przedłużenie okresu pracy do dnia 27 stycznia 2007 r. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że był zatrudniony w NIK od 1972 r., nie korzystał z urlopu dla podratowania zdrowia, prawidłowo wykonywał swoje zadania. Wskazał, że Dyrektor Delegatury NIK w S. wystawił mu pozytywną opinię, a wydana decyzja jest podejściem formalnym do pracownika bez uwzględnienia jego prośby. W odpowiedzi na skargę organ – Prezes Najwyższej Izby Kontroli, wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę dla wydania zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 93 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz.U. z 2001 r., Nr 85, poz. 837). Skarżący spełnia określone w przepisie przesłanki. Organ podkreślił, że w NIK obowiązuje zasada rozwiązywania stosunku pracy z pracownikami, którzy osiągnęli wiek i staż wymagany do nabycia prawa do emerytury. Uwzględniając wniosek skarżącego przedłużono mu okres zatrudnienia tak aby nabył prawo do nagrody jubileuszowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli (Dz.U. z 2001 r., Nr 85, poz. 837 ze zm.) z treści którego wynika, że stosunek pracy z pracownikiem mianowanym można rozwiązać za wypowiedzeniem w razie osiągnięcia wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników. Obowiązujące w dniu wydania decyzji przepisy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym – ustawa z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r., Nr 39, poz. 353) w art. 27 wskazują, że ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed 1 stycznia 1949 r. emerytura przysługuje, jeżeli skończyli co najmniej 65 lat oraz mają co najmniej 25 letni okres składkowy i nieskładkowy. Bezsporne jest, że skarżący spełnia te warunki, jest mianowanym pracownikiem NIK, urodził się [...] kwietnia 1941 r., a więc w dniu [...] września 2006 r. będzie miał 39 letni staż pracy. Podkreślić jednak należy, że decyzja wydana na podstawie cytowanego przepisu ma charakter uznaniowy. Uznanie stwarza organowi administracji publicznej możliwość działania na własną odpowiedzialność jakkolwiek na podstawie upoważnienia udzielonego przez ustawodawcę. Uznaniowy charakter decyzji nie wyklucza sam przez się jej sądowej kontroli, ale oznacza iż kontrola ta sprowadza się zasadniczo do badania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo prowadzonym postępowaniem z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, zarówno przepisów szczególnych jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności Sąd kontroluje, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszelkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej, oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego i czy nie nosi ona cech dowolności. Badaniu zatem podlega, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji spełniona została zawarta w art. 7 kpa zasada dochodzenia do prawdy materialnej, a więc czy organ podejmował wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego czy uwzględniał słuszny interes społeczny i słuszny interes strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Organ obowiązany jest do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków (art. 9 kpa). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i 80 kpa), oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, ani decyzja ją poprzedzająca nie zawiera uzasadnienia sporządzonego zgodnie z przesłankami zawartymi w art. 107 kpa. Nie ulega wątpliwości, że prawo pracodawcy – Prezesa Najwyższej Izby Kontroli do wypowiedzenia stosunku pracy mianowanemu pracownikowi NIK reguluje art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli, określając w sposób wyczerpujący przesłanki takiego wypowiedzenia. Jedną z tych przesłanek jest osiągnięcie wieku i stażu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury na podstawie przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników (art. 93 ust. 2 pkt 1). Skarżący niewątpliwie spełnia warunki do nabycia uprawnień emerytalnych. Pracodawca miał zatem podstawę prawną do wypowiedzenia stosunku pracy pracownikowi mianowanemu. Jednak wobec braku uzasadnienia decyzji, Sąd nie mógł ocenić czy organ – Prezes NIK uprawnienia tego nie nadużył. Prawo pracodawcy do podejmowania tego rodzaju rozstrzygnięć w stosunku do pracowników mianowanych, spełniających warunki do nabycia emerytury, musi być rozpatrywane z uwzględnieniem bardzo daleko idących ograniczeń w zakresie wypowiedzenia stosunku pracy pracownikom mianowanym NIK. Mając na uwadze konieczność zapewnienia Prezesowi NIK możliwość doboru kadry pracowniczej stosownie do potrzeb i wymagań związanych z funkcjonowaniem kontroli państwowej nie sposób pozbawić go prawa do zwolnienia z pracy osoby mogącej przejść na emeryturę w sytuacji, gdy okoliczności temu towarzyszące przemawiają za racjonalnością decyzji. Wskazać należy, że w sprawie niniejszej Sąd Administracyjny dokonując oceny zaskarżonej decyzji w omówionym zakresie stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Organ – Prezes Najwyższej Izby Kontroli, dopiero w odpowiedzi na skargę odniósł się do argumentów i zarzutów podniesionych przez M. M. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a uzasadniając swoją decyzję wskazał na względy organizacyjno-kadrowe. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien wydać decyzję zawierającą uzasadnienie odpowiadające wymaganiom określonym w art. 107 kpa, tak aby taka decyzja była zrozumiała dla adresata, jakimi przesłankami kierował się organ przy jej wydania, a w razie zaskarżenia mogła być poddana ocenie, czy organ wydając ją nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.