I SA/Wa 1462/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie : sędzia WSA Elżbieta Lenart sędzia WSA Maria Tarnowska Protokolant Lucyna Picho po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta P. reprezentującego Skarb Państwa na postanowienie Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę. Minister Budownictwa postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia Prezydenta Miasta P. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] dotyczące wyjaśnienia treści decyzji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedstawiono, co następuje: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.), § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.) i art. 37 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) stwierdził nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w P., w obrębie [...], oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisanego w księdze wieczystej KW nr [...] oraz nieodpłatne nabycie własności budynku znajdującego się na tym gruncie, a także określił opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego gruntu. Na wniosek Prezydenta Miasta P. Wojewoda [...] na podstawie art. 113 § 2 kpa, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r., nr [...] wyjaśnił treść decyzji wskazując, iż ustalona w decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. opłata z tytułu użytkowania wieczystego obowiązuje od dnia 1 stycznia 2006 r. Na powyższe postanowienie Prezydent Miasta P. złożył zażalenie. Rozpatrując zażalenie i mając na uwadze, że obecnie organem właściwym w tym zakresie jest Minister Budownictwa, co wynika z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 5 maja 2006 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Budownictwa (Dz. U. Nr 76, poz. 537) ustalono, że zgodnie z art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego w terminie do 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Opłaty rocznej nie pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowa wieczystego. Skoro stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego zostało dokonane w 2005 r., to opłaty rocznej nie pobiera się za ten rok, a więc obowiązek ten powstaje z dniem 1 stycznia 2006 r. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta P. jako prezydent miasta na prawach powiatu, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucając naruszenie art. 238 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny oraz art. 71 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) polegające na błędnym ustaleniu początkowego terminu obowiązywania opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, to jest na przyjęciu, że opłata ta obciąża użytkownika wieczystego dopiero od następnego roku po wydaniu decyzji potwierdzającej nabycie prawa. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że powołany przez organy art. 71 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnosi się wyłącznie do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w trybie umownym. W sprawie niniejszej natomiast prawo to powstało ex lege 5 grudnia 1990 r. Zgodnie z art. 238 kodeksu cywilnego w związku z art. 71 ust. 1 powołanej ustawy użytkownik wieczysty jest zobowiązany do uiszczania opłat rocznych przez cały czas trwania tego prawa, dlatego P. SA powinny od wskazanej daty uiszczać opłatę roczną. Określając termin początkowy obowiązywania opłaty rocznej na dzień 1 stycznia 2006 r. Wojewoda [...] naruszył interes Skarbu Państwa jako właściciela gruntu, pozbawiając go należnych wpływów z tytułu zaległych, nieprzedawnionych należności. Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Dokonane zaskarżonym postanowieniem, utrzymującym w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tylko zaś w takim przypadku możliwe byłoby uwzględnienie skargi. Wskazaną decyzją Wojewoda [...] na podstawie art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i art. 37 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) stwierdził, że grunt opisany w pkt 1 tej decyzji stał się z dniem 5 grudnia 1990 r. z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego P. - obecnie P. SA. W pkt 5 decyzji określona została opłata z tytułu użytkowania wieczystego tego gruntu i stwierdzono, że opłata ta jest płatna do dnia 31 marca każdego roku. Wyjaśniając wątpliwości co do początkowego terminu obowiązywania opłaty rocznej organ prawidłowo wskazał, że opłata ta obowiązuje od dnia 1 stycznia 2006 r. Z art. 71 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika obowiązek wnoszenia opłaty w terminie do dnia 31 marca każdego roku z góry za dany rok. W ustępie tym postanowiono ponadto, że opłaty nie pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Jak słusznie podniesiono w skardze regulacja ta odnosi się do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego w trybie umownym. Należy jednak zauważyć, że stosownie do treści art. 200 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to przepis miał zastosowanie przy wydaniu decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2005 r. przy nabyciu użytkowania wieczystego nie pobiera się pierwszej opłaty. Zasadą jest, wynikającą z art. 238 kodeksu cywilnego, że użytkownik wieczysty uiszcza przez czas trwania swojego prawa opłatę roczną, szczegółowe kwestie dotyczące uiszczania tej opłaty uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Słusznie organy przyjęły, że pierwszą opłatą z tytułu użytkowania wieczystego byłaby opłata za 2005 r., z której jak wcześniej wskazano uwłaszczona jednostka została zwolniona, co wynika z art. 200 ust. 1 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA/Łd 736/02, ONSA 2004/1/38, że deklaratoryjny charakter decyzji w sprawie stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu dotyczy wyłącznie kwestii powstania prawa użytkowania wieczystego i związanej z nim własności budynków, innych urządzeń i lokali, natomiast co do warunków powstałego z mocy prawa użytkowania wieczystego oraz nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali decyzja o uwłaszczeniu ma charakter konstytutywny. Chociaż wyrok ten dotyczył innych kwestii niż będąca przedmiotem wykładni w sprawie niniejszej początkowa data obowiązywania opłaty rocznej, to stanowisko tam zawarte może mieć również zastosowanie w sprawie niniejszej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę.