III SA/Lu 579/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Asystent sędziego Anna Gilowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] znak [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 99, poz. 1001 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. B. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy uznania E. B. za osobę bezrobotną w dniu [...] sierpnia 2005 r., utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że w odwołaniu strona stwierdziła, że nie jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, lecz jedynie jej współwłaścicielem w ½ części. Z tego udziału opłaca podatek rolny, co potwierdza nakaz płatniczy podatku rolnego wystawiony przez Wójta Gminy. Faktycznie strona włada swoim udziałem wynoszącym ½ część gospodarstwa rolnego i stanowi on odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym. Zatem wydana decyzja o odmowie uznania za osobę bezrobotną jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Organ odwoławczy podniósł, że przedmiotem sprawy jest odmowa uznania E. B. w dniu [...] sierpnia 2005 r. za osobę bezrobotną, ponieważ jest ona współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym za bezrobotnego może być uznana osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.) o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Do wniosku o wydanie decyzji z dnia [...] 2005 r. strona dołączyła nakaz płatniczy nr [...] na łączne zobowiązanie pieniężne za 2005 r. podatku rolnego wystawiony przez Wójta Gminy, z którego wynika, że jest ona współwłaścicielem w ½ części gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,15 ha fizycznego, co stanowi 3,5480 ha przeliczeniowego. Prawo własności określonej rzeczy może należeć do kilku osób. Tego rodzaju właściwość jest w doktrynie określana jako podzielność prawa własności. Wśród form podzielności prawa własności wyróżnia się m. in. Własność należącą niepodzielnie do kilku osób czyli współwłasność. Istota współwłasności w częściach ułamkowych polega na tym, że własność rzeczy przysługuje niepodzielnie wszystkim współwłaścicielom, wobec czego żaden z nich nie ma fizycznie wydzielonej części rzeczy na swoją własność, natomiast każdy ze współwłaścicieli ma "idealną" część nie podzielonej rzeczy, zwaną udziałem. Udział wyraża zakres uprawnień współwłaściciela względem rzeczy wspólnej, jednakże prawo własności całej rzeczy przysługuje wszystkim współwłaścicielom niepodzielnie. Zgodnie z przepisami art. 195 i nast. Kodeksu cywilnego – każdy współwłaściciel jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, który nie ogranicza współposiadania i korzystania z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Zatem powierzchnia całego gospodarstwa rolnego jest podstawą weryfikacji spełniania warunków dla otrzymania statusu osoby bezrobotnej – niezależnie od wysokości udziału we współwłasności rejestrującej się osoby. W związku z powyższym należy stwierdzić, że strona będąc współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych 3,5480 ha przeliczeniowych czyli przekraczającej 2 ha przeliczeniowe nie spełnia ustawowej definicji osoby bezrobotnej. Na powyższą decyzję E. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc że jest właścicielem nieruchomości rolnej, ale tylko w ½ części. Skoro istnieje w orzecznictwie taki termin jak "współwłasność", niezrozumiałe jest, dlaczego skarżąca traktowana jest jako jedyny właściciel danej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Jeżeli decyzja prawa nie narusza, sąd jest zobowiązany skargę oddalić. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz z zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Status bezrobotnego nie przysługuje osobie będącej właścicielem (lub współwłaścicielem) nieruchomości rolnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Materia świadczeń dla bezrobotnych jest uregulowana w obowiązującej od dnia 1 czerwca 2004 r. ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001). Z art. 2 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy wynika, że przez pojęcie "bezrobotnego" ustawodawca rozumie osobę, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, nieuczącą się w szkole, zarejestrowaną w powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia, jeżeli spełnia ona wymogi przewidziane w lit. a-k punktu 2 tego artykułu, w tym zgodnie z lit. d – jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej w rozumieniu Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca E. B. jest współwłaścicielem w części ½ nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych 3,15 ha fizycznego, co stanowi 3,5480 ha przeliczeniowego (nakaz płatniczy nr [...] za rok 2005). W świetle powyższego w ocenie sądu decyzja o odmowie przyznania statusu bezrobotnego wydana została zasadnie i zgodnie z obowiązującymi przepisami z uwagi na zaistnienie w sprawie negatywnej przesłanki przyznania statusu bezrobotnego wynikającej z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu status bezrobotnego może być przyznany osobie, która oprócz spełniania innych wymogów – nie jest właścicielem lub posiadaczem (samoistnym lub zależnym) nieruchomości rolnej w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego o powierzchni użytków rolnych przekraczających 2 ha przeliczeniowe. Sąd podziela tym samym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 1998 r. (sygn. akt II SA 565/98, LEX nr 41865). W uzasadnieniu owego wyroku podkreślono, że każdy współwłaściciel zgodnie z przepisami art. 195 i art. 206 Kodeksu cywilnego jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli, co oznacza, że współwłaściciel nie jest ograniczony we władaniu rzeczą wspólną tylko do swojej części; natomiast sprawa możliwości czerpania pożytków ze wspólnego gospodarstwa rolnego jest rzeczą odrębną i możliwości uzyskania tych pożytków przez współwłaścicieli (art. 207 kodeksu cywilnego) nie mają wpływu na ocenę spełnienia negatywnej przesłanki dotyczącej własności nieruchomości rolnej po stronie bezrobotnego. Poza zarzutami skargi, Sąd jedynie zwrócił uwagę na fakt, iż ani karta rejestracyjna bezrobotnego, ani oświadczenie rejestrowanego – a więc dokumenty na podstawie których wszczynane jest postępowanie administracyjne – nie zostały podpisane przez E. B. Brak wniosku został uzupełniony przez skarżącą, gdyż dnia [...] sierpnia 2005 r. złożyła pismo z prośbą o wydanie decyzji w przedmiocie uznania lub nie uznania jej za osobę bezrobotną, który własnoręcznie podpisała. Spełniony został więc warunek wynikający z treści art. 61 § 1 kpa w związku z art. 63 § 3 oraz art. 14 § 1 kpa zgodnie z którym, żądanie wszczęcia postępowania powinno przybrać formę pisemną sprowadzającą się do ujawnienia istoty żądania i potwierdzenia tego własnoręcznym podpisem. Z tych względów działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.